Eintopfsonntag - Polski Serwis Naukowy

Publiczny posiłek składający się z eintopfu na rzecz Niemieckiej Pomocy Zimowej (Winterhilfswerk) w Wormacji w roku 1938 (Deutsches Bundesarchiv).

Eintopfsonntag — w języku niemieckim niedziela z eintopfem, czyli prostym daniem przygotowywanym w jednym garnku, zastępującym cały obiad. Eintopfsonntag została wprowadzona 1 października 1933 roku przez III Rzeszę.

Propaganda (od łac. propagare - rozszerzać, rozciągać, krzewić) - celowe działanie zmierzające do ukształtowania określonych poglądów i zachowań zbiorowości lub jednostki, polegające na perswazji intelektualnej i emocjonalnej (czasem z użyciem jednostronnych, etycznie niewłaściwych lub nawet całkowicie fałszywych argumentów). Gdy propaganda zmierza do upowszechnienia trwałych postaw społecznych, poprzez narzucenie lub zmuszenie odbiorców do przyjęcia określonych treści, wtedy stanowi jeden z elementów indoktrynacji.

Obiad (od: objadać się[potrzebne źródło]) - główny i zarazem najobfitszy posiłek w ciągu dnia, spożywany w Polsce najczęściej między godziną 12 a 16.

W okresie od października do marca w każdą pierwszą niedzielę miesiąca obiad w niemieckich gospodarstwach domowych powinien zostać zastąpiony przygotowaniem eintopfu. Koszt tego posiłku nie powinien przekraczać 50 fenigów na osobę. Zaoszczędzona w ten sposób kwota powinna zostać wpłacona na rzecz nowo utworzonej Niemieckiej Pomocy Zimowej (niem. Winterhilfswerk des Deutschen Volkes, WHW) i w ten sposób służyć wsparciu potrzebujących. Środki były zbierane przez pracowników Narodowosocjalistycznej Opieki Społecznej (niem. Nationalsozialistische Volkswohlfahrt, NSV). Akcji towarzyszyło hasło czynu niemieckiego socjalizmu.

Reichsmark – niemiecka jednostka monetarna, wprowadzona w wyniku wymiany walutowej w 1924 r. (kurs wymiany: 1 bilion marek inflacyjnych = 1 nowa marka). Emitowana przez Reichsbank (Bank Rzeszy). Dzieliła się na 100 reichspfennigów.

Dr Joseph Paul Goebbels (ur. 29 października 1897 w Rheydt, zm. 1 maja 1945 w Berlinie) – niemiecki minister propagandy i oświecenia publicznego w rządzie Adolfa Hitlera, członek ścisłego kierownictwa partii narodowosocjalistycznej, w ostatnich dniach swojego życia kanclerz Rzeszy. Jeden z najbliższych współpracowników oraz doradców Hitlera.

Gazety wielokrotnie publikowały przepisy na dania przygotowywane w jednym garnku, ukazała się również książka kucharska autorstwa Erny Horn. Publiczne spożywanie eintopfu było wykorzystywane przez czołowe osobistości III Rzeszy jako narzędzie propagandy, m.in. przez Adolfa Hitlera i Josepha Goebbelsa.

Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.

Adolf Hitler (ur. 20 kwietnia 1889 w Braunau am Inn, zm. 30 kwietnia 1945 w Berlinie) – polityk niemiecki, malarz, kanclerz Niemiec od 1933, führer i kanclerz Rzeszy od 1934, przywódca Narodowo-Socjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP), ideolog niemieckiej odmiany faszyzmu zwanej od jego nazwiska hitleryzmem, narodowym socjalizmem lub nazizmem – od niemieckiej nazwy partii (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej, zbrodniarz wojenny, odpowiedzialny za zbrodnie przeciw ludzkości.

W czasie drugiej wojny światowej zaniechano (a w roku 1942 również zakazano) używania określenia "Eintopfsonntag", zastępując je zwrotem „Opfersonntag“ (niem. niedziela ofiarna).

Przypisy

Meyers Lexikon. 1937, s. 528.
Wolne tłumaczenie z jęz. niem.: Der Eintopfsonntag soll nicht nur materiell (durch die Spende), sondern auch ideell dem Gedanken der Volksgemeinschaft dienen. Es genügt nicht, daß jemand zwar eine Eintopfspende gibt, aber seine gewohnte Sonntagsmahlzeit verzehrt. Das ganze deutsche Volk soll bei diesem Eintopfsonntag bewußt opfern (...) um bedürftigen Volksgenossen zu helfen.
Cornelia Schmitz-Berning: Vokabular des Nationalsozialismus. Walter de Gruyter, 1998, s. 174. ISBN 3110133792.

Linki zewnętrzne

NS-Spurensuche im Lande Braunschweig: Eintopf und Eintopfsonntag (niem.). [dostęp 29 lipca 2009].

Spiegel.de: „Eintopf, Opfer-Sonntag!“ – plakat propagandowy Niemieckiej Zimowej Pomocy Wojennej. [dostęp 29 lipca 2009].