Edward Męczennik - Polski Serwis Naukowy

Edward Męczennik, cs. Błagowiernyj Eduard, car muczenik (ur. ok. 962, zm. 18 marca 978) – król Anglii (od 8 lipca 975 do 18 marca 978), męczennik i święty Kościoła katolickiego, prawosławnego i anglikańskiego.

Biografia

Był najstarszym synem króla Edgara I i jego pierwszej żony, Ethelfledy Pięknej, córki earla Ordmaera. Tron objął po śmierci swojego ojca. Jego prawa do tronu były kwestionowane przez drugą żonę Edgara I, Elfridę, która wolałaby widzieć na tronie swojego syna, Ethelreda. Edwarda poparł jednak biskup Canterbury, św. Dunstan, oraz możni zgromadzeni na Witanie.

Kult Świętych - w katolicyzmie i prawosławiu szczególny szacunek do osób zbawionych oraz do świętych aniołów, którzy stawiani są za wzór dla wszystkich żyjących. Do świętych można zwracać się z prośbą o wstawiennictwo do Boga.

Męczennik (gr. μάρτυς, mártys, łac. martyrus: "świadek") – określenie osoby, która zginęła lub cierpiała w obronie swoich wierzeń lub przekonań.

Według kronik Edward był młodym mężczyzną o wielkiej pobożności i wspaniałym zachowaniu. Prowadził prawowierne, dobre i święte życie. Ponad wszystko umiłował Boga i Kościół. Był hojny dla biednych, przystępny dla dobrych, wierny wierze chrystusowej, był naczyniem wypełnionym wszelkimi darami Boga.

Kalendarz juliański – do 1918 a w Grecji aż do 1923. Został zastąpiony przez kalendarz gregoriański, jednak niektóre kościoły wciąż jeszcze posługują się kalendarzem juliańskim.

Modlitwa za wstawiennictwem świętego (czasem błędnie rozumiana jako modlitwa do świętego) – rodzaj modlitw katolickich, prawosławnych a także części innych wyznań chrześcijańskich, zanoszonych do Boga za pośrednictwem (przyczyną, wstawiennictwem) świętego, często patronów osób modlących się lub uchodzących za szczególnie skutecznych w danych problemach. Występują w wielu wyznaniach.

Pierwszym problemem, który stanął przed nowym królem, były liczne napady możnowładców na klasztory ufundowane przez króla Edgara, leżące na ziemiach pożądanych przez tanów. Wiele klasztorów zostało zniszczonych, a mnisi zmuszeni do ucieczki. Edward stanął w tym sporze po stronie Kościoła, co spowodowało, że możni doszli do porozumienia z macochą Edwarda i podjęli decyzję o odsunięciu go od władzy i wprowadzeniu na tron Ethelreda.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Pogaństwo (łac. pagus - "wioska") - określenie (często o wydźwięku negatywnym), zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych: chrześcijaństwa, judaizmu i islamu w stosunku do wyznawców innych religii, głównie politeistycznych i animalistycznych.

18 marca 978 roku król polował w lasach niedaleko Wareham w hrabstwie Dorset. Podczas polowania zapragnął odwiedzić Ethelreda, który przebywał w pobliżu w domu swojej matki, na zamku Corfe. Król wyprzedził swoją straż i dotarł do zamku w pojedynkę. Kiedy siedział jeszcze na koniu królowa Elfira podała mu kielich miodu pitnego. Kiedy Edward wypijał miód, jeden z ludzi królowej zadał mu cios w plecy. Ciało króla spadło z konia, ale jedna z nóg utkwiła w strzemieniu i koń pociągnął je na pewną odległość.

Anglikanizm – odłam chrześcijaństwa (podobny do protestantyzmu i częściowo do niego należący), który powstał w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem.

Edgar Spokojny (ur. 943, zm. 8 lipca 975), król Anglii (1 października 959 - 8 lipca 975), młodszy syn króla Anglii Edmunda Starszego i św. Elgivy. Młodszy brat króla Edwina.

Królowa rozkazała odzyskać ciało i pochować je w pobliżu zamku. Pomimo, że zabójstwa króla Edwarda dokonano na tle politycznym, Kościół w Anglii uważa go za męczennika, który poniósł śmierć z rąk pogan.

Kult

W okolicy zabójstwa Edwarda mieszkała pewna kobieta, ślepa od urodzenia. Nocą po zabójstwie króla owa kobieta ujrzała jasne światło. Krzyknęła Panie, zmiłuj się! i nagle odzyskała wzrok. Ona to odnalazła ciało zamordowanego króla. Na miejscu cudu stoi obecnie kościół pod wezwaniem św. Edwarda. Ciało króla pochowano na cmentarzu Brookwood.

Ethelred II Bezradny, Aethelred II, Ethelred II (ur. około 968 - zm. 23 kwietnia 1016) - król Anglików (978-1013 i od 1014-1016) o przydomku Nierozważny (Bezradny, Gnuśny). Jego przydomek wynikał z charakteryzującego go braku zdecydowania, co umożliwiło Duńczykom zajęcie Anglii. Syn Edgara I i jego drugiej żony, Elfridy.

Liturgia (gr. λειτουργια – działanie na rzecz ludu) – w starożytnej Grecji działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli, obecnie – publiczna forma kultu religijnego, dotycząca całokształtu zrytualizowanych, zbiorowych i ściśle określonych czynności sakralnych, ustalonych przez kapłanów danej religii.

Grób króla rychło stał się miejscem licznych pielgrzymek i cudów, a jego relikwie zostały uroczyście przeniesione do opactwa w Shaftesbury przez ówczesnego biskupa Canterbury św. Dunstana (+988).

Wspomnienie liturgiczne św. Edwarda w Kościele katolickim obchodzone jest w dzienną pamiątkę śmierci (18 marca).

Kościół prawosławny, z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, wspomina męczennika 18/31 marca , tj. 31 marca wg kalendarza gregoriańskiego.

Ikonografia chrześcijańska - część ikonografii religijnej. Jest ona swego rodzaju językiem i jako taka powinna być zrozumiała dla tych, dla których jest przeznaczona.

Święty Dunstan (około 909-988) – opat klasztoru Glastonbury, arcybiskup Canterbury. Jeden z głównych przeciwników władców Wesseksu, znany z reform monastycznych. Sponsorował wyprawy misjonarzy do Skandynawii. Był jednym z doradców Edmunda I, za Eadreda był głównym ministrem. Po wstąpieniu na tron Eadwiga stracił część swoich wpływów, które odzyskał za Edgara - jedynego króla Anglii. Po śmierci Edgara koronował jego syna, późniejszego Edwarda Męczennika. Po jego śmierci tron objął Aethelred II (978), a Dunstan wycofał się z życia politycznego.

W ikonografii wschodniej święty przedstawiany jest jako bezbrody kilkunastoletni młodzieniec w koronie i zapiętym pod szyją długim królewskim płaszczu. W ręce trzyma krzyż.
W sztuce zachodniej jego atrybutami są dodatkowo sztylet i puchar z wężem.

Zobacz też

Portal:
Święci

kult świętych

modlitwa za wstawiennictwem świętego

święci i błogosławieni Kościoła katolickiego

święci prawosławni

Uwagi

podwójne datowanie

Przypisy

St Edward the Martyr - The Anglo Saxon Chronicle (ang.)

Bibliografia

Święty Edward, męczennik na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 28.04.2010]

Edward Męczennik na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)

męcz. Edward, król na cerkiew.pl (opr. Jarosław Charkiewicz)

Kalendarz gregoriański – kalendarz słoneczny, zreformowany kalendarz juliański autorstwa Luigiego Lilio na zlecenie Grzegorza XIII. Jest to w zasadzie kalendarz juliański, do którego wprowadzono niewielką poprawkę mającą na celu zniwelowanie opóźnienia w stosunku do roku zwrotnikowego, narosłego od roku 46 p.n.e. oraz zapobieżenie jego powstawaniu na przyszłość. Kalendarz juliański spóźniał się 1 dzień na 128 lat, natomiast opóźnienie kalendarza gregoriańskiego wynosi 1 dzień na ok. 3000 lat. Różnice pomiędzy kalendarzami juliańskim a gregoriańskim sprowadzają się do dwóch kwestii:

Relikwie - przedmioty związane z czymś świętym. Najczęściej są to szczątki ciała świętych lub rzeczy z nimi związanych, a także relikwie Męki Pańskiej. Są one szczególnie rozpowszechnione w katolicyzmie i prawosławiu.