Dwupienność - Polski Serwis Naukowy

Na lewej gałązce kwiaty męskie, na prawej żeńskie u wierzby iwy

Dwupienność, dioecja – występowanie żeńskich i męskich organów rozrodczych na różnych osobnikach u roślin. Rośliny takie określane są mianem dwupiennych (rozdzielnopłciowych). W przypadku dwupiennych mszaków i paprotników rodnie i plemnie występują na różnych roślinach (przedroślach). W przypadku roślin nasiennych dwupiennymi nazywane są te rośliny, na których występują wyłącznie kwiaty męskie lub kwiaty żeńskie. Rozdzielenie płci organów generatywnych między różnymi osobnikami jest jedną z form zapobiegania samozapyleniu.

Paprotniki (Pteridophyta) – w dawnych systemach klasyfikacyjnych . Paprotniki wyróżnione były w systemie Augusta Wilhelma Eichlera z 1883, . Do tej grupy zaliczano spośród roślin współczesnych: . W miejsce dawnych paprotników wyróżnia się odrębne ww. . Nazwa "paprotniki" stosowana jest często zwyczajowo, a nie taksonomicznie, w podobnym jak niegdyś znaczeniu, w odniesieniu do .

Rodnia, archegonium - wielokomórkowe gametangium żeńskie mszaków, paprotników, nasiennych. U mszaków rodnia jest wielokomórkowa, kształtu butelkowatego, w części brzusznej znajduje się duża komórka, która po podziale daje komórkę jajową i komórkę kanałowo-brzuszną; w szyjce dzieli się na wiele komórek kanałowych. Paprotniki cechuje redukcja liczby komórek kanałowych, a cała rodnia jest częściowo ukryta w tkankach gametofitu. U nagonasiennych zagłębiona w tkance gametofitu rodnia składa się z komórki jajowej, jednej komórki kanałowo-brzusznej i kilku komórek ściany szyjki: brak jest komórek kanałowych szyki. Najwyższy stopień redukcji rodni ma miejsce u okrytonasiennych; rodnia jest zastąpiona przez aparat jajowy obecny w woreczku zalążkowym chronionym przez tkanki zalążka.

Dwupiennymi roślinami okrytonasiennymi są przedstawiciele m.in. rodzin wierzbowatych, pokrzywowatych, konopiowatych. W przypadku nagonasiennych dwupienne są m.in. cisowate, sagowcowe i miłorzębowe.

Pokrzywowate (Urticaceae Juss.) – rodzina roślin zielnych z rzędu różowców (Rosales). Należą tu 54 rodzaje występujące na obszarach międzyzwrotnikowych oraz o klimacie umiarkowanym i zimnym. Do flory Polski zaliczane są tylko gatunki należące do dwóch rodzajów: parietaria i pokrzywa.

Jednopienność – u roślin jest to występowanie męskich i żeńskich narządów rozrodczych (gametangii), czyli obydwu rodzajów kwiatów jednopłciowych, u tego samego osobnika. Jednopienność występuje np. u niektórych mszaków i u wielu roślin naczyniowych. Jednopienne mogą być zarówno rośliny nagonasienne (np. sosna), jak i okrytonasienne (np. brzoza).

Zapoznaj się również z:

jednopienność

obupłciowość

Przypisy

↑ Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
Adam Pałczyński, Zbigniew Podbielkowski, Benon Polakowski: Botanika. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 191. ISBN 83-01-09728-0.
Włodzimierz Seneta: Dendrologia. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1991. ISBN 83-01-07011-0.