Edukacja seksualna - Polski Serwis Naukowy

Edukacja seksualna - w wąskim rozumieniu: dział edukacji biologicznej i oświaty zdrowotnej zajmujący się seksualnością i płodnością człowieka. W szerszym (i bardziej prawidłowym) rozumieniu - oświata seksualna to wyodrębniony dział interdyscyplinarnej edukacji dotyczącej seksualności człowieka nie tylko w aspekcie biologicznym i zdrowotnym, ale przede wszystkim w aspekcie kulturowym, społecznym, filozoficznym, historycznym, a nawet - prawnym i politycznym.

Płeć – każda z kategorii, grup, na jakie dzieli się komórki rozrodcze, a często także wytwarzające je narządy (u zwierząt) czy organy (u roślin) i osobniki tego samego gatunku, zależnie od ich roli w procesie rozmnażania i rekombinacji genów. Uwarunkowana jest genetycznie lub fizjologicznie (z przewagą jednego lub drugiego z tych czynników u przedstawicieli różnych taksonów).

Kultura (z łac. colere = "uprawa, dbać, pielęgnować, kształcenie") – termin ten jest wieloznaczny, pochodzi od łac. cultus agri ("uprawa ziemi"), interpretuje się go w różny sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Kulturę można określić jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych, jak i niematerialnych: duchowych, symbolicznych (takich jak wzory myślenia i zachowania).

Te dwa podejścia do edukacji seksualnej - często nie rozróżniane w Polsce - są czytelnie wyodrębnione w obszarze kulturowym języka angielskiego, gdzie wąskie rozumienie edukacji seksualnej to sexual education a szerokie jej rozumienie, to gender education.

W ramach edukacji seksualnej w wąskim rozumieniu przekazuje się na ogół (rzecz jasna - na poziomie dostosowanym do wieku słuchaczy) wiedzę o:

Ciąża, brzemienność – u samic ssaków łożyskowych oraz torbaczy okres od zapłodnienia do porodu oraz całokształt zmian zachodzących w tym okresie w organizmie zapłodnionej samicy.

Stereotyp (z gr. stereos – "przestrzenny", typos – "wzorzec", "odcisk") – konstrukcja myślowa, zawierająca komponent poznawczy (zwykle uproszczony), emocjonalny i behawioralny, zawierająca pewne fałszywe przeświadczenie, dotyczące różnych zjawisk, w tym innych grup społecznych.

anatomii i fizjologii człowieka w aspekcie różnic płciowych;

fizjologii aktu seksualnego i jego sensie biologicznym;

płodności i możliwościach jej regulowania (antykoncepcji);

przebiegu ciąży oraz porodu;

aspektach medycznych: zaburzeniach życia płciowego, chorobach przenoszonych drogą płciową.

W ramach edukacji seksualnej w szerokim rozumieniu (gender education)- oprócz poszerzonej wiedzy o zagadnieniach opisanych wyżej - przekazuje się na ogół (przykładowo) dodatkową wiedzę o:

Oświata - pojęcie "oświata" używane jest często zamiennie z wyrażeniem "system oświaty". Według Słownika Pedagogicznego W. Okonia jest to ogół odpowiednio powiązanych ze sobą placówek i instytucji wychowania bezpośredniego i pośredniego, umożliwiających obywatelom zdobywanie ogólnego i zawodowego wykształcenia oraz wszechstronny rozwój osobowości.

Stosunek seksualny (łac. actus sexuales) – zespół czynności i zachowań seksualnych, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych. Może dojść do tego w różnej formie.

kulturowych uwarunkowaniach związanych z płcią biologiczną, nieoczywistości tego, co w płci wynika z biologii, a co jest uwarunkowane kulturowo i społecznie;

kwestiach równości płci, szczególnie w aspekcie podejmowanych ról społecznych, przysługujących praw, funkcjonujących stereotypów społecznych i uprzedzeń;

orientacji seksualnej jako jednej z cech indywidualnych, warunkujących funkcjonowanie społeczne;

płci i orientacji seksualnej jako czynniku zagrożenia wykluczeniem społecznym;

pogłębionym podejściu do źródeł i skutków takich zjawisk społecznych związanych ze sferą seksualną, jak prostytucja czy pornografia;

relacjach psychospołecznych (w tym - seksualnych) między ludźmi w aspekcie ich płci i orientacji seksualnej;

prawa związanego z płciowością, w szczególności - praw reprodukcyjnych.

Linki zewnętrzne

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o edukacji seksualnej

PONTON Grupa Młodzieżowych Edukatorów Seksualnych

Katarzyna Urban: Trzy rodzaje edukacji seksualnej. Nieskuteczność biologicznej edukacji seksualnej (typu B lub C) oraz skuteczność abstynenckiej edukacji seksualnej (typu A) - doświadczenia USA i Wielkiej Brytanii.. Wychowawca, 2007.