Dzieje - pojęcie - Polski Serwis Naukowy

Dzieje - w teorii historii i metodologii historii zbiór wszystkich zdarzeń będących przedmiotem badań historycznych, odpowiednik łacińskiego pojęcia res gestae, czyli czynów (rzeczy, zdarzeń) dokonanych.

Dzieje to nie wszystkie zdarzenia, które miały miejsce w przeszłości, lecz jedynie te, które mają związek z działalnością człowieka pojmowanego jako istota społeczna i kulturowa. Do dziejów należy więc wszelka działalność człowieka, od momentu, w którym zaczyna żyć w kulturze. Nie wchodzą natomiast w zakres dziejów np. przeszły stan pokładów geologicznych czy odległych galaktyk, chyba, że w ich formowaniu uczestniczył człowiek.

Kultura (z łac. colere = "uprawa, dbać, pielęgnować, kształcenie") – termin ten jest wieloznaczny, pochodzi od łac. cultus agri ("uprawa ziemi"), interpretuje się go w różny sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Kulturę można określić jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych, jak i niematerialnych: duchowych, symbolicznych (takich jak wzory myślenia i zachowania).

Historia – nauka, która zajmuje się badaniem przeszłości. Humanistyczna i społeczna dziedzina nauki zajmująca się dochodzeniem do wiedzy o zdarzeniach minionych na podstawie a) świadectw bezpośrednich, b) źródeł pisanych lub c) wyników badań nauk pomocniczych historii. Wynikiem badań historycznych jest opis dziejów (historiografia). Przedmiotem badań jest z reguły historia człowieka i cywilizacji ludzkiej.

Bibliografia

Marc Bloch, Pochwała historii, czyli o zawodzie historyka, Warszawa 1959,
Krzysztof Zamorski, Dziwna rzeczywistość: wprowadzenie do ontologii historii, Kraków 2008
Wojciech Wrzosek, O myśleniu historycznym, Bydgoszcz 2009
Wiktor Werner, Historyczność kultury. W poszukiwaniu myślowego fundamentu współczesnej historiografii, Poznań 2009

Metodologia historii jest dziedziną wiedzy zajmującą się badaniem metod stosowanych dla stworzenia historycznego opisu świata. Metodologia historii kooperuje zatem z grupą dziedzin wiedzy noszących wspólną nazwę epistemologia czy też teoria poznania. Metodologia historii bada także znaczenie historiografii, wiedzy historycznej i historycznego myślenia w dziejach poszczególnych kultur i cywilizacji - wówczas kooperuje z takimi dziedzinami wiedzy jak: historia historiografii, kulturoznawstwo, filozofia kultury.

Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).

Linki zewnętrzne

Wiktor Werner, Historyczność i środki jej wyrazu. Przeszłość, teraźniejszość i perspektywy przyszłości. [w:] B. Płonka-Syroka, M. Staszczak [red.] „E-Kultura, e-nauka, e-społeczeństwo.” Oficyna Wydawnicza Arboretum, Wrocław 2008, s. 15-28.[1]