Dywity - Polski Serwis Naukowy

Dywity (dawniej niem. Diwitten) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dywity. Liczy ok. 3 tys. mieszkańców.

Miejscowość jest siedzibą gminy Dywity.

Historia

Wieś wzmiankowana w 1354, lokowana w 1366. Nazwa pochodzi od pruskiego słowa z języka plemienia Warmów - Dywitzen, co oznacza "Góra Boga".

Dywity znacznie ucierpiały w czasie wojen w XV i XVI w i od związanych z nimi klęsk głodu. W 1770 r. wieś liczyła 45 włók ziemi. W 1772 r. wieś zamieszkiwała wyłącznie ludność polska wyznania katolickiego. Do połowy XIX w. głoszono tu kazania wyłącznie w języku polskim.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

W dniu 10 września 1863 r. w dywickim zajeździe zatrzymał się Wojciech Kętrzyński, konwojujący transport broni dla wojsk powstania styczniowego.

W Dywitach urodził się Franciszek Kwas (1871-1948), działacz warmiński, pisarz ludowy i kolekcjoner folkloru.

W 1913 r. na terenie Dywit o powierzchni 111 hektarów utworzono "stację balonów wojskowych". Powstała hala na dwa sterowce o wymiarach 200 m długości, 44 m szerokości i 34 m wysokości. Dowódcą jednego z zeppelinów korzystających w 1915 r. z hali był Ernst Lehmann, znany później jako kapitan sterowca pasażerskiego „Hindenburg”.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Folklor (ang. folk-lore "wiedza ludu") – symboliczno-artystyczna dziedzina kultury ludowej, mająca charakter wieloskładnikowy, niejednolity i synkretyczny.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Zabytki

Kościół neogotycki z 1894 r., wybudowany na miejscu średniowiecznego (proj. Fritz Heitmann). Wieża w dolnych kondygnacjach gotycka, nadbudowana w XIX w., wnętrze kościoła neogotyckie.

Kapliczka z dzwonniczką z 1888 r.

Sport

Działalność drużyn sportowych: siatkarski LZS Dywity, który uczestniczy systematycznie w turniejach na terenie województwa warmińsko-mazurskiego, oraz klub piłkarski Iskra Dywity założony w 2009 r. W tym roku zainauguruje w klasie B.

Fritz Heitmann także Friedrich Heitmann (ur. 27 października 1853 w Ahlen (Westfalia), zm. 13 sierpnia 1921 w Królewcu) – architekt niemiecki związany z Prusami Wschodnimi, przedstawiciel nurtu historyzmu.

Województwo warmińsko-mazurskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju. Stolicą województwa jest Olsztyn, w którym mieszczą się siedziby wojewody, marszałka województwa, zarządu województwa oraz sejmiku województwa.

Szkolnictwo

Zespól Szkół w Dywitach, który tworzą Szkoła Podstawowa im. "Gazety Olsztyńskiej" i Gimnazjum Publiczne. W Zespole Szkół uczy się 556 dzieci, kadra pedagogiczna liczy 52 osoby, a obsługa 19 osób.

Powiatowa Szkoła Muzyczna (otwarcie 1 września 2010). Muzyczną edukację rozpoczęło w niej 80 uczniów, którzy będą uczyć się gry m.in. na akordeonie, klarnecie, fortepianie, gitarze i flecie.

Osoby związane z Dywitami

Przemysław Borkowski

Piotr Bałtroczyk

Bibliografia

Darmochwał T., Rumiński M. J., 1996. Warmia Mazury, przewodnik. Agencja TD, Białystok

Linki zewnętrzne

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi

Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi