Ten artykuł dotyczy majora, żyjącego z latach 1899-1944. Zapoznaj się również z: inne osoby o tym samym imieniu i nazwisku.

Edward Markiewicz ps. "Kalina" (ur. 6 czerwca 1899 w Skale, zm. w czerwcu 1944) – major Wojska Polskiego i Armii Krajowej.

Służba w Cesarskiej i Królewskiej Armii, i Wojsku Polskim

W czasie I wojny światowej służył w Cesarskiej i Królewskiej Armii. Służbę zakończył w 1918 roku w stopniu podchorążego. W tym samym roku związał się z wojskiem polskim walcząc we Lwowie. Po zakończeniu działań wojennych z Ukraińcami, przystąpił do działań przeciwko Rosji Sowieckiej w wojnie polsko-bolszewickiej w latach 1919 - 1921. Awansował na podporucznika, brał udział w walkach od Kijowa aż do bitwy warszawskiej.

W okresie międzywojennym służył na Kresach Rzeczypospolitej, w garnizonach: Lwów, Grodno (w 1924 r. był członkiem komisji gospodarczej w 81 Pułku Piechoty i oficerem nadetatowym Okręgowego Zakładu Gospodarczego Nr 3), Wilno (w 1928 r. pełnił służbę w Rejonowym Zakładzie Żywnościowym Wilno), Brześć nad Bugiem, a potem w twierdzy modlińskiej (w 1932 r. był płatnikiem w 3 Pułku Pancernym, w 1935 r. przeniesiony został z Centrum Wyszkolenia Czołgów i Samochodów Pancernych do 1 Batalionu Saperów Legionów na stanowisko płatnika ), gdzie awansował na kapitana i został przydzielony na dowódcę batalionu pancernego .

Podczas kampanii wrześniowej jego batalion wziął udział w walkach na Zamojszczyźnie razem z Grupą płk. dypl. Zieleniewskiego. Podczas starcia pod Dzwolą koło Frampola Markiewicz dostał się do sowieckiej niewoli razem ze swoim batalionem. Następnie został przeniesiony do Lwowa, skąd uciekł wraz z płk. Zieleniewskim. Ukrywał się we Lwowie, a następnie przedostał się do Generalnego Gubernatorstwa.

Konspiracja i partyzantka Armii Krajowej

W marcu 1941 r. został skierowany przez Kedyw na zastępcę komendanta obwodu zamojskiego AK, a potem na komendanta obwodu.

W latach 1942-1943 żołnierze jego okręgu przeciwstawiali się wysiedleniom Polaków w akcji Wehrwolf, wywózkom Żydów i Romów do Majdanka, napadali na posterunki żandarmerii (m.in rozbicie posterunku w Biłgoraju) oraz toczyli regularne bitwy z regularną armią niemiecką, m.in. Bitwa pod Długim Kątem, Zaborecznem, Różą i Wojdą.

 Osobny artykuł: Powstanie zamojskie.

W 1944 objął dowództwo nad oddziałami AK w Lasach Janowskich, później nad zgrupowaniem AK w Puszczy Solskiej podczas akcji Sturmwind II. Jego 1600 żołnierzy (lub 800 według innego źródła) oraz około 2000 partyzantów radzieckich , stawiało opór ok. 25-30 tys. żołnierzy niemieckich, którzy w ramach tejże akcji okrążyli Puszczę i dążyli do całkowitego zniszczenia oddziałów partyzanckich na tym terenie. Partyzanci radzieccy oraz oddziały AL wydostały się z okrążenia, natomiast oddziały AK zgodnie z jego rozkazem cofały się w głąb Puszczy, co zaowocowało ich zniszczeniem.

Major Edward Markiewicz poległ najprawdopodobniej 24 czerwca 1944 roku w godzinach rannych. Według niektórych źródeł popełnił samobójstwo - wcześniej, obwiniając się za ciężką sytuację AKowców przeżył silne załamanie nerwowe. Jego następcą został rotmistrz Mieczysław Rakoczy ps. Miecz, a następnie por. Konrad Bartoszewski ps. Wir. Grób majora znajduje się na cmentarzu partyzanckim w Osuchach.

Był odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy. Od 1930 był żonaty z Heleną z Juczysów Jesionkową.

Jego brat Władysław pseud. Skała (1889-1943) był kwatermistrzem Obwodu Biłgorajskiego AK i kierownikiem Oddziału Rady Głównej Opiekuńczej, kapitan rezerwy, aresztowany przez gestapo 7 grudnia 1943, w czasie śledztwa okrutnie torturowany, zachował niezłomną postawę, zamordowany 9 grudnia 1943 w gmachu biłgorajskiego gestapo, rozkazem Komendanta Sił Zbrojnych w Kraju odznaczony pośmiertnie Orderem Virtuti Militari V klasy.

 Osobny artykuł: Sturmwind II.

Imię majora Edwarda Markiewicza ps. "Kalina" nosi Szkoła Podstawowa w Osuchach, w gminie Łukowa.

Przypisy

Awanse

Bibliografia

Zobacz też