Egzekucja Saddama Husajna - Polski Serwis Naukowy

Saddam Husajn podczas procesu w lipcu 2004.

Były prezydent Iraku Saddam Husajn został stracony za zbrodnie przeciwko ludzkości. Został skazany na śmierć przez powieszenie w wyniku procesu sądowego, w którym był oskarżony o doprowadzenie do masakry 148 Szyitów w wiosce Dudżail w 1982 roku. Przeciwko Saddamowi Husajnowi toczył się także drugi proces, w którym był oskarżony o ludobójstwo dokonane w drugiej połowie lat 80. na około 180 tys. Kurdach, proces miał być kontynuowany w zależności od wyniku pierwszego postępowania.

Barzan Ibrahim al-Tikriti arabski برزان إبراهيم التكريتي (ur. 17 lutego 1951 w Tikricie -zm. 15 stycznia 2007) – iracki polityk, przyrodni brat Saddama Husajna i jeden z jego najbliższych współpracowników, szef irackiej służby bezpieczeństwa – Muchabaratu.

Awad Hamid al-Bandar (arab. عواد حمد بندر السعدون) (ur. 2 stycznia 1945, zm. 15 stycznia 2007), członek irackich władz państwowych. Był szefem saddamowskiego Sądu Rewolucyjnego, który skazał na karę śmierci 143 mieszkańców wioski Dudżail, w następstwie nieudanego zamachu na dyktatora przeprowadzonego 8 lipca 1982 roku.

Saddam Husajn został stracony 30 grudnia 2006 roku o godzinie 6.07 czasu lokalnego (4.07 czasu polskiego), w czasie gdy Irakijczycy rozpoczynali obchody muzułmańskiego święta Id al-Adha. Egzekucja została dokonana w irackiej bazie wojskowej Camp Justice w północnej dzielnicy Bagdadu Kazimija, gdzie za rządów Saddama Husajna znajdowała się siedziba wywiadu wojskowego. Wbrew rzekomym informacjom o publicznej egzekucji, wyrok został wykonany w odosobnieniu i w różnym czasie w stosunku do pozostałych współoskarżonych - Barzan Ibrahim al-Tikriti i Awad Hamed al-Bandar, którzy zostali powieszeni po święcie Id al-Adha.

Kurdowie – lud pochodzenia indoeuropejskiego, zamieszkujący przede wszystkim krainę zwaną Kurdystanem podzieloną pomiędzy Turcję, Irak, Iran i Syrię. Odosobnione enklawy Kurdów żyją także w tureckiej Anatolii, wschodnim Iranie (tzw. enklawa chorezmijska), w korytarzu oddzielającym Armenię od okręgu Górnego Karabachu (tzw. Czerwony Kurdystan) oraz Afganistanie. Spora diaspora kurdyjska rozsiana jest po świecie, większe skupiska znajdują się w Niemczech, Francji, Szwecji i Izraelu. Błędnie uważani są za największy naród bez własnej państwowości. Są inne większe narody bez własnych państw, jak choćby Tamilowie w Indiach i na Sri Lance. Kurdowie są jednak największym tak aktywnie działającym na rzecz separacji narodem.

Id al-Adha (Kurban Bajram Święto Ofiar, arab. عيد الأضحى ‘Īd ul-’Aḍḥā, pers. Ejd-e Ghorban, tur. Kurban Bayram) – najważniejsze święto muzułmańskie, zaczyna się 10. dnia miesiąca zu al-hidżdża i trwa 3-4 dni. Jego początek wypada w trzeci lub czwarty dzień pielgrzymki do Mekki ale obchodzone jest przez cały świat muzułmański, nie tylko przez pielgrzymów. Święto Ofiar upamiętnia ofiarę Abrahama i jego posłuszeństwo wobec Boga. Abraham (Ibrahim) według islamu miał złożyć w ofierze Bogu swego syna Izmaela, Bóg jednak, widząc oddanie Abrahama, pozwolił mu złożyć w ofierze barana zamiast dziecka. Na pamiątkę czynu Abrahama każdy ojciec rodziny składa w ofierze owcę, barana, wielbłąda lub krowę. Zwierzę musi być zabite rytualnie, następnie dzieli się mięso tak, by 1/3 oddać potrzebującym, 1/3 krewnym, a pozostałą 1/3 spożywa się na wspólnej uczcie. By uniknąć zamieszania w Mekce pielgrzymi wnoszą opłatę a wynajęci rzeźnicy dokonują ofiary za nich. Tego dnia wspólnie odwiedza się meczet, recytuje Koran i rozdziela prezenty. W czasie Święta Ofiar wielu muzułmanów składa też datki pieniężne przeznaczone na pomoc biednym i fundacje charytatywne.

Saddam został pochowany na rodzinnym cmentarzu, w miejscowości, w której się urodził - Al-Audża.

Kontrowersje wokół wyroku i egzekucji

Istniał pogląd iż sąd iracki, który skazał Saddama na karę śmierci, nie był bezstronny ani sprawiedliwy i podlegał naciskom politycznym (m.in. premier Iraku publicznie wyrażał jeszcze przed wyrokiem nadzieję, iż Saddam zostanie stracony). Inni dodawali częste oskarżenie, iż irackie władze nie są suwerenne i całkowicie podlegają USA ("rząd marionetkowy"), które też miało jakoby naciskać na skazanie i wykonanie wyroku. Władze niektórych krajów arabskich (m.in. Arabii Saudyjskiej i Libii, która ogłosiła z tego powodu żałobę narodową), otwarcie określiły proces jako upolityczniony i nielegalny.

Watykan, Państwo Watykańskie (wł. Città del Vaticano, Stato della Città del Vaticano, łac. Status Civitatis Vaticanae) – państwo-miasto europejskie, enklawa w Rzymie. Najmniejsze państwo świata pod względem powierzchni.

Kazimija jest to starożytne miasto, leżące obecnie na przedmieściach Bagdadu, około pięć kilometrów na północny wschód od centrum miasta. Miasto to jest świętym miejscem szyitów, ponieważ ich siódmy imam Musa al-Kazim został tu pochowany wraz ze swoim wnukiem, Muhammadem Taqi-atem. Miasto to zostało nazwane imieniem Musy al-Kazima.

Organizacje broniące praw człowieka, Watykan i Unia Europejska przypomniały, iż sprzeciwiają się stosowaniu kary śmierci w każdych okolicznościach, nawet jeżeli nie ulega wątpliwości, iż osoba dopuściła się (jak Saddam) ciężkich zbrodni.

Kontrowersje wzbudził też fakt wykonania wyroku w pierwszy dzień muzułmańskiego święta. Dla wielu Arabów był to wyraz "pogardy dla islamu".

Wyrok przez powieszenie także odebrano wśród sunnitów negatywnie jako próbę upokorzenia Saddama.

Na mapach: 33°51′N 44°14′E / 33.85, 44.233 Dudżail (ang. Dujail, arab. الدجيل) - niewielka miejscowość w północnym Iraku zamieszkana przez szyitów. Oddalona jest o około 65 km (40 mil) od stolicy Iraku, Bagdadu. Liczba mieszkańców wynosi około 10 000.

Saddam Hussajn, właściwie Saddam Hussajn Abd al-Madżid al-Tikriti (صدام حسين عبد المجيد التكريتي) (ur. 28 kwietnia 1937 roku w Al-Audży, zm. 30 grudnia 2006 roku w Bagdadzie) – iracki polityk, generał, prezydent i faktyczny dyktator Iraku w latach 1979-2003. Stracony przez powieszenie.

Cały przebieg egzekucji został nagrany za pomocą telefonu komórkowego i opublikowany w Internecie. Dzięki temu ujawniony został fakt, że tuż przed śmiercią doszło do utarczek słownych między Saddamem, a katem i świadkami. Niektórzy z nich wykrzykiwali hasła typu: "Idź do piekła!", "Niech Bóg cię przeklnie!". Skandowano również "Muktada! Muktada" (Muktada as-Sadr - czołowy przywódca szyicki). Istniała także obawa, że film wideo może wśród sunnitów w Iraku i w świecie arabskim umocnić przekonanie, że proces byłego dyktatora był zemstą zwycięzców, a nie aktem sprawiedliwości. Także jego, w dosyć zgodnej opinii, spokojna i godna postawa w trakcie egzekucji i opanowanie podczas pokrzykiwania świadków (sam nie podniósł głosu, a jednym z jego komentarzy było: "Muktada? I to nazywacie męstwem?"), może tylko umocnić jego potencjalną legendę jako "męczennika i bohatera".

Druga wojna w Zatoce Perskiej – konflikt zbrojny, który rozpoczął się 20 marca 2003 między koalicją sił międzynarodowych (głównie USA, Wielkiej Brytanii, Australii, Danii i Polski) a armią Iraku. Po ok. trzech tygodniach walk siły międzynarodowe objęły kontrolę nad większością terytorium Iraku, obalając rząd tworzony przez partię Baas i Saddama Husajna i rozpoczynając okupację tego kraju, trwającą formalnie do 2005 r. Siły międzynarodowe liczyły ok. 250 000 żołnierzy amerykańskich, 45 000 brytyjskich, 2000 australijskich, 300 duńskich i 194 polskich (grupy GROM i pododdział usuwania skażeń chemicznych z 4 Pułku Chemicznego w Brodnicy). Oprócz tego siły te były wspierane od północy przez ok. 50 000 partyzantów kurdyjskich. Siły międzynarodowe wkroczyły do Iraku od południa, przekraczając granicę od strony Kuwejtu i Zatoki Perskiej.

Telefon komórkowy – rodzaj aparatu telefonicznego, przenośnego, komunikującego się z siecią przy użyciu fal radiowych (zasadniczo w zakresie mikrofalowym). W technologii sieci komórkowych słowo komórka oznacza obszar zasięgu pojedynczej stacji przekaźnikowej – obsługa telefonu jest automatycznie przekazywana z jednej komórki do następnej w trakcie przemieszczania się osoby używającej telefonu komórkowego. Jest rozwinięciem lekkiego, ręcznego radiotelefonu.

Zobacz też

II wojna w Zatoce Perskiej

Kara śmierci

Przypisy

Comments on Death Penalty for Saddam (ang.). W: Associated Press [on-line]. washingtonpost.com, 30 grudnia 2006. [dostęp 25 listopada 2008].