Eintrachthütte - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy obozu koncentracyjnego. Zapoznaj się również z: huta Eintracht.

Eintrachthütte, brama - pomnik

Eintrachthütte – działająca od 26 maja 1943 roku do stycznia 1945 roku filia obozu w Auschwitz-Birkenau. Znajdowała się w dzielnicy Świętochłowic – Zgodzie. W czasach późniejszych – od końca lutego 1945 roku do listopada 1945 obóz podlegający Urzędowi Bezpieczeństwa Publicznego (zobacz: Obóz Zgoda).

SS (Die Schutzstaffel der NSDAP – eskadra ochronna NSDAP) – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa partii NSDAP.

Świętochłowice (niem. Schwientochlowitz) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.

Obozem kierowali:
SS-Hauptscharführer Josef Remmele (od powstania do lipca 1944 r.)
SS-Hauptscharführer Wilhelm Gehring (od 18 lipca 1944 r. do likwidacji obozu 23 stycznia 1945 r.)
Obaj odnosili się w brutalny sposób do więźniów, torturowali ich, brali osobisty udział w wykonywanych w obozie egzekucjach.

Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), w tym KL Birkenau (Auschwitz II) – zespół niemieckich obozów koncentracyjnych, w tym obozu zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości istniejący w latach 1940-1945, symbol Holocaustu. Nazwy Auschwitz i Birkenau są niemieckimi odpowiednikami polskich nazw Oświęcim i Brzezinka, stosowanymi po agresji Niemiec na Polskę w 1939 i aneksji tych ziem przez III Rzeszę, gdy Oświęcim znalazł się administracyjnie w rejencji katowickiej (Regierungsbezirk Kattowitz) prowincji Górnego Śląska (Provinz Oberschlesien). W 1940 na tych terenach władze niemieckie utworzyły obóz przeznaczony początkowo do osadzania więźniów politycznych i opozycji, głównie Polaków. Rozbudowywany był potem stopniowo w główne miejsce masowej eksterminacji około miliona Żydów z całej Europy, a także wielu Polaków, Romów, jeńców radzieckich oraz ofiar innych narodowości. Jest to jedyny obóz koncentracyjny znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-45).

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Obóz składał się z kilku drewnianych baraków, które przeznaczono dla więźniów. Jedynie barak administracyjny był murowany. Całość ogrodzona była podwójnym drutem kolczastym pod napięciem, a przestrzeń między drutami wynosiła 1,5 metra i była wysypana piaskiem. Teren obozu oświetlało dziesięć reflektorów, a w czterech rogach stały wieże wartownicze.

Zgoda (obóz pracy) – znajdujący się w Świętochłowicach Zgodzie od końca lutego 1945 roku do listopada 1945 obóz podlegający polskiemu Urzędowi Bezpieczeństwa Publicznego, którego komendantem był Salomon Morel. Wcześniej w tym samym miejscu w latach 1942-1945 znajdował się niemiecki podobóz koncentracyjny KL Auschwitz Eintrachthütte, w którym śmierć poniosło kilkaset osób. Podobóz został opuszczony przez Niemców 23 stycznia 1945 i zajęty przez Armię Czerwoną.

Uwaga! Poniższa lista jest zestawieniem niemieckich obozów skonstruowanym na podstawie danych Niemieckiego Ministerstwa Sprawiedliwości. Badacze poszczególnych obozów i ich podobozów oraz komand zewnętrznych doszli miejscami do odmiennych konkluzji. Dzieje kilkunastu tysięcy obozów hitlerowskich są wciąż badane i ich historia jest daleka do pełnego odkrycia. Stąd też różnice mogące się pojawiać w tego typu spisach są naturalnym wyrazem postępu badań historycznych bądź ścieraniem się tez badawczych. W porównaniu do oryginału poprawiono tu kilka ewidentnych błędów oraz zamieniono nazwy lokalizacji na zgodne z rzeczywistością historyczną, np. tam gdzie w dokumentach niemieckich widniała "Polska" podano zgodnie z historią "Generalne Gubernatorstwo" bądź analogicznie na miejsce "Czech" wpisano "Protektorat Czech i Moraw".

Warunki życiowe nie odbiegały od panujących w innych podobozach. Więźniowie mieszkali w dwuizbowych drewnianych barakach. W izbach ustawiono trójpiętrowe prycze z siennikami i kocami. W jednej izbie przebywało od 60 do 80 więźniów. Otrzymywali głodowe porcje wyżywienia (śniadanie: kawa zbożowa, obiad: zupa – szpinakowa lub z pokrzyw i czasami kawałek kiełbasy, kolacja: kawa zbożowa, niewielka porcja margaryny, ser oraz 0,25 kg chleba przeznaczonego też na śniadanie).

Niemcy więzili tu obywateli państw walczących z Rzeszą. Liczbę więźniów określa się na maksymalnie 1374 osoby. Obóz został założony w celu zabezpieczenia pracowników dla pobliskich zakładów zbrojeniowych (obecnie ZUT Zgoda SA). Więźniowie zatrudnieni byli przez firmy OSMAG i Ost-Maschinenbau. Więźniowie chorzy i niezdolni do pracy kierowani byli do obozu macierzystego.
Pomimo odsyłania do Auschwitz-Birkenau osłabionych i chorych w obozie panowała wysoka śmiertelność. Cotygodniowo umierało od 10 do 15 więźniów, co daje liczbę kilkuset zmarłych w czasie funkcjonowania obozu (dokumenty obozowe dot. tego zagadnienia nie zachowały się).

Opuszczony przez Niemców obóz został po 23 stycznia 1945 zajęty przez Armię Czerwoną i przekształcony w Obóz Zgoda.

Zobacz też

Obozy niemieckie 1933-1945 (lista)