Działko NR-23 - Polski Serwis Naukowy

NR-23 – (ros. НР–23 od Nudelman-Richter, oznaczenie fabr. 150П) radzieckie automatyczne działko lotnicze kalibru 23 mm, szeroko używane jako uzbrojenie strzeleckie samolotów radzieckich i państw Układu Warszawskiego. Działko skonstruowane przez A. E. Nudelmana i A.A. Richtera zostało wprowadzone do uzbrojenia w 1949 roku, zastępując konstruowane podczas II wojny światowej działka NS-23 i WJa.

Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

MiG-15 (ros. МиГ-15) - radziecki samolot myśliwski, skonstruowany w końcu lat czterdziestych. Ten typ maszyn brał udział w wojnie koreańskiej. Oznaczenie NATO - "FAGOT".

NR-23 było jednolufowym działkiem kalibru 23 mm przeładowywanym energią gazów prochowych. Mechanicznie konstrukcja ta była podobna do wcześniejszego NS-23, ale wprowadzone usprawnienia umożliwiły zwiększenie jego szybkostrzelności o 50%. Teoretycznie szybkostrzelność działka NR-23 wynosiła 850 strzałów na minutę, ale testy przechwyconej przez amerykańskie Siły Powietrzne egzemplarzy broni wykazały, że osiąga ona wartość tylko 650 strzałów na minutę.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

NS-23 – (ros. НС-23 od Nudelman-Suranow, oznaczenie fabr. 115П) radzieckie automatyczne działko lotnicze skonstruowane przez zespół w składzie A. E. Nudelman, A. Suranow, G. Żirnych, W. Niemenow, S. Lusin i M. Bundin jako powojenny następca działka WJa. NS-23 zostało wprowadzone do uzbrojenia w 1945 roku.

Skonstruowano cięższą wersję działka NR-23 oznaczona jako AM-23 przeznaczoną do instalowania w wieżyczkach strzeleckich bombowców. Wprowadzone do uzbrojenia w 1954 r. stanowiło uzbrojenie m. in. samolotu bombowego Tu-16. Działa na zasadzie odprowadzenia gazów prochowych z przewodu lufy. W konstrukcji działka zastosowano dodatkowo ręczny popychacz, wypychający nabój z ogniwa taśmy do komory nabojowej, oraz po raz pierwszy zderzak gazowy uruchamiany gazami prochowymi. Nowe działko miało masę 43 kg i zwiększona do 1200-1300 strzałów na minutę szybkostrzelność.

United States Air Force (USAF) – Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych, jeden z rodzajów Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych, odpowiedzialny za pewną część działań w powietrzu (duża liczba samolotów i śmigłowców bojowych podlega także marynarce wojennej, wojskom lądowym i korpusowi piechoty morskiej).

Tu-22 (ros. Ty-22) – radziecki odrzutowy naddźwiękowy bombowiec i samolot rozpoznawczy, skonstruowany w biurze konstrukcyjnym Tupolewa, w kodzie NATO oznaczany jako "Blinder".

W Chińskiej Republice Ludowej produkowano kopie obu wersji działek oznaczonych jako Typ 23-1 (NR-23) i Typ 23-2 (AM-23).

Działko NR-23 stanowiło uzbrojenie myśliwców MiG-15, Ła-15, Ła-17 i niektórych egzemplarzy MiG-19. Cięższa wersja AM-23 była używana w wieżyczkach strzeleckich samolotów An-12, Ił-28, M-4, Tu-14, Tu-16, Tu-22, Tu-95/Tu-142 i prototypowego Tu-98.

Biorąc pod uwagę skalę zastosowania działka NR-23 można stwierdzić, że było ono najszerzej stosowanym ówcześnie typem działka lotniczego. W połowie lat 60. siły zbrojne Związku Radzieckiego zastąpiły je nowym dwulufowym działkiem GSz-23L.

An-12 (kod NATO: Cub) - średni samolot transportowy produkcji ZSRR, zaprojektowany przez biuro konstrukcyjne Olega Antonowa. Pierwszy prototyp, wystartował 16 grudnia 1957 r. W roku 1958 rozpoczęto produkcję. Na potrzeby ZSRR i krajów zależnych wyprodukowano 1248 sztuk tego samolotu, z czego część służy po dziś dzień. W Chinach w latach 1974-2006 wyprodukowano ponad 650 samolotów Y-8, skopiowanych z An-12 bez praw licencyjnych.

Salut (Салют) to seria radzieckich stacji kosmicznych, konstruowanych w latach 70. i 80. dwudziestego wieku. Konstrukcja stacji była stosunkowo prosta - składały się z pojedynczego modułu, wynoszonego na orbitę jednym startem rakiety nośnej. Program znano również jako DOS (ros. Dołgowriemiennaja Orbitalnaja Stancija - Długoczasowa Stacja Orbitalna).

Poprzez powiększenie mechanizmu działka NR-23 skonstruowano potężniejsze działko NR-30, które stało się podstawowym uzbrojeniem strzeleckim myśliwców MiG-19 i niektórych egzemplarzy MiG-21.

Planowano również instalowanie działek tego typu na bojowych stacjach kosmicznych Ałmaz.

Bibliografia

Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej. WIS, 1994. ISBN 83-86028-01-7