Działo pancerne - Polski Serwis Naukowy

Działo pancerne to rodzaj działa samobieżnego - działo artyleryjskie umieszczone na silnie opancerzonym podwoziu gąsienicowym. Jego zadaniem było wspieranie ogniem artyleryjskim piechoty i czołgów. Zazwyczaj działa pancerne budowano na podwoziach takich samych jak czołgi.

ASU-85 (Awiadesantnaja Samochodnaja Ustanowka, ros. авиадесантная самоходная установка) – działo samobieżne przeznaczone dla wojsk powietrznodesantowych, konstrukcji radzieckiej, z okresu po II wojnie światowej.

Czołg – gąsienicowy wóz bojowy, przeznaczony do walki z siłami przeciwnika na krótkich i średnich dystansach za pomocą prowadzenia ognia na wprost. Ciężki pancerz i duża mobilność zapewniają czołgom przetrwanie na polu bitwy, a napęd gąsienicowy pozwala na przemieszczanie się z dużą prędkością w trudnym terenie. Czołg jest zasadniczym środkiem prowadzenia walki lądowej, zwłaszcza natarcia.

Historia dział pancernych jest stosunkowo krótka. Pierwsze działa pancerne pojawiły się w 1939 roku (niemiecki Sturmgeschütz III). Podczas II wojny światowej były masowo produkowane przez Niemcy i Związek Radziecki.

Przyczyną ich popularności była uproszczona w porównaniu z czołgami konstrukcja (działo umieszczano w kadłubie zamiast w wieży). Takie rozwiązanie pozwalało zmniejszyć cenę pojedynczego pojazdu, zwiększyć wytrzymałość pancerza poprzez jego mocniejsze pochylenie i zastosowanie grubszych płyt dzięki oszczędnościom na ciężarze oraz montować działa większego kalibru (działa w kadłubie mogą mieć większą siłę odrzutu niż te w wieży). Zlikwidowanie wieży czyniło też pojazd niższym i tym samym trudniejszym do trafienia oraz łatwiejszym do ukrycia.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Prostota konstrukcji była jednak jednocześnie największą wadą dział pancernych - aby skierować działo w bok trzeba było obrócić cały pojazd, a nie tylko wieżę. Spowodowało to, że ich historia skończyła się niedługo po zakończeniu II wojny światowej. Po wojnie produkowano już nieliczne konstrukcje dział pancernych, w małych seriach, głównie w ZSRR. Z drugiej strony, powstawały też całkowicie opancerzone samobieżne działa przeciwpancerne (niszczyciele czołgów) o układzie konstrukcyjnym i sylwetce dział pancernych, lecz znacznie słabszym opancerzeniu, chroniącym jedynie przed pociskami małego kalibru (jak ASU-85). Wyjątkiem jest szwedzki Stridsvagn 103 - wyglądający jak działo pancerne czołg.

Niszczyciel czołgów – pojazd wojskowy, najczęściej opancerzony, którego głównym zadaniem jest niszczenie czołgów nieprzyjaciela. Pojawiły się wraz z masowym użyciem czołgów w II wojnie światowej.

Sturmgeschütz IV (StuG IV, SdKfz 167) – niemieckie działo pancerne z okresu II wojny światowej. Charakteryzowało się dobrymi warunkami trakcyjnymi, miało sprawdzone działo kalibru 75 mm oraz niską sylwetkę.

Najbardziej znane działa pancerne:

niemieckie

Elefant (Ferdinand)

radzieckie