Działyńscy - Polski Serwis Naukowy

Ogończyk - herb Działyńskich

Działyńscy herbu Ogończyk - polski ród szlachecki, którego nazwisko pochodzi od nazwy ich siedziby rodowej, Działynia w Ziemi dobrzyńskiej. Protoplastą rodu był Piotr z Działynia (zm.1441). W XVI w. ród Działyńskich zaczął przenikać z Kujaw do Prus Królewskich. Związki z dworem królewskim pozwoliły na szybkie osiągnięcie godności senatorskich przez pruską linię rodziny (wydała ona 16 senatorów pruskich). Od 2 połowy XVII w. kolejni przedstawiciele rodu Działyńskich przenosili się do Wielkopolski i to oni stali się dominującą linią rodziny. Ostatnim męskim przedstawicielem był Jan Kanty Działyński (zm. 1880).

Protoplasta (gr. próton plastós - najpierw ukształtowany) – najstarszy znany przodek, od którego wywodzi się jakiś ród. Inaczej osoba, poza którą nie sięga historia danego rodu.

Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe) – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.

Przedstawiciele rodu:

Mikołaj z Kutna (1430 – 1493) wojewoda łęczycki.

Piotr z Działynia (zm. 1441) protoplasta rodu Działyńskich.

Mikołaj Działyński (zm. 1490/1498) kasztelan brzeski oraz dobrzyński.

Piotr Działyński (zm.1494) cześnik dobrzyński.

Mikołaj Działyński (zm. 1545) starosta brodnicki.

Piotr z Działynia (zm. 1441) – protoplasta rodu Działyńskich. Syn Mikołaja z Kutna, właściciel dóbr Działyń, Wola i Zębowiec. Podłowczy dobrzyński od 1434, następnie podkomorzy dobrzyński w latach (1437-1441).

Kujawy – kraina historyczna i region etnograficzny w środkowej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim, w dorzeczu środkowej Wisły i górnej Noteci. Główną grupą etnograficzną regionu są Kujawiacy.

Jan Działyński (1510 - 1583) wojewoda chełmiński.

Rafał Działyński (1510 - 1572) kasztelan brzesko-kujawski.

Mikołaj Działyński (1540 - 1604) wojewoda chełmiński, starosta bratiański.

Łukasz Działyński (1556 - 1582/1583) starosta brodnicki.

Stanisław Działyński (1547 - 1617/1618) wojewoda chełmiński i malborski.

Michał Erazm Działyński (zm.1657) biskup kamieniecki.

Jan Kanty Działyński, hrabia, (ur. 28 września 1829 w Kórniku, zm. 30 marca 1880 w Kórniku), polski działacz społeczny i polityczny, powstaniec, prezes towarzystwa literacko-historycznego, wydawca bibliotek nauk ścisłych, redaktor, ostatni z rodu Działyńskich właściciel dóbr Kórnika i Januszewsk.

Mikołaj z Kutna (Mikołaj Kucieński) (ur. ok. 1430 – zm. 1493) – wojewoda łęczycki, starosta generalny Wielkopolski, bliski współpracownik króla Kazimierza IV Jagiellończyka.

Paweł Jan Działyński (1594 - 1643) podskarbi pruski.

Adam Działyński (1614 - 1660) starosta bratiański, rotmistrz usarski.

Tomasz Działyński (1656 - 1714) marszałek sejmu.

Augustyn Działyński (1715 - 1759) wojewoda kaliski, kawaler Orderu Orła Białego.

Ksawery Szymon Tadeusz Działyński (1756 - 1819) senator-wojewoda Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego.

Ziemia dobrzyńska – jednostka terytorialna w dawnej Polsce, obejmująca tereny dzisiejszego województwa kujawsko-pomorskiego, na północy - wschód od Włocławka, między rzekami: Wisłą, Drwęcą i Skrwą.

Mikołaj Działyński herbu Ogończyk (zm.1490 / 1498). Kasztelan brzeski od 1476, następnie kasztelan dobrzyński od 1479. W roku 1484 został wojewodą inowrocławskim. Był także starostą brodnickim.

Adam Tytus Działyński (1796 - 1861) działacz polityczny, mecenas sztuki.

Jan Kanty Działyński (1829 - 1880) polski działacz społeczny i polityczny.