Edmund Ronald Leach (ur. 1910 w Sidmouth (Anglia), zm.1989 w Cambridge) - brytyjski antropolog społeczny, przedstawiciel strukturalizmu, główny adwersarz Claude’a Lévi-Straussa.

Życie

Edmund Leach urodził się 7 Listopada 1910 w Sidmouth (Anglia) jako syn Williama Edmunda Leacha i Mildred Brierley. W rodzinie był najmłodszym z trójki dzieci. Jego ojciec był właścicielem i zarządcą plantacji trzciny cukrowej w północnej Argentynie. Edmund Leach odebrał wykształcenie inżynierskie. Kształcił się w kolegium w Marlborough College (Marlborough, hrabstwo Wiltshire). Następnie w latach 1929-1932 studiował matematykę i inżynierię w Clare College (Uniwersytet w Cambridge) gdzie naukę ukończył z wyróżnieniem. Po zakończeniu nauki w 1933 roku podpisał czteroletni kontrakt z wiodącą brytyjską firmą handlującą z Chinami Butterfield and Swire (obecnie Swire Pacific Limited) mającą swoje biuro w Chinach i w latach 1933-1936 pracował tam jako "inżynier w biznesie". Wówczas wiele podróżował w tym rejonie - w ramach podróży służbowych odwiedził m.in. Pekin, Szanghaj, Qingdao i Chongqing. W roku 1936 poznał w Pekinie, podczas przyjęcia w brytyjskiej ambasadzie, amerykańskiego psychologa, a z zamiłowania antropologa, Kiltona Stewarta, który namówił Leacha by ten towarzyszył mu w podróży na wyspę Botel Tobago znanej też jako Orchid Island, leżącej na południowy wschód od wyspy Taiwan. W ten sposób Leach wracając z Chin zatrzymał się i spędził jakiś czas na wyspie Botel Tobago wśród plemiania Yami. Sporządzał zapiski i rysunki Yami. Wówczas zaczął myśleć o tym by zostać antropologiem. Ostatecznie po upłynięciu okresu zapisanego w kontrakcie Leach stwierdził, że ma dość atmosfery biznesu i nie chce już dłużej zasiadać w fotelu biura handlowego.

W roku 1937 Edmund Leach wrócił do Londynu. Studiował u nowozelandzkiego antropologa Raymonda Firtha, który zapoznał go m. in. z wykładami o ekonomii Bronisława Malinowskiego. W ramach studiów w roku 1938 wyjechał do Iraku by prowadzić terenowe badania nad Kurdami, ale z uwagi na napiętą sytuację polityczną na świecie i sytuację w Iraku zagrażającą bezpieczeństwu musiał wrócił do Londynu. Napisał Mam wiele zdolności do prawie wszystkiego, ale jak dotąd nie uczyniłem z nich żadnego użytku...Wydaje się, że jestem wysoce zorganizowaną aparaturą umysłową, z której nikt nie ma żadnego pożytku. W roku 1939 za namową Noel Stevensona, jednego z uczestników seminariów z antropologii, rozpoczął badania nad kaczynami na wzgórzach Kachin w Birmie, które przerwała Druga Wojna Światowa. Badania te prowadzone na wzgórzach Sinlum pomiędzy październikiem 1939 i czerwcem 1940 stały się potem podstawą przygotowanej przez niego rozprawy choć podczas jego ucieczki przed nadciągającymi wojskami Japońskimi zaginęło większość notatek z tych badań. Będąc w kontakcie z Noel Stevensonem Leach wstąpił do Armii Birmińskiej, gdzie walczył przez kolejny rok, w okupowanej wówczas Birmie, przeciwko wojskom japońskim, działając w podziemiu jako oficer-łącznik. Osiagnął wówczas stopień majora. Pomogła mu w działaniach wojennych szczególnie znajmość języka nabyta podczas pracy naukowej. W roku 1940 poślubił Celię Joyce - utalentowaną malarkę, która publikowała również powieści - miał z nią córkę (urodzoną w 1941 roku) i syna (urodzonego w 1946 roku).

Po opuszczeniu armii w 1946 roku został wykładowcą antropologii społecznej w London School of Economics. Tam też w roku 1947 obronił doktorat z antropologii. W roku 1953 został profesorem antropologii społecznej na Uniwersytecie w Cambridge W roku 1966 wybrano go rektorem Kings College. W latach 1971-1975 był prezesem Królewskiego Instytutu Antropologii a od 1972 członkiem Akademii Brytyjskiej, której przewodniczył od 1975 roku.

Wśród powojennego pokolenia badaczy Edmund Leach wyróżniał się arystokratycznym pochodzeniem i przynależnością do tradycyjnej wyższej klasy średniej. W jego "dobrym urodzeniu" upatrywać można jednej z przyczyn jego "programowego" obrazoburstwa. Polemiczny charakter i niezależność intelektualna prac Leacha była wyjątkowa na tle dokonań jego kolegów. Studenci w Cambridge z czasu studiów Leacha niemal bez wyjątku rekrutowali się spośród absolwentów najbardziej prestiżowych szkół prywatnych i należeli do elity społeczeństwa brytyjskiego. W tym z pozoru konserwatywnym środowisku narastało niezadowolenie z anachronicznego i niesprawiedliwego porządku społecznego, który w oczach studentów symbolizowała konserwatywna struktura uniwersytecka. Doświadczenia studenckie Leacha określiły jego przekonania społeczne i polityczne. Do końca życia pozostał liberałem zwalczającym wszelki konserwatyzm i ortodoksję. Doświadczenia studenckie mogły też wpłynąć na jego poglądy naukowe - inspirować go do poszukiwania dynamiki społecznej w analizach antropologicznych.

Wiele lat żył z guzem mózgu bez uskarżeń na dolegliwości. Ostatecznie zmarł na raku mózgu 6 Stycznia 1989 roku w Cambridge.

czytaj dalej: [2], [3]