Edward Adelbert Doisy - Polski Serwis Naukowy

Edward Adelbert Doisy (ur. 3 listopada 1893, zm. 23 października 1986) – amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla w roku 1943.

Edukacja

Edward Adelbert Doisy urodził się w Hume w stanie Illinois. Był synem Edwarda Perez i jego żony Ady. Wykształcenie zdobył na Uniwersytecie Illinois – studia ukończył w 1914, a stopień magistra uzyskał w 1916. Następnie był absolwentem Uniwersytetu Harvarda, gdzie w 1920 uzyskał stopień doktora medycyny.

Paul Karrer (ur. 21 kwietnia 1889 w Moskwie, Rosja, zm. 18 czerwca 1971 w Zurychu, Szwajcaria) - szwajcarski chemik organik, laureat Nagrody Nobla z dziedziny chemii w roku 1937 za badania karotenoidów, flawonoidów oraz witamin A i B2.

Hormon (od gr. ὁρμάω hormao - rzucam się naprzód, pędzę) – związek chemiczny, który jest wydzielany przez gruczoły lub tkanki układu hormonalnego. Funkcją hormonu jest regulacja czynności i modyfikacja cech strukturalnych tkanek leżących w pobliżu miejsca jego wydzielania lub oddalonych, do których dociera poprzez krew (wyjątkiem są tzw. hormony lokalne). Istnieją także takie hormony, które wywierają wpływ na funkcjonowanie wszystkich tkanek organizmu.

Od 1915 do 1917 był asystentem biochemii w Szkole Medycznej Uniwersytetu Harvarda, a od 1917 do 1919 służył w Wojskowym Higienicznym Korpusie Stanów Zjednoczonych. Od 1919 do 1923 był asystentem, wykładowcą i profesorem nadzwyczajnym wydziału medycyny na Uniwersytecie Waszyngtońskim w St. Louis. W 1923 został profesorem biochemii na Uniwersytecie w St. Louis. Następnego roku otrzymał awans na dyrektora wydziału biochemii.

Estron [gr. oístros + -on ‘końcówka charakterystyczna dla ketonów’], folikulina – organiczny związek chemiczny, ketonowo – hydroksylowa pochodna estranu. Jest steroidowym żeńskim hormonem płciowym (estrogenem) o działaniu podobnym do estradiolu.

Uniwersytet Harvarda (Harvard University) powstał w 8 września 1636 jako Harvard College w Newtown (wówczas w Kolonii Zatoki Massachusetts, obecnie Cambridge) koło Bostonu jako pierwszy uniwersytet na terenie kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej.

Prowadzone badania

Edward Adelbert Doisy w swoich badaniach koncentrował się głównie nad biochemicznymi studiami hormonów płciowych i witaminami K1 i K2. W Szkole Medycznej w St. Louis pracował wspólnie z Edgarem Allen nad techniką oczyszczania cytologii pochwy dla dużej potencji hormonów estrogennych w szczurzych jajnikach.

Witaminy K - grupa związków chemicznych, będących pochodnymi 2-metylo-1,4-naftochinonu. Organizm człowieka potrzebuje około 2 mg witaminy K na dobę. W organizmie podlega ona procesowi regeneracji w wątrobie w cyklu witaminy K. Może być również produkowana przez bakterie znajdujące się w jelicie grubym..

Uniwersytet Yale (Yale University) – prywatny uniwersytet w Stanach Zjednoczonych, w mieście New Haven, w stanie Connecticut. Jeden z najbardziej prestiżowych uniwersytetów amerykańskich, należący do tzw. Ligi Bluszczowej (Ivy League). Yale University przoduje m.in. w rankingach kierunków prawniczych.

W latach 1929-1930 Doisy wyizolował estrogen. Dokonanie to zbiegło się z takim samym wyczynem niemieckiego uczonego Adolfem Butenandt w Niemczech.

W 1936, przy współpracy z MacCorquodale i Thayerem, wyodrębnił najaktywniejszy estrogen: estradiol od jajników świni i oszacował jego koncentrację w roztworze folikuliny.

W 1939 wyizolował witaminę K, która została odkryta w 1935, przez Henrika Dama w bylinie lucernie siewnej. Witamina K została wówczas wyizolowana w prawie czystej formie jako żółty olejek przez Dama, we współpracy z Paulem Karrer.

Insulina – anaboliczny hormon peptydowy o działaniu ogólnoustrojowym, odgrywający zasadniczą rolę przede wszystkim w metabolizmie węglowodanów, lecz także białek i tłuszczów. Nazwa insulina z łac. insula - wyspa, pochodzi od wysepek Langerhansa trzustki, gdzie insulina jest produkowana.

Illinois – stan w USA położony na środkowym wschodzie kraju (Mid East), mieszka tu największe skupisko Polonii (ponad 1 mln osób[potrzebne źródło]).

W 1940 Doisy, wraz z Thayerem, MacCorquodalem, McKee i Binkleyem, studiował strukturę witaminy K i rozróżnił od niej witaminę K1, którą odizolował od byliny i witaminę K2, odizolowaną od mięsa ryby, która miała podobne działanie do witaminy K1, lecz różniła się budową.

Witamina K została zsyntetyzowana w 1939 roku przez Louisa Frederick Fiesera, Almquista i Klose oraz przez Edwarda Doisy i jego współpracowników. Dodatkowo, Doisy ulepszył metody użyte do izolowania i identyfikacji insuliny, prowadził ważne badania nad znajomością antybiotyków i systemów odpornościowych krwi oraz metabolizmu kwasu żółciowego.

Antybiotyki (z greki anti – przeciw, bios – życie) – naturalne, wtórne produkty metabolizmu drobnoustrojów, które działając wybiórczo w niskich stężeniach wpływają na struktury komórkowe lub procesy metaboliczne innych drobnoustrojów hamując ich wzrost i podziały. Antybiotyki są przedmiotem badań auksanografii, stosuje się je jako leki w leczeniu wszelkiego rodzaju zakażeń bakteryjnych. Bywają także używane profilaktycznie w zapobieganiu zakażeniom bakteryjnym w przypadku osłabienia odporności, np. neutropenii, a także w profilaktyce bakteryjnego zapalenia wsierdzia.

Pochwa (łac. vagina) to u ssaków mięśniowo-błoniasty, silnie rozciągliwy i elastyczny przewód, stanowiący połączenie między macicą, a przedsionkiem pochwy. Jest końcowym odcinkiem dróg rodnych u kobiet i samic ssaków; przedłużenie macicy; u dziewiczych kobiet i niektórych samic ujście pochwy osłania błona dziewicza. Najwęższa w swojej dolnej części stopniowo się rozszerza. Pochwa stanowi miejsce wprowadzenia nasienia, obejmując prącie w czasie kopulacji oraz drogę, którą wydostaje się płód podczas porodu, a także drogę odpływu krwi menstruacyjnej. Powstaje z połączenia części dystalnych przewodów przyśródnerczowych (przewodów Müllera). Jest narządem kopulacyjnym, umożliwiającym wprowadzenie nasienia do dróg rodnych kobiety.

W roku 1943, za pracę nad witaminą K, Doisy i Tama razem otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny.

Życie prywatne

Edward Adelbert Doisy poślubił Alice Ackert w 1918. Razem mieszkali w St. Louis. Ich synami byli Edward A. Jr., Robert, Filip i Ryszard.

Nagrody i wyróżnienia

Edward Adelbert Doisy prócz kilka medali i nagród otrzymał honorowy tytuł Uniwersytetu Yale, Waszyngtonu, Chicago, Illinois, St. Louis, Centralny College; Gustavus Adolphus College i Uniwersytetu Paryskiego. W 1932 i 1938, był członkiem Ligi Komitetu Narodów dla Standaryzacji Hormonów Płci. W latach 1943-1945 był prezydentem Amerykańskiego Stowarzyszenia Chemików i Biologów, w latach 1949-1950 prezydentem Stowarzyszenia Endokrynologi i członkiem Towarzystwa Biologii i Medycyny Doświadczalnej w latach 1949-1951.

Adolf Friedrich Johann Butenandt (ur. 24 marca 1903 w Bremerhaven-Wesermünde, zm. 18 stycznia 1995 w Monachium) – niemiecki biochemik, autor prac dotyczących hormonów płciowych i substancji wabiących u owadów.

Estrogeny - grupa hormonów płciowych, do których zalicza się estradiol, estron i estriol. Estrogeny są nazywane hormonami żeńskimi i najważniejszą rolę odgrywają w organizmie kobiet, ale są też niezbędne dla mężczyzn - ich niedobór w jądrach może powodować bezpłodność.

W 1955 oddział w którym pracował, dla uhonorowania jego zasług, został nazwany jego imieniem.

Publikacje

W 1939 Doisy opublikował wraz z Edgarem Allen i C. H. Danforth, książkę pt. Płeć i wewnętrzne sekrety.

Linki zewnętrzne

Biografia Edwarda Adelberta Doisy'ego