Dynastia askańska - Polski Serwis Naukowy

Dynastia askańska – ród niemiecki panujący w Brandenburgii, Saksonii oraz kilku mniejszych księstwach: Saksonia-Lauenburgu, Anhalt. Jej przedstawicielka z linii Anhalt-Zerbst - Zofia Augusta Fryderyka - rządziła także pod imieniem Katarzyna II Wielka, jako imperatorowa Rosji. Dynastia wzięła nazwę od łacińskiej nazwy miasta Aschersleben – Askania (lub też Ascharia).

Wolny Kraj Saksonia (śrdw.-łac. Saxonia, kraina Sasów; niem. Freistaat Sachsen, górnołuż. Swobodny stat Sakska, dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Jego obszar wchodził w skład Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Został utworzony w 1990 roku po zjednoczeniu Niemiec. Obejmuje on w przybliżeniu obszar dawnego elektoratu a później królestwa Saksonii (patrz historia poniżej). Pod względem powierzchni Saksonia jest dziesiątym, a pod względem liczby ludności, szóstym spośród 16 niemieckich krajów związkowych. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa saxum - skała z powodu charakterystycznych czarnych saksońskich skał.
Wettynowie (Wettinowie, niem. Wettiner) – dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej Saksonii-Anhaltu. Panowała w Miśni, Saksonii i księstwach Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie August II Mocny, August III Sas jako Królowie Polski i Wielcy Książęta Litwy oraz król Saksonii Fryderyk August I jako książę warszawski). Boczną linią dynastii jest rodzina Koburgów (Coburg), panująca w Wielkiej Brytanii (od 1917 r. pod nazwiskiem Windsor), Belgii, Bułgarii i Portugalii (pod nazwiskiem poprzedniej dynastii – Bragança).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Zgorzelec (niem. Görlitz ?/i, grnłuż. Zhorjelc, dlnłuż. Zgórjelc cz. Zhořelec) – miasto przygraniczne w województwie dolnośląskim, w polskiej części Łużyc Górnych, na prawym brzegu Nysy Łużyckiej, w Obniżeniu Żytawsko-Zgorzeleckim. Przed 1945 stanowiło prawobrzeżną część Görlitz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

Holsztyn (niem. Holstein) to historyczna kraina położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od Zachodu przez plemiona północnych Sasów(Nordalbingów) a od Wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów. Przejściowo Nordalbingów zostali deportowani, a cały obszar był przyznany Obodrytom pod wodzą Drożko. Od roku 1111 hrabstwo cesarstwa rzymskiego. Od 1474 przekształcone w księstwo. Jeden z książąt Holsztynu, Karl Peter Ulrich von Holstein-Gottorp był w roku 1762 carem Rosji, znanym jako Piotr III Romanow. Aż do roku 1806 Holsztyn należał do Rzeszy, choć wcześniej znajdował się w strefie wpływów duńskich. Obecnie południowa część niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn.

Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego , (niem.) Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ ,Sacrum Imperium 1157 , Sacrum Romanum Imperium - pierwsza wzmianka 1254, do 1512 Święte Cesarstwo Rzymskie, niem. Heiliges Römisches Reich , (łac.) Sacrum Romanum Imperium , nazwa odwołująca się do idei jak i tworu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy.

Saksonia-Lauenburg – księstwo powstałe z podziału ziem dynastii askańskiej (położone w południowej części obecnego Szlezwika-Holsztynu). Stolicą był gród Lauenburg/Elbe

Albrecht II (ur. ok. 1250, zm. 25 sierpnia 1298 w Aken lub Wittenbergdze) – książę Saksonii-Wittenbergii od 1261, arcymarszałek Rzeszy Niemieckiej i elektor Rzeszy z dynastii askańskiej.

Marchia Północna (niem. Nordmark) powstała po podziale Marchii Wschodniej dokonanym w 966 przez cesarza Ottona I i obejmowała północną jej część. W 1134 cesarz Lotar III nadał ją w lenno Albrechtowi Niedźwiedziowi, który około 1157 roku z ziem Marchii Północnej i podbitych ziem słowiańskich utworzył Marchię Brandenburską. W jej granicach pierwotne terytorium Marchii Północnej nazwano Starą Marchią.

Codex Manesse, Manesse Codex (niem. Große Heidelberger Liederhandschrift) – najważniejszy zbiór średniowiecznej poezji niemieckiej spisany na pergaminie i bogato zilustrowany w latach 1305 – 1340. Autorami zebranych w księdze utworów są szlachetnie urodzeni muzycy i poeci liryczni zwani minnesingerami. Inspiracją dla nich była twórczość francuskich trubadurów. Księga zawiera utwory 139 autorów i 137 wyjątkowej urody miniatury przedstawiające minnesingerów i ich herby.