Efraín Ríos Montt - Polski Serwis Naukowy

José Efraín Ríos Montt (ur. 16 czerwca 1926 w Huehuetenango) - gwatemalski polityk, wojskowy, dyktator. W 1982 roku przejął władzę w państwie po obaleniu prezydenta Fernanda Romeo Lucas Garcii i pokierował reżimem wojskowym w latach 1982-1983. Reżim ten jest odpowiedzialny największe ludobójstwo w historii 36-letniej wojny domowej, która pochłonęła 200.000 ofiar, w większości ludności majowskiej. Ríos Montt pozostaje jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci we współczesnej Gwatemali.

Junta, hunta - określenie pochodzące z języka hiszpańskiego oznaczające pierwotnie związek lub radę. Obecnie powszechnie stosowane głównie w odniesieniu do krajów Ameryki Łacińskiej, w których władza wojskowa przejęła rządy na drodze zbrojnego zamachu stanu. Określenie używane również w odniesieniu do dyktatur wojskowych w innych państwach (jak np. w Grecji pod rządami Czarnych pułkowników, czy w Portugalii po Rewolucji goździków).

Óscar Humberto Mejía Victores (ur. 9 grudnia 1930) - gwatemalski polityk, zdobył władzę w tym kraju w wyniku zamachu stanu inspirowanym przez Stany Zjednoczone.

Biografia

Urodził się w Huehuetenango w 1926 roku. Do wojska wstąpił w 1943 roku. W 1974 roku wystąpił z armii i wystartował w wyborach prezydenckich z ramienia partii Narodowy Front Opozycyjny (FNO). Jednak wybory przyniosły zwycięstwo Kjellowi Laugerudowi. Rios Montt powrócił wówczas do służby w wojsku i w latach 1974-1978 pełnił funkcję attaché wojskowego w Madrycie. W 1978 wstąpił do protestanckiego Kościoła Słowa i poświęcił się pracy kaznodziei. 23 marca 1982 roku Rios powrócił na arenę polityczną po obaleniu prezydenta Fernanda Romeo Lucas Garcii. Wszedł wówczas w skład trzyosobowej junty, która przejęła władzę w kraju. Początkowo objął stanowisko ministra obrony. W czerwcu 1982 roku ogłosił się prezydentem i zwierzchnikiem sił zbrojnych. Po objęciu władzy Rios Montt wprowadził politykę terroru. Wprowadził karę śmierci za drobne nawet przestępstwa, obsadzał stanowiska administracji lokalnej swoimi zwolennikami oraz sprawował rządy za pomocą dekretów. Równocześnie przystąpił do realizacji programu "karabiny i ziarna" (frijoles y fusiles), który polegał na przesiedleniu tysięcy ludzi do nowych wiosek o zmuszania ich do udziału w patrolach wojskowych. W walce z lewicową partyzantką stosował taktykę spalonej ziemi. 8 sierpnia 1983 roku został obalony w wyniku zamachu stanu przez generała Mejíę Victoresa, który sam objął władzę. Do polityki próbował powrócić w 1989 roku, kiedy to koalicja partii prawicowych wysunęła jego kandydaturę w wyborach prezydenckich. Jednak sąd odmówił rejestracji jego kandydatury z powodu udziału w zamachu stanu w 1982 roku. 27 stycznia 2012 został formalnie oskarżony o ludobójstwo i zbrodnie przeciw ludzkości popełnione podczas wojny domowej w latach 1960-1996.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Attaché (po fr.: przydzielony, doczepiony (do personelu administracyjnego służącego pod starszym rangą przedstawicielem lub u sztabu placówki dyplomatycznej, np. konsulatu czy ambasady)) – przedstawiciel dyplomatyczny państwa wysyłającego w państwie przyjmującym, niższy w randze niż konsul czy radca, pełniący funkcję specjalisty w określonej dziedzinie (np. przemysłu, handlu, kultury, prasy, obrony).

Przypisy

Były dyktator oskarżony o ludobójstwo (pol.). tvn24.pl, 27 stycznia 2012. [dostęp 2012-01-27].

Źródła

Alex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000.