Eben Emael - Polski Serwis Naukowy

Mapa okolic fortu Eben-Emael

Grupa warowna Eben-Emael: Blok wejściowy.

Grupa warowna Eben-Emael: Jeden z bloków artyleryjskich dla armat 75mm.

Plan fortu Eben-Emael

Niemieccy spadochroniarze po zdobyciu fortu, 12 maja 1940

Fort Eben-Emael – fort (grupa warowna) wzniesiony we wschodniej Belgii w pobliżu Liège, położony strategicznie w pobliżu granicy niemieckiej i holenderskiej, wybudowany w latach 1931-1935.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Fort Eben-Emael stanowił chlubę belgijskiej armii w przededniu II wojny światowej. Umocnienie wzniesiono dla zabezpieczenia granicy belgijskiej w newralgicznym miejscu: u połączenia Mozy z Kanałem Alberta. Grupę warowną wzniesiono na płaskowyżu górującym nad Mozą. Obiekty zostały zaplanowane wewnątrz narysu zbliżonego do czworoboku, przy czym jeden dłuższy bok zabezpieczała rzeka, drugi - sztuczny rów wypełniony wodą, a krótsze, południowe boki - mur przeciwpancerny.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.
Poterna (potajnik) – w fortyfikacji podziemne przejście umożliwiające komunikację wewnątrz twierdzy bądź fortu pomiędzy poszczególnymi stanowiskami bojowymi na wałach lub w rowach fortecznych, schronami, koszarami itp. bez narażenia się na bezpośredni ostrzał.

Grupa warowna posiadała łącznie 17 bloków (schronów), połączonych systemem potern o łącznej długości 4 kilometrów. Uzbrojenie stanowiły: dwa działa dalekosiężne 120 mm w wieży pancernej (główna broń zaczepna grupy), 16 dział 75 mm, w tym cztery w dwóch podwójnych wieżach oraz duża liczba karabinów maszynowych i moździerzy. Zaplecze fortu stanowił podziemny kompleks koszarowy i magazynowy, zaopatrywany przez jeden blok wejściowy, położony w zachodniej części grupy. Z załogą liczącą 1200 osób Eben-Emael przewyższał każdą grupę warowną francuskiej Linii Maginota.

Granat (z łac. → wł. lub hiszp. Granada) – rodzaj broni, pocisk rażący odłamkami i energią wybuchu albo zapalający. Najczęściej przez określenie to rozumie się granat ręczny, przeznaczony do miotania przez żołnierza w kierunku nieprzyjaciela, gdzie ma nastąpić wybuch. Dawne granaty ręczne, stosowane od XV wieku, były metalowymi naczyniami o cienkich ścianach, wypełnionymi prochem oraz kamieniami lub drobnymi kulkami. Były zawodne i niebezpieczne w użyciu, ale, celnie rzucone, mogły dokonać przerażającego spustoszenia. W połowie XVII wieku pojawiły się granaty działowe - pociski wybuchowe, wystrzeliwane z armat.
Grupa warowna – grupa obiektów fortyfikacyjnych (schronów, fortów lub twierdz) wznoszonych na danym obszarze dla wykonywania wspólnego zadania bojowego np. blokada traktów komunikacyjnych na kierunku spodziewanego marszu wojsk przeciwnika, połączonych komunikacją podziemną. Poszczególne schrony mogły być wyposażone w różnego rodzaju sprzęt bojowy i wykonywać odrębne zadania w ramach całości grupy.

II wojna światowa

Osobny artykuł: Bitwa o Fort Eben-Emael.

W dniach 10-11 maja 1940 wojska niemieckie przeprowadziły bezprecedensową akcję, mającą na celu szybkie uchwycenie i neutralizację fortu. Wykorzystano w tym celu wojska powietrznodesantowe, które lądując na pokładzie szybowców desantowych DFS 230 na powierzchni grupy warownej zniszczyły większość wież i kopuł grupy przy użyciu ładunków kumulacyjnych. O godzinie 5:20 dziewięć szybowców wraz z 55 (według niektórych źródeł 80 komandosami z sekcji bojowej "Granit" osiadło na szczycie belgijskiej fortecy. Dzięki sprawnie przeprowadzonej akcji, ów punkt strategiczny został zdobyty już o godzinie 7.00. Opanowanie fortu przez niemieckich spadochroniarzy pozwoliło na sforsowanie Kanału Alberta przez główne siły niemieckie i w konsekwencji szybkie opanowanie Belgii.

Tunel – budowla komunikacyjna w postaci długiego korytarza – podziemna lub podwodna, wykonana metodą odkrywkową lub drążenia, umiejscowiona pod przeszkodą.
Linia Maginota – nazwa stosowana na określenie francuskich fortyfikacji zbudowanych, a następnie wzmacnianych w latach 1929-1940 na wschodnich granicach państwa. Przeważnie mówiąc o "Linii Maginota" ma się na myśli najsłynniejsze umocnienia na granicach z Niemcami i Luksemburgiem.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)