Dyktator - film - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy filmu. Zapoznaj się również z: Dyktator.

Scena z filmu

Dyktator (ang. The Great Dictator) film powstały w 1940 r. w reżyserii Charlesa Chaplina, ukazujący w satyrycznym podejściu Adolfa Hitlera i narodowy socjalizm. Pierwszy film dźwiękowy Chaplina.

Pomysł na film zrodził się u przyjaciela Chaplina Alexandra Korda, który zauważył, że tramp (jego najbardziej znana postać filmowa) jest podobny do Hitlera. Sam potem zauważył, że urodził się w tym samym roku co Führer, był starszy tylko o cztery dni, oraz jest jego wzrostu. Co godne podkreślenia w chwili premiery filmu Chaplin był krytykowany za podżeganie do wojny.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Obsada

Charles Chaplin - Hynkel, dyktator Tomanii oraz fryzjer

Jack Oakie - Napaloni, dyktator Bakterii

Reginald Gardiner - Schultz

Henry Daniell - Gębacz

Billy Gilbert - Herring

Grace Hayle - Madame Napaloni

Carter DeHaven - ambasador Bakterii

Paulette Goddard - Hannah

Maurice Moscovitch - pan Jaeckel

Emma Dunn - pani Jaeckel

Bernard Gorcey - Pan Mann

Paul Weigel - Agar

Eddie Gibbon - Bojówkarz

Chester Conklin - Golony mężczyzna

Leo White - Fryzjer

George Lynn - Dowódca oddziałów szturmowych

Opis filmu

W Tomanii do władzy dochodzi Adenoid Hynkel. Pragnie zawładnąć całym światem, ale na drodze do tego stoi sąsiedni kraj, Austerlich. Planuje inwazję, ale brakuje mu pieniędzy. Próbuje zdobyć pieniądze od bankierów żydowskich. Kiedy oni odmawiają udzielenia pożyczki, postanawia się zemścić na wszystkich Żydach. W tym czasie dyktator zawiera sojusz z Benzino Napalonim, przywódcą Bacterii. Represje dotykają także fryzjera, łudząco podobnego do dyktatora. Szturmowcy podpalają jego zakład, a sam cyrulik trafia do obozu koncentracyjnego, jednak ucieka stamtąd w mundurze Hynkela. W międzyczasie Adenoid Hynkel poluje na kaczki. Przypadek sprawia, że dyktatora aresztuje policja, a jego miejsce zajmuje fryzjer w mundurze Hynkela. Ten zaś na wiecu wygłasza pokojowe przemówienie.

IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.

Don Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo, w skrócie Francisco Franco y Bahamonde (ur. 4 grudnia 1892 w Ferrol , zm. 20 listopada 1975 w Madrycie) – hiszpański dyktator i wojskowy. Przywódca antyrepublikańskiego przewrotu (1936-1939), szef państwa Hiszpanii (hiszp. Jefe del Estado Español, 1936-1975), regent Królestwa Hiszpanii (1947-1975), premier rządu, głównodowodzący sił zbrojnych i przewodniczący organizacji politycznej – Falangi ("FET y JONS", od 1958 "Ruch Narodowy"), tytułowany Wodzem Antykomunistycznej Krucjaty (El Caudillo de la Última Cruzada y de la Hispanidad, El Caudillo de la Guerra de Liberación contra el Comunismo y sus Cómplices).

Satyryczne odpowiedniki

Tomania - "Germania", Niemcy

Bacteria - "Italia", Włochy

Austerlich - Austria

Adenoid Hynkel - Adolf Hitler

Benzino Napaloni - Benito Mussolini

Feldmarszałek Hering - Hermann Göring

Gębacz - Joseph Goebbels

Premiery

Premiera w Stanach Zjednoczonych miała miejsce 14 października 1940, zaś w Nowym Jorku we wrześniu tegoż roku. We Francji premiera filmu odbyła się w kwietniu 1945 roku, już po wyzwoleniu Paryża. W Hiszpanii film ten był zakazany aż do 1975 roku tj. do śmierci Francisco Franco. Pierwsza projekcja "Dyktatora" w Niemczech odbyła się dopiero w 1998. We Włoszech wszystkie sceny z udziałem żony Napaloniego zostały wycięte ze względu na szacunek dla wdowy po Mussolinim - Rachele. Pełna wersja "Dyktatora" nie była dostępna we Włoszech przed 2002 rokiem.

Hermann Wilhelm Göring (ur. 12 stycznia 1893 w Rosenheim, zm. 15 października 1946 w Norymberdze) – niemiecki działacz nazistowski, jeden z twórców i głównych postaci hitlerowskiej III Rzeszy, as myśliwski z czasów pierwszej wojny światowej, w czasie II wojny światowej dowódca niemieckiego lotnictwa wojskowego (Luftwaffe), odpowiedzialny za zbrodnie wojenne.

Sir Charles "Charlie" Spencer Chaplin (ur. 16 kwietnia 1889 w Londynie, zm. 25 grudnia 1977 w Vevey w Szwajcarii) – najbardziej znany hollywoodzki aktor i reżyser okresu kina niemego, później także filmów udźwiękowionych.

Linki zewnętrzne

Dyktator w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)

Dyktator w bazie stopklatka.pl

Przypisy

Kamil Janicki, Czy to amerykańscy filmowcy uratowali świat przed Hitlerem?, "Ciekawostki historyczne", 10 kwietnia 2012; Marc Ferro, Kino i historia, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011.

Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).

Rachele Mussolini, nazwisko panieńskie: Rachele Guidi (ur. 11 kwietnia 1890 r. w Predappio (Alta), zm. 30 października 1979 r. w Forli) - pierwotnie konkubina, następnie żona Benita Mussoliniego, od 1945 r. - wdowa po w.w. dyktatorze.