Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 
Szukasz pomocy lub dodatkowych informacji?
Zadaj pytanie na naszym Forum:
1) wybierz z górnego menu odpowiednią dziedzinę
2) następnie założ temat w dziale Dyskusje albo Zadania...
Jeśli nie posiadasz konta - zarejestruj się w kilka chwil :)
NOWE PUBLIKACJE
Artykuły
Wydarzenia
Kompendium
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb

Dzień - czas między wschodem i zachodem Słońca. Niekiedy określenie to utożsamia się z dobą (np. jaki jest dzisiaj dzień? - pytanie to jest zadawane bez względu na to, czy czas jest dzienny, czy nocny)

Podział dnia

Natura nasunęła już dawno człowiekowi sposoby podziału dnia wg zjawisk przyrody i odzwierciedlających sie do nich objawów zycia codziennego. Grecy i Rzymianie liczyli czas dzienny długością cienia ludzkiego. Do określania części dnia, odpowiadajacych zjawiskom przyrody, należały takie jak: północ "media nox", południe "meridies", zachód słońca "occasus solis", brzask "ante lucem", zmierzch "crepusculum", rano "mane", wieczór "vespera". Zjawiska życiowe zależnie od tych pór dnia i nocy mają też swoje określenia, np. pierwsze pianie koguta, zapalenie światła. W średniowieczu powstał podział dnia na 7 godzin kanonicznych:

Noc – część doby, w czasie której Słońce znajduje się poniżej linii horyzontu. Można też ją określić jako okres od zmierzchu do świtu. Zjawisko to występuje na planetach krążących wokół gwiazd – czyli ich satelitach, w tym również na Ziemi. Przeciwnym pojęciem jest dzień.
  • Matutina - od rannej mszy, która przypadaÅ‚a w klasztorach w trzeciej ćwierci nocy
  • Prima - rozpoczynajÄ…ca wÅ‚aÅ›ciwy dzieÅ„ o wschodzie sÅ‚oÅ„ca, czyli miÄ™dzy godz. 4 a 8 zależnie od pory roku
  • Tertia - przypada na poÅ‚owÄ™ przedpoÅ‚udnia, czyli kiedy zaczyna siÄ™ ruch w życiu publicznym
  • Sexta - przypada na poÅ‚udnie, moment najwyższego wzniesienia sÅ‚oÅ„ca o godz. 12 i trwa aż do nony
  • Nona - przypada na poÅ‚owÄ™ popoÅ‚udnia (w marcu lub wrzeÅ›niu ok. godz. 15)
  • Vespera - na chwilÄ™ przed zachodem sÅ‚oÅ„ca
  • Completorium - na chwilÄ™ po zachodzie sÅ‚oÅ„ca.
  • Po wieloletnich przeksztaÅ‚ceniach ustaliÅ‚y siÄ™ główne pory dnia o nazwach prima, terti, nona i vespera. Rzymianie dzielili także noc na cztery 3-godzinne wigilie do odbywania straży nocnych, co zostaÅ‚o przyjÄ™te przez Å›redniowieczne zakony dla odprawiania nabożeÅ„stw. Noc dzielono na 4 równe wigilie: 1) od 6 wieczór do 9, 2) 9-12, 3) 12-3, 4) 3-6.

    Tydzień – pozaukładowa jednostka miary czasu, okres 7 dni. Ta miara czasu związana jest z fazami Księżyca i odpowiada mniej więcej 1/4 miesiąca. Znany już był Babilończykom w drugim tysiącleciu p.n.e. Tydzień został wprowadzony do urzędowego kalendarza Cesarstwa Rzymskiego w 321 r. n.e., a później został przyjęty w średniowiecznym kalendarzu kościelnym. W kalendarzu gregoriańskim tydzień ma siedem dni wg porządku: niedziela, poniedziałek, wtorek, środa, czwartek, piątek, sobota.

    Zobacz też

  • tydzieÅ„
  • miesiÄ…c
  • Porównaj: noc




    Czy wiesz że...? beta
    Miesiąc – jednostka czasu. Pierwotnie miesiąc wywodził się z cyklu księżycowego, tj. 29 i pół dnia jakie Księżyc potrzebuje na przejście wszystkich swych faz czyli miesiąc synodyczny. Geneza ta odbiła się także w dawnej polskiej nazwie, która była synonimem słowa Księżyc (księżyc dosłownie syn księcia, tj. Słońca).
    Wschód Słońca - początek dnia. Moment, w którym górna połowa tarczy słonecznej przekracza linię horyzontu. Położenie punktów wschodu i zachodu Słońca na horyzoncie zmienia się codziennie, a czas i miejsce wschodu Słońca jest inne dla każdego miejsca na świecie. Zależy zawsze od pory roku oraz równoleżnika i południka, na którym dany punkt się znajduje.
    Doba – astronomiczna jednostka miary upływu czasu, związana z obrotem Ziemi wokół własnej osi (ale nie jest równa jednemu pełnemu obrotowi, który trwa 23 h 56 min 4,091 s). Jako legalna, urzędowa jednostka czasu, zdefiniowana jest jako czas trwania 24 godzin = 1440 minut = 86400 sekund. Początek doby astronomicznej może wypadać, w zależności od przyjętego założenia, w różnych porach ziemskiego dnia: