Dykasteria - Polski Serwis Naukowy

Dykasteria (od gr. dikasterion - władza, sąd) – urząd administracyjny Kościoła katolickiego.

Większość watykańskich dykasterii zwana jest obecnie kongregacjami lub radami. Członkami rad mogą być osoby świeckie, jednakże w skład kongregacji wchodzą wyłącznie kardynałowie i biskupi. Przewodniczącego kongregacji nazywa się prefektem lub proprefektem, jeśli nie jest kardynałem. Zarówno on, jak i przewodniczący rady, wyznaczani są przez papieża na pięcioletnią kadencję. Prefektem kongregacji może zostać kardynał, w wypadku rady nie jest to warunek konieczny. Codzienną pracę dykasterii nadzoruje sekretarz, w kongregacji jest to arcybiskup, w radzie może być nim ksiądz.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Kuria Rzymska – organ, przez który papież sprawuje swoją władzę. Kuria składa się z dykasterii i innych urzędów, z których każdy ma swój zakres działania, co wiąże się z odpowiedzialnością oraz odpowiednimi kompetencjami. Najważniejszymi działami Kurii są Sekretariat Stanu oraz kongregacje. Kolejne miejsca w hierarchii zajmują rady i komisje papieskie. Oprócz stałych urzędów papież może zwoływać konsystorze Kolegium Kardynalskiego w celu wyjaśnienia szczególnie trudnych kwestii. Powołano w szczególności Komisję Kardynalską ds. Organizacji i Problemów Ekonomicznych Stolicy Apostolskiej, która zajmuje się zarządzaniem finansami Watykanu. Kuria stanowi osobisty personel papieża i jej organizacja zależy całkowicie od niego.

Podsekretarzem dykasterii jest osoba duchowna (kongregacja) lub świecka (rady).

Prefekt, sekretarz i podsekretarz stanowią grono określane mianem superiorów dykasterii.

Personel profesjonalny dykasterii składa się z księży i personelu świeckiego; personel pomocniczy to przede wszystkim osoby świeckie, zazwyczaj Włosi.

Dykasterie korzystają z pomocy konsultorów, czyli ekspertów w dziedzinach, którymi zajmuje się rada lub kongregacja. Często są to świeccy profesorowie prawa kanonicznego lub teologii, jednakże większość konsultorów kongregacji to duchowni, a większość konsultorów rad to osoby świeckie.

Sede vacante (od łac. sedes vacans – "nieobsadzona stolica" lub "pusty tron"; forma sede vacante to ablativus absolutus i może znaczyć: "podczas nieobsadzonej stolicy"; pokr. sedis vacantia – "stan nieobsadzenia stolicy") – w Kościele katolickim termin określający okres, w którym stolica biskupia jest nieobsadzona.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

W 1999 roku w Watykanie istniało 9 kongregacji i 11 rad; większość z nich pełniła funkcje jurysdykcyjne (kongregacje) i promocyjne (rady). Dykasterie wiele czasu poświęcają też badaniom, w jakim stopniu nauka Kościoła stosuje się do konkretnej sytuacji. Dykasterie organizują konferencje na tak istotne tematy współczesne jak AIDS, pomoc humanitarna, problemy stanu duchowego, a także publikują wyniki swoich badań oraz organizują konferencje prasowe.

Kongregacja ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego (łac. Congregatio pro Institutis Vitae Consecratae et Societatibus Vitae Apostolicae) jest jedną z dziewięciu kongregacji działających przy Stolicy Apostolskiej. Zadaniem kongregacji jest sprawowanie opieki nad wszelkimi sprawami dotyczącymi zgromadzeń zakonnych, instytutów życia konsekrowanego oraz stowarzyszeń życia apostolskiego.

Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").

W okresie sediswakancji, czyli po śmierci papieża, prefekci i przewodniczący dykasterii tracą swe stanowiska, co określa specjalna konstytucja apostolska.