Dynia - Polski Serwis Naukowy

Dojrzałe dynie

Nasiona dyni

Dynia (Cucurbita L.) – rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych obejmujący około 20 gatunków. W stanie dzikim występują w strefach klimatu gorącego i ciepłego Ameryki. Gatunkiem typowym jest Cucurbita pepo L..

Morfologia

Łodyga Płożąca się, wytwarza wąsy czepne. Owoce Duże jagody, jadalne, osiągają masę do 200 kg. Rekord to 765 kg.

Systematyka

Synonimy taksonom.

Pepo Mill.

Witamina D (ATC: A 11 CC 05) – grupa rozpuszczalnych w tłuszczach steroidowych organicznych związków chemicznych, o wielu różnorodnych i ważnych funkcjach fizjologicznych, z których podstawową jest wpływ na gospodarkę wapniowo-fosforanową oraz budowę kośćca. Pierwotnie nazwana była witaminą A - od łacińskiego słowa antyrachitic, ponieważ chroniła oraz leczyła krzywicę i osteoporozę.

Hormon (od gr. ὁρμάω hormao - rzucam się naprzód, pędzę) – związek chemiczny, który jest wydzielany przez gruczoły lub tkanki układu hormonalnego. Funkcją hormonu jest regulacja czynności i modyfikacja cech strukturalnych tkanek leżących w pobliżu miejsca jego wydzielania lub oddalonych, do których dociera poprzez krew (wyjątkiem są tzw. hormony lokalne). Istnieją także takie hormony, które wywierają wpływ na funkcjonowanie wszystkich tkanek organizmu.

Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (2001...)

Rodzaj z rodziny dyniowatych z rzędu dyniowców, należących do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych. W obrębie rodziny: podrodzina Cucurbitoideae, plemię Cucurbiteae. Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Takht.), nadrząd Cucurbitanae Reveal, rząd dyniowce (Cucurbitales Dumort.), podrząd Cucurbitineae Engl., rodzina dyniowate (Cucurbitaceae Juss.,podrodzina Cucurbitoideae Kostel., plemię Cucurbiteae Dumort., podplemię Cucurbitinae E.G.O. Müll. & Pax in Engl. & Prantl, rodzaj dynia (Cucurbita L.).

Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski – całościowa, krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Opracowana została przez Instytut Botaniki im. prof. W. Szafera PAN w Krakowie. Składa się z dwóch wydań.

Owoc (łac. fructus) - w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka i ewentualnie dna kwiatowego zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.

Gatunki flory Polski

dynia olbrzymia (Cucurbita maxima Duch.) – gatunek uprawiany

dynia piżmowa (Cucurbita moschata Duch.) – gatunek uprawiany

dynia zwyczajna (Cucurbita pepo L.) – gatunek uprawiany

Pozostałe gatunki

dynia figolistna (Cucurbita ficifolia Bouche.)

Cucurbita argyrosperma C. Huber

Cucurbita cordata S. Watson

Cucurbita digitata A. Gray

Cucurbita ecuadorensis H. C. Cutler & Whitaker

Cucurbita foetidissima Kunth

Cucurbita lundelliana L. H. Bailey

Cucurbita okeechobeensis (Small) L. H. Bailey

Cucurbita palmata S. Watson

Cucurbita pedatifolia L. H. Bailey

Cucurbita radicans Naudin

Cucurbita ×scabridifolia L. H. Bailey

Zastosowanie

Sztuka kulinarna. Dynie często są spożywane jako warzywa. Tłuszcze zawarte w pestkach dyni zaliczają się do pełnowartościowych tłuszczów roślinnych. Około 80% kwasów tłuszczowych to kwasy nienasycone, z czego 50-60% to wielokrotnie nienasycone. Kwasy nienasycone są niezbędne dla organizmu, są niezbędnym elementem do budowy witaminy D, hormonów, a także błon komórkowych. Kwasy tłuszczowe spełniają funkcję transportową enzymatycznych reakcji.

Rośliny ozdobne. Niektóre gatunki są uprawiane dla ozdobnych owoców.

Dynia piżmowa (Cucurbita moschata Duch.) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny dyniowatych (Cucurbitaceae), pochodzący z Ameryki Środkowej. W Polsce rzadko uprawiany.

Rośliny ozdobne - jednoroczne, dwuletnie lub wieloletnie rośliny, także drzewa i krzewy o dużych walorach dekoracyjnych np. o pięknych i ciekawych kwiatach, owocach, ulistnieniu, zabarwieniu pędów, pokroju, a także interesujących właściwościach.

Zapoznaj się również z: Olej z pestek dyni i dynia ozdobna.

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-03].
↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-28].
2007 – Joe Jutras and his 1689 pound World Record!
↑ Cucurbita (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-03].
Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Cucurbita (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-28].
Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.

Zobacz hasło dynia w Wikisłowniku

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o dyni