Dworzec Główny w Warszawie - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 52°13′46″N 21°00′27″E / 52.22944, 21.0075

Zdjęcie zrobione z okien Hotelu Polonia (al. Jerozolimskie 39 róg Poznańska 40) uchwyciło po lewej wieżyczkę Kamienicy Rackmana (al. Jerozolimskie 41 róg Poznańska 39) i po prawej ruiny Dworca Głównego. Kamienica Rackmana w 1939 była siedzibą Komunalnej Kasy Oszczędności, stąd na wieżyczce litery KKO

Plac i podziemna stacja Warszawa Śródmieście na miejscu Dworca Głównego

Wejścia do stacji Warszawa Śródmieście, na miejscu Dworca Głównego

Dworzec Główny – nieistniejący dworzec kolejowy w przedwojennej Warszawie, ówcześnie jeden z najnowocześniejszych w Europie. Dworzec usytuowany był wzdłuż Alei Jerozolimskich, pomiędzy ulicami Marszałkowską i Emilii Plater (obecnie w tym miejscu znajduje się podziemna stacja Warszawa Śródmieście).

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.
Kolej średnicowa w Warszawie składa się z dwóch linii kolejowych (po 2 tory każda) łączących węzłowe dworce Warszawa Wschodnia i Warszawa Zachodnia.

Historia

Pierwsza koncepcja wspólnego dworca dla wszystkich linii kolejowych przebiegających przez Warszawę powstała w 1879 roku. Realizację tej myśli umożliwiła jednak dopiero przebudowa Warszawskiego Węzła Kolejowego zapoczątkowana w 1921 roku, która spowodowała konieczność wyburzenia przestarzałego Dworca Wiedeńskiego. Na jego miejscu postanowiono wybudować nowy centralny dworzec dla stolicy, który przejąć miał m.in. obsługę pociągów na warszawskiej linii średnicowej. Budowę reprezentacyjnego dworca czołowo-przelotowego według projektu Czesława Przybylskiego i Andrzeja Pszenickiego rozpoczęto w 1932 roku. Monumentalny gmach, zaprojektowany w stylu modernistycznym z elementami Art déco, został wyposażony w bogaty program handlowo-usługowy, w tym m.in. w salony dla VIP-ów. Do czasu jego ukończenia podróżni mieli być obsługiwani na prowizorycznym dworcu przy ul. Chmielnej, wzniesionym w 1921 roku.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
Stacja węzłowa – rodzaj stacji kolejowej, z której wybiegają co najmniej trzy szlaki kolejowe, czyli możliwy jest wyjazd w co najmniej trzech kierunkach.

W 1938 roku rozpoczęto odprawianie pasażerów w ukończonej części dworca. W dniu 6 czerwca 1939 roku niedokończony budynek dworca uległ częściowemu zniszczeniu w wyniku pożaru wznieconego przez ekipę spawalniczą (podejrzewano wówczas sabotaż). Dworzec, dodatkowo uszkodzony podczas Kampanii Wrześniowej przez niemieckie samoloty, wkrótce potem został prowizorycznie wyremontowany przez hitlerowskie władze okupacyjne (m.in. budowa nowego dachu) i oddany do użytku, w formie bardzo okrojonej w stosunku do pierwotnych planów.

Modernizm - ogólne określenie prądów w architekturze światowej rozwijających się w latach ok. 1918-1975, zakładających całkowite odejście nie tylko od stylów historycznych, ale również od wszelkiej stylizacji. Architektura modernistyczna opierała się w założeniu na nowej metodzie twórczej, wywodzącej formę, funkcję i konstrukcję budynku niemal wyłącznie z istniejących uwarunkowań materialnych.
Warszawskie metro – system kolei podziemnej w mieście stołecznym Warszawie, także spółka miejska Metro Warszawskie sp. z o.o. obsługująca tę kolej.

W budynku dworca w okresie okupacji działała kawiarnia "Mitropa" przeznaczona tylko dla Niemców.

Służył do wybuchu powstania warszawskiego, podczas którego ponownie ucierpiał i ostatecznie został wysadzony w powietrze przez Niemców w styczniu 1945 roku. Resztki dworca rozebrano po wojnie, a jego funkcje przejął tymczasowy dworzec Warszawa Główna Osobowa; obecnie pełnią je dworce Centralny i Śródmieście.

Dworzec Wiedeński – były dworzec kolejowy w Warszawie, budowany od 14 lipca 1844 do 14 czerwca 1845, według projektu Henryka Marconiego. Był położony na rogu Alei Jerozolimskich i ulicy Marszałkowskiej. 14 czerwca 1845 dokonano otwarcia drogi dworca i pierwszego odcinka linii kolejowej.
Warszawa Centralna – największy i najważniejszy dworzec kolejowy w Warszawie. Znajduje się w Śródmieściu, w Al. Jerozolimskich 54, u zbiegu z al. Jana Pawła II i ul. Emilii Plater, nad tunelem średnicowym, łączącym dworzec z sąsiednimi stacjami Warszawa Wschodnia i Warszawa Zachodnia. Wg kategoryzacji PKP, dworzec ma najwyższą kategorię, A.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)