Edward O'Rourke - Polski Serwis Naukowy

Edward Aleksander Władysław O'Rourke (ur. 26 października 1876 w Basinie, zm. 27 czerwca 1943 w Rzymie) – polski biskup rzymskokatolicki, hrabia rosyjski, biskup diecezjalny ryski w latach 1918–1920, administrator apostolski Wolnego Miasta Gdańska w latach 1922–1926, biskup diecezjalny gdański w latach 1926–1938.

Ryski Uniwersytet Techniczny (łot. Rīgas Tehniskā universitāte) - wyższa szkoła techniczna na Łotwie, wcześniej działająca pod nazwą Politechniki Ryskiej (1862-1918).

Hrabia – tytuł szlachecki, w Polsce od wyrazu grabia i grof, wyraz pochodzenia czeskiego i niemieckiego, w czasach wczesnośredniowiecznych comes, jednakże średniowieczni comites byli wyższymi urzędnikami, kasztelanami oraz wojewodami.

Życiorys

Urodził się w Basinie, wówczas w guberni mińskiej. Był synem hr. Michała Łazarza O'Rourkego (1824–1894) pochodzącego ze starej irlandzkiej rodziny, i Angeliki von Bochwitz (zm. 1919).

W latach 1888–1890 uczył się w prywatnym gimnazjum oo. Jezuitów w Bąkowicach, następnie w latach 1892–1898 pobierał nauki w Rydze i Wilnie. 3 czerwca 1898 zdał w Rydze maturę. W latach 1898–1903 studiował na Politechnice w Rydze ekonomię i handel. W tym czasie działał w polskiej korporacji akademickiej „Arkonia”. W latach 1903–1908 odbył studia prawnicze na uniwersytecie w szwajcarskim Fryburgu i teologiczne na uniwersytecie w Innsbrucku. Niższe święcenia kapłańskie otrzymał w 1907 w Wołkowysku, wyższe w tym samym roku w Kownie.

Chrześcijaństwo powstało w I połowie I wieku w rzymskiej prowincji Judei wśród wyznawców judaizmu, jako wynik działalności Jezusa z Nazaretu. W okresie silnych napięć politycznych i społecznych na terenie Palestyny pojawiło się wielu charyzmatycznych nauczycieli i proroków często uważanych przez swoich uczniów za oczekiwanego mesjasza (Józef Flawiusz naliczył ich ponad 10). Jezus również występował jako wędrowny kaznodzieja i podobnie jak pozostali skupiał wokół siebie uczniów i wyznawców (wśród których wyróżnił 12 apostołów). Według źródeł chrześcijańskich znał on Jana Chrzciciela. Jezus rozpoczął swą działalność publiczną około trzydziestego roku życia. Przez trzy lata głosił nauki między Galileą a Judeą, zyskując wśród ludzi sławę mędrca i uzdrowiciela. Skazany na śmierć przez rzymskiego namiestnika Judei Poncjusza Piłata umarł w Jerozolimie według tradycji 14 dnia Nisan (dzień poprzedzający święto Paschy)

Wolne Miasto Gdańsk (niem. Freie Stadt Danzig) – istniejące w okresie międzywojennym autonomiczne miasto-państwo pod ochroną (protection) Ligi Narodów.

W latach 1908–1911 był profesorem historii Kościoła oraz języków francuskiego i niemieckiego w seminarium duchownym w Petersburgu, jednocześnie był duszpasterzem w osiedlu robotniczym Kołpino k. Petersburga. Od 1911 do 1917 był proboszczem wielonarodowościowej parafii św. Stanisława w Petersburgu. Z wiernymi musiał się porozumiewać po rosyjsku, polsku, litewsku, łotewsku, niemiecku i angielsku. W 1912 został honorowym kanonikiem kapituły mohylewskiej w Petersbugu. W latach 1917–1918 był wikariuszem generalnym diecezji mińskiej. W tym samym czasie należał do Rady Polskiej Ziemi Mińskiej.

Archidiecezja gdańska – jedna z czternastu archidiecezji Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce ustanowiona przez Jana Pawła II 25 marca 1992 r. bullą Totus Tuus Poloniae Populus.

Sakrament święceń, święcenia kapłańskie, kapłaństwo, święcenia – sakrament w Kościele katolickim, także Kościołach prawosławnych, anglikańskich i starokatolickich, który nadaje władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów.

29 września 1918 został mianowany biskupem diecezjalnym diecezji ryskiej. Sakrę biskupią przyjął 15 grudnia 1918 w Wilnie. Władzę w diecezji ryskiej przejął w 1919. Przeprowadził reorganizację Kościoła katolickiego na Łotwie i dbał o należyty poziom nauczania w seminariach duchownych, ale ze względu na swe niełotewskie pochodzenie napotykał duże trudności. W 1920 z powodu narodowościowych (nie był Łotyszem) złożył rezygnację z funkcji biskupa ryskiego. W latach 1920–1921 był biskupem tytularnym Canei i delegatem apostolskim na kraje bałtyckie. W 1922 został administratorem apostolskim Wolnego Miasta Gdańska ze stolicą tytularną Pergamon. 3 stycznia 1926 został mianowany biskupem diecezjalnym diecezji gdańskiej. W sposób szczególny dbał o kaszubską ludność katolicką, odprawiał specjalne nabożeństwa dla polskojęzycznych dzieci, wydał polski śpiewnik kościelny i książeczkę do nabożeństwa, żądał od studentów w seminarium duchownym znajomości języka polskiego, na koniec uzyskał u papieża Piusa XI zezwolenie na utworzenie czterech polskich parafii personalnych w Wolnym Mieście, do czego jednak nie doszło ze względu na protesty opanowanego przez nazistów senatu gdańskiego pod przywództwem Arthura Greisera. Po złożeniu funkcji 13 czerwca 1938 został biskupem tytularnym Sofii.

Biskup diecezjalny - biskup, któremu powierzono jakąś aktualnie istniejącą diecezję. Potocznie używa się wobec biskupa diecezjalnego również określenia biskup ordynariusz danej diecezji.

Administrator apostolski – w Kościele katolickim biskup, infułat lub prałat stojący na czele administratury apostolskiej, a także mianowany przez Stolicę Apostolską administrator diecezjalny w trakcie wakatu (sediswakancji).

26 stycznia 1939 zrezygnował z obywatelstwa Wolnego Miasta Gdańska i przyjął obywatelstwo polskie. W tym samym roku udał się do Wsielubia k. Nowogródka do brata stryjecznego Karola Rourkego. Po inwazji ZSRR przeniósł się do Wilna, gdzie przebywał do 1941. Jesienią 1941 z pomocą znajomego generała niemieckiego przedostał się przez Królewiec i Berlin do Rzymu. Zmarł tamże w szpitalu sióstr elżbietanek 27 czerwca 1943.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Sakra - święcenia duchowne w kościołach chrześcijańskich, najczęściej dotyczy święceń biskupich. Niegdyś sakrę nadawano nowo wybranym królom, w formie namaszczenia na stanowisko.

17 grudnia 1972 jego szczątki przeniesiono do Polski i złożono w kaplicy opackiej (obecnie kaplica biskupia) w katedrze oliwskiej.

Bibliografia

Genealogisches Handbuch der baltischen Ritterschaften: Livland, Band I, Görlitz 1930.

Polski Słownik Biograficzny, tom 24, Wrocław 1979.

Linki zewnętrzne

Nota biograficzna Edwarda O'Rourkego na stronie korporacji „Arkonia” (arch.) [dostęp 2010-12-14]

Edward O'Rourke w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2010-12-14]

Biskup tytularny (łac. episcopus titularis) to biskup mający tytuł dawnej, już nieistniejącej diecezji. Tytuł nadawany jest przez papieża głównie wybranym biskupom pomocniczym ordynariuszy, a także wyższym urzędnikom Kurii Rzymskiej, nuncjuszom, delegatom apostolskim lub innym duchownym pełniącym specjalne zadania zlecane im przez papieża lub narodowe konferencje biskupów.

Diecezja mińska, diecezja rzymskokatolicka, wchodząca w skład metropolii mohylewskiej. Utworzona w 1798, zlikwidowana ukazem carskim 27 lipca 1869, w ramach represji po powstaniu styczniowym a administrację na jej terenie przejęli biskupi wileńscy. Przywrócona w 1917 przez papieża Benedykta XV. W 1925 z jej zachodniej części leżącej w granicach II Rzeczypospolitej utworzono diecezję pińską. W 1991 połączona z archidiecezją mohylewską w archidiecezję mińsko-mohylewską.