Dywizja Pancerna Kempf - Polski Serwis Naukowy

Dywizja Pancerna Kempf (niem. Panzer-Division Kempf, Panzerverband Ostpreussen) – improwizowana niemiecka dywizja pancerna z okresu II wojny światowej

Historia

Pod koniec lipca 1939 roku w związku z planowanym atakiem na Polskę na teren Prus Wschodnich przerzucono drogą morską oddziały dyspozycyjne SS – pułk SS „Deutschland”, pułk artylerii SS, bataliony SS: rozpoznawczy, przeciwlotniczy i łączności oraz dywizjon przeciwpancerny SS. Oddziały te skierowano na teren poligonu w miejscowości Stablack (obecnie Dołgorukowo), gdzie do tych oddziałów dołączono jednostki Wehrmachtu – 7 pułk czołgów i 505 batalion pionierów.

Mława – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim. Miasto powiatowe leżące na Mazowszu, na Wzniesieniach Mławskich, w pobliżu rz. Mławki, tuż przy granicy z województwem warmińsko-mazurskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa ciechanowskiego. Wg danych z 26 czerwca 2009 miasto posiadało 30 423 mieszkańców.

Prusy Wschodnie (niem. Ostpreußen) – część Królestwa Pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Prowincja Prusy Wschodnie powstała w 1772 r. z części ziem Polski (Warmii) oraz Prus Książęcych (z wyłączeniem Kwidzyna). Stolicą prowincji był Królewiec. W maju 1939 roku prowincja miała powierzchnię 36 991,71 km² i liczyła 2 488 122 mieszkańców.

10 sierpnia 1939 roku z oddziałów znajdujących się na poligonie Stablack utworzono improwizowaną dywizję pancerną, której dowódcą został gen. Kempf. Od jego nazwiska dywizja otrzymała nazwę.

Dywizja po sformowaniu weszła w skład I Korpusu Armijnego 3 Armii Grupy Armii „Północ” i pod koniec sierpnia 1939 roku zajęła pozycję wyjściowe do ataku na Polskę w rejonie Nidzicy.

1 września 1939 roku dywizja wzięła udział w natarciu na pozycję 20 Dywizji Piechoty pod Mławą. Natarcie to nie przyniosło efektów, także w dniu następnym nie zdołano przełamać tych pozycji.

Obrona Modlina – działania wojenne prowadzone w dniach 14-29 września 1939 r. podczas najazdu Niemiec hitlerowskich na Polskę w celu obrony Twierdzy Modlin przed wojskami niemieckimi.

3 Armia, niem. 3. Armee – jedna z niemieckich armii w czasie II wojny światowej. Utworzona w sierpniu 1939 roku jako armia ćwiczebna, pod koniec miesiąca otrzymała właściwą nazwę.

3 września dywizja została przerzucona w rejon Ciechanowa, gdzie zepchnięto z pozycji obronnych Mazowiecką Brygadę Kawalerii i 4 września dywizja wspólnie z innymi oddziałami niemieckimi zajęła Ciechanów.

5 września dywizja wykonała zwrot na wschód i uderzyła częścią sił na pozycje polskie nad Narwią w rejonie Różana, a pułk SS Deutschland został przerzucony w rejon Pułtuska. 6 września nastąpiło załamanie obrony polskiej nad rzeką Narwią i oddziały dywizji rozpoczęły marsz na południe z niewielkim oporem ze strony sił polskich.

Waffen-SS (niem. Zbrojne SS) – zbrojne oddziały niemieckiej nazistowskiej formacji paramilitarnej Schutzstaffel (SS, niem. eskadra ochronna), znane również pod skrótem SS.

Wehrmacht – niemieckie siły zbrojne okresu III Rzeszy. Zostały utworzone 16 marca 1935 roku wbrew traktatowi wersalskiemu zastępując Reichswehrę. Powstały po wprowadzeniu przez Adolfa Hitlera powszechnej służby wojskowej. W skład Wehrmachtu wchodziły niezależne od siebie i posiadające własne sztaby generalne; wojska lądowe (Heer), lotnictwo (Luftwaffe) i marynarka wojenna (Kriegsmarine).

16 września dywizja w rejonie Maciejowic nad Wisłą nawiązała kontakt z oddziałami niemieckimi z XVI Korpusu Armijnego idącymi z zachodu – w ten sposób zamknięto pierścień okrążenia wokół Armii „Łódź”, „Poznań” i „Pomorze” oraz załóg Warszawy i Modlina.

Następnie częścią sił skierowano ją do oblężenia Modlina, w którym uczestniczyły one od 19 września.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Ciechanów – miasto w województwie mazowieckim, siedziba powiatu ciechanowskiego. Położone jest ok. 100 km na północ od Warszawy, nad rzeką Łydynią.

Po zakończeniu kampanii wrześniowej w październiku 1939 roku dywizja w została rozwiązana. Pułk pancerny wszedł w skład 10 Dywizji Pancernej, a oddziały SS przekazano dowództwo SS i stały się one zalążkiem Waffen SS.

Dowódca

gen. mjr Werner Kempf (sierpień – październik 1939)

Skład

7 pułk pancerny (Panzer Regiment 7)

pułk piechoty SS Deutschland (zmot.) (SS Infanterie Regiment Deutschland)

pułk artylerii SS (SS Artillery Regiment)

batalion łączności SS (SS Nachrichten Abteilung)

batalion rozpoznawczy SS (SS Aufklärungs Abteilung)

przeciwlotniczy batalion karabinów maszynowych SS (SS Fliegerabwehr-Maschinengewehr-Abteilung)

batalion przeciwpancerny SS (SS Panzerjäger Abteilung)

505 batalion pionierów (Pionier-Bataillon 505)

Bibliografia

Marcin Bryja: Panzerwaffe. Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 1996. ISBN 8386209674.

Chris Bishop: Niemieckie wojska pancerne w II wojnie światowej. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2009. ISBN 9788311113916.

Tadeusz Jurga: Armia Modlin. Warszawa: Wyd. MON, 1987. ISBN 8311072744.

Ryszard Majewski: Waffen-SS mity i rzeczywistość. Wrocław: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1983. ISBN 8303001027.

Dariusz Jędrzejewski, Zbigniew Lalak: Niemiecka broń pancerna : 1939-1945. Warszawa: Wyd. Lampart, 1998. ISBN 8386776366.

Jacek Solarz: SS Verfügungstruppen 1939. Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 2004. ISBN 8372191879.