Edward Dysko - Polski Serwis Naukowy

Edward Dysko (ur. 13 września 1926 w Starej Rudni, Wileńszczyzna, zm. 6 stycznia 2009) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz kombatancki, prezes Stowarzyszenia Kawalerów Orderu Wojennego Krzyża Grunwaldu.

Grób Edwarda Dysko na Wojskowych Powązkach

W lutym 1940 roku został deportowany wraz z członkami rodziny do Kraju Krasnojarskiego.

Po wstąpieniu do 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki w 1943 r. walczył pod Lenino Został skierowany do szkoły oficerskiej, a po jej ukończeniu przeszedł z dywizją szlak bojowy od Warszawy do Berlina.

1 Warszawska Dywizja Zmechanizowana im. Tadeusza Kościuszki (1 DZ) – związek taktyczny Wojska Polskiego bezpośrednio podległy Dowództwu Wojsk Lądowych. Sztab i dowództwo dywizji stacjonuje w podwarszawskim Legionowie.

Generał – wysoki oficerski stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.

W latach 1956-1959 był słuchaczem Akademii Sztabu Generalnego im. gen. broni Karola Świerczewskiego w Rembertowie. Jako pułkownik dyplomowany studiował w moskiewskiej Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. Klimenta Woroszyłowa.

Od 1957 służył w 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej.

W katach 1961-1963 w stopniu podpułkownika był dowódcą 16 kołobrzeskiego batalionu powietrznodesantowego.

Wojskowa Akademia Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej (ros.: Военная академия Генерального штаба Вооружённых сил Российской Федерации) — wyższa uczelnia wojskowa typu akademickiego w Moskwie, przeznaczona do edukacji, szkolenia i doskonalenia zawodowego wyższych oficerów Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej i innych państwowych instytucji obronnych oraz oficerów armii sojuszniczych. Wiodąca jednostka badawcza w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa militarnego, budownictwa wojskowego i wykorzystania sił zbrojnych.

Operacja "Dunaj" – kryptonim, jaki nadano interwencji członków Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, rozpoczętej 21 sierpnia 1968 roku. Uważana jest za największą operację wojskową w historii powojennej Europy.

Był szefem sztabu Dywizji, zastępcą dowódcy Dywizji ds. liniowych, a od 20 sierpnia 1968 roku piastował stanowisko dowódcy 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej w Krakowie, uczestniczącej w operacji „Dunaj”.

W 1972 roku został mianowany generałem brygady.

W 1973 roku objął dowództwo 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Tadeusza Kościuszki w Legionowie.

Następnie był attaché wojskowym w Budapeszcie i Szefem Wojskowego Sztabu Wojskowego w Warszawie.

W 1990 r. przeszedł w stan spoczynku.

W latach 1974-1990 był członkiem Rady Naczelnej ZBoWiD.

Był prezesem Zarządu Krajowego Stowarzyszenia Kawalerów Orderu Wojennego Krzyża Grunwaldu.

Był prezesem I Oddziału Związku Polskich Spadochroniarzy – Agencji Ochrony.

Zmarł 6 stycznia 2009 roku. Pochowany 14 stycznia 2009 roku na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Przypisy

W indeksie represjonowanych Ośrodka Karta figurują mieszkańcy Starej Rudni na Wileńszczyźnie, dzieci Adama i Malwiny Dysko: Leokadia (ur. 1924), Józefa (ur. 1931) i Kalina (ur. 1936).
[1].
[2].
[3].
[4].
[5].
[6].
[7].
[8].
[9].

Bibliografia

Nekrologi w „Gazecie Wyborczej” z 09.01.2009 r.

„Kombatant” nr 10 (153) październik 2003

Mariusz Jędrzejko, Mariusz Lesław Krogulski, Marek Paszkowski, Generałowie i admirałowie III Rzeczypospolitej (1989-2002), Wydawnictwo von borowiecky, Warszawa 2002, s. 164 (z fotografią)

Linki zewnętrzne

Przemysław Wywiał, Udział 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej w interwencji w Czechosłowacji w 1968 roku, strona Historycy.pl