Eclectus - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy osoby. Zapoznaj się również z: Eclectus - rodzaj papug.

Eclectus lub Electus – sługa cesarzy rzymskich, jeden z zabójców Kommodusa, którzy wynieśli do tronu Pertynaksa.

Iulius Capitolinus [Ver. 9] podaje, że zabójca Kommodusa Eclectus był wyzwoleńcem Lucjusza Werusa. Capitolinus pisze też, że Marek Aureliusz po śmierci Lucjusza Werusa oddalił wszystkich jego niegodziwych wyzwoleńców, zostawiając tylko Eclectusa, który cieszył się jego protekcją, a później zabić miał jego syna. Na tej podstawie można utożsamiać go z Eclectusem, mordercą Kommodusa wymienionego przez Kasjusza Diona [LXII 19.32, LXIII 1], mimo że w jego dziele Electus pojawia się dopiero jako sługa Ummidiusa Quadratusa.

Publiusz Helwiusz Pertynaks lub Pertinaks (Publius Helvius Pertinax, ur. 1 sierpnia 126, zm. 28 marca 193) - cesarz rzymski w 193, syn Helviusa Successusa (wyzwoleńca z Ligurii - handlarza drewnem). Z żoną Flawią Titianą miał syna o tym samym imieniu - Pertynaks. Jego drugą żoną była Titania.

Antoninus Pius (ur. 19 września 86, zm. 7 marca 161) inaczej Caesar Titus Aelius Hadrianus Antoninus Augustus Pius, przed adopcją Titus Aurelius Fulvius Boionius Arrius Antoninus – cesarz rzymski w latach 138-161. Urodził się w Lanuvinium jako syn Aureliusa Fulvusa i Arrii Fadilli.

Ummius Quadratus, u którego służył Eclectus, był synem siostrzeńca Antonina Piusa. Spiskował przeciw Kommodusowi, który skazał go za to na śmierć. Po zabiciu Quadratusa Eclectus został wybrany, by pełnić te same funkcje (cubicularius) u Kommodusa. Należał do najwyższych warstw dworaków cesarza, którzy rządzili państwem, kiedy on oddawał się rozpuście. Według Kassjusza Diona [LXXIII 14] poślubił jego ulubioną kochankę, Marcję, poprzednio żonę Quadratusa.

Marek Aureliusz Antoninus, Marek Anniusz Aureliusz Werus (Marcus Aurelius Antoninus, Marcus Annius Aurelius Verus; ur. 26 kwietnia 121 w Rzymie, zm. 17 marca 180 w Vindobonie, (ob. Wiedeń) – cesarz rzymski, pisarz i filozof.

Herodian, Hērōdianós (około 170-240) - historyk grecki. Pochodził ze wschodnich obszarów Imperium Rzymskiego. Był autorem zachowanego w całości, a składającego się z 8 ksiąg dzieła "Historia cesarstwa rzymskiego", w którym opisał panowanie 19 cesarzy. Historię swą rozpoczynał od śmierci Marka Aureliusza w 180 AD, a kończył w momencie objęcia władzy przez Gordiana III w 238 AD.

Razem z Marcią i Laetusem, prefektem pretorianów, należał do prowodyrów spisku przeciw Kommodusowi. Spisek był wynikiem uzasadnionej obawy całej trójki o własne życie - Eclectus, Marcia i Laetus odradzali Kommodusowi publiczne upokorzenie konsulów, przeszkadzając mu przez to w popołudniowym odpoczynku, za co umieścił on ich na samym początku listy osób, które zamierza ukarać śmiercią. Gdy Kommodus spał, dokument znalazło dziecko, które zaniosło go Marcji. Spiskowcy postanowili działać szybko - wieczorem 31 grudnia 192 podali Kommodusowi truciznę. Kommodus zwymiotował ją, spiskowcy posłużyli się jednak partnerem z zapasach cesarza, atletą Narcissusem, aby go dobił. Wiadomość o śmierci Kommodusa szybko rozeszła się po Rzymie, wywołując powszechną radość.

Narcyz (Narcissus L.) – rodzaj roślin należący do rodziny amarylkowatych. Należy do niego kilkadziesiąt gatunków i duża liczba mieszańców. Dziko rosną w krajach śródziemnomorskich, w Europie Środkowej i Północnej oraz w Azji (Chiny, Japonia). Są uprawiane w wielu krajach świata. W Polsce dziko rośnie będący efemerofitem Narcissus radiiflorus Auct., kilka gatunków jest uprawianych jako rośliny ozdobne. Gatunkiem typowym jest narcyz biały (Narcissus poeticus L.).

Papugowe (Psittaciformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Najliczniejsze w Ameryce Południowej i Australii. Ptaki te charakteryzują się obecnością:

Według Iuliusa Capitolinusa [Pertin. IV 11] po zabójstwie Kommodusa Eklektus i Laetus przybyli do prefekta Rzymu Pertynaksa by upewnić go, że ma szanse na zdobycie władzy. Z trudem przekonali go, by zechciał zostać cesarzem, a następnie w tajemnicy i szybko przeprowadzili go do obozu wojskowego [Aurel. Vict. Epit. XVIII]. Pertynaks w mowie do żołnierzy twierdził, że Laetus i Eclectus mu ją narzucają.

Lucjusz Kasjusz Dion Kokcejanus (łac. Lucius Cassius Dio Cocceianus, grec. Δίων ὁ Κάσσιος; ur. 163/164, zm. ok. 235) – rzymski historyk pochodzenia greckiego oraz senator i dwukrotny konsul.

Iulius Capitolinus według tradycji należał do Scriptores Historiae Augustae, która uważana jest za twórcę Historia Augusta. Iulius Capitolinus jest twórcą życiorysów: Antoninusa Piusa, Marka Aureliusza, Warusa, Helwiusza Pertinaksa, Klodiusza Albinusa, Opiliusza Makrynusa, Trzech Gordianów, Maksymusa i Balbinusa.

Pertynaks panował tylko przez kilka miesięcy - w marcu 193 zbuntowali się przeciw niemu pretorianie. Próbował osobiście łagodzić bunt, został jednak przez nich zamordowany. Towarzyszył mu Eclectus, który aż do końca odważnie dochowywał mu wierności i zginął razem z nim.

Prócz Iuliusa Capitolinusa, Kassjusza Diona i Aureliusa Victora o Eclectusie mówią Herodian [I 51, II 1] i Zonaras [XII 5].

Bibliografia

Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, hasła Eclectus, Commodus, Marcia, Pertinax