Ekspres do kawy - Polski Serwis Naukowy

Ekspres kolbowy

Ekspres do kawy – zautomatyzowane urządzenie służące do parzenia kawy.

Podział

Rodzaje ekspresów do kawy:

ciśnieniowe

dzbankowe

niskociśnieniowe

kolbowe

automatyczne

przelewowe

Ekspres ciśnieniowy

Zobacz więcej w osobnym artykule: Espresso.

Ekspres ciśnieniowy - urządzenie do przygotowywania kawy przy wykorzystaniu zwiększonego ciśnienia. Najczęściej wyposażone w specjalną dyszę, umożliwiającą spienianie mleka do kawy typu cappuccino.

Espresso – nazwa sposobu przygotowywania kawy w specjalnym ekspresie, przez przepuszczenie ok. 25-30 ml gorącej (ok. 90 °C) wody pod ciśnieniem 9 -15 barów przez bardzo drobno zmielone i ubite ziarna kawowca. Również nazwa uzyskanego w ten sposób napoju.

Kawa – napój sporządzany z palonych, a następnie zmielonych lub poddanych instantyzacji ziaren kawowca, zwykle podawana na gorąco. Pochodzi z Etiopii, w Europie pojawiła się około XVI wieku. Jedna z najpopularniejszych używek na świecie i główne źródło kofeiny. Działa pobudzająco i orzeźwiająco, przyspiesza przemianę materii i zwiększa sprawność myślenia. Rocznie produkuje się około 6,7 miliona ton kawy. Picie kawy w zbyt dużych ilościach jest szkodliwe dla zdrowia.

Ekspres dzbankowy

Ekspres dzbankowy (Moka)

Zobacz więcej w osobnym artykule: Makinetka.

Ekspresami dzbankowymi nazywa się często dzbanki (kafetiery) w których ciśnienie wytwarzane jest przez parę wodną powstałą po zagotowaniu wody. Ekspres taki składa się z trzech części: A - pojemnika na wodę, B - pojemnika na kawę i C - pojemnika na gotowy napar. Ekspres ten działa w taki sposób, że po ustawieniu go na płomieniu (lub płycie kuchennej), woda w dolnym zbiorniku gotuje się, a ciśnienie wytworzone przez powstałą parę wodną powoduje przetłoczenie wody do góry przez kawę. Tworzący się napar zbierany jest w górnym zbiorniku.

Woda, tlenek wodoru (nazwa systematyczna IUPAC: oksydan) – związek chemiczny o wzorze H2O, występujący w warunkach standardowych w stanie ciekłym. W stanie gazowym wodę określa się mianem pary wodnej, a w stałym stanie skupienia – lodem. Słowo woda jako nazwa związku chemicznego może się odnosić do każdego stanu skupienia.

Para wodna - stan gazowy wody. Jako prawie czysty gaz, występuje w naturze w gejzerach, w gorących jaskiniach, jest wyrzucana z podziemi, jest wytwarzana i używana w technice oraz w gospodarstwie domowym. Jest też składnikiem powietrza atmosferycznego, jej zawartość w powietrzu zmienia się.

Ekspres niskociśnieniowy

Ekspres niskociśnieniowy (3,5 bara)

Działa na podobnej zasadzie, jak ekspres dzbankowy. Posiada kolbę, do której wsypuje się zmieloną kawę, po czym zakłada się ją do ekspresu. Woda pod ciśnieniem ok. 3,5 bara wytworzonym przez parę w zamkniętym tylnym pojemniku przelewa się przez kawę, po czym wlewa się do ustawionego poniżej naczynia. Woda pod ciśnieniem wrze w temperaturze wyższej niż 100°C, stąd uzyskany napar jest bardzo mocny, często określany jako "przypalony".

Wrzenie – zjawisko przemiany cieczy w gaz (parę), podczas którego powstają i rosną pęcherzyki pary nasyconej w objętości. Dlatego mówi się, że wrzenie to gwałtowne parowanie nie tylko na powierzchni, ale także w całej objętości. Wrzenie wymaga dostarczania energii do wrzącego ciała, dlatego jest to przejściem fazowym pierwszego rodzaju.

Ekspres kolbowy

Ekspres kolbowy (wysokociśnieniowy) jest to urządzenie, w którym woda o odpowiedniej temperaturze (92–96°C) dozowana jest pod ciśnieniem wytwarzanym przez pompę do pojemnika zawierającego zmieloną kawę. W wyniku zastosowania odpowiedniego ciśnienia (ok. 9–11 barów, pompa jest w stanie wytworzyć do 15 barów) kawa z ekspresu ciśnieniowego posiada charakterystyczną jasnobrązową piankę (crema), składającą się z oleistych substancji wyciśniętych z kawy i nadających jej niepowtarzalny smak, aromat i wygląd. Taki ekspres (typ domowy) przedstawiony jest na górnym zdjęciu.

Ekspres automatyczny

Ekspres automatyczny może być natomiast bardzo rozbudowanym urządzeniem. Nie posiada ww. kolby a kawę wsypuje się w większej ilości do specjalnego zbiornika. Zazwyczaj ekspres taki posiada wbudowany młynek do mielenia kawy, dzięki któremu za każdym razem napar parzony jest ze świeżo zmielonej kawy.

Ekspres przelewowy

Ekspres przelewowy

Ekspres przelewowy to taki, w którym wrzątek dozowany jest do pojemnika z kawą mieloną i napar przesącza się przez filtr do dzbanka. Różnica w stosunku do ciśnieniowego polega na tym, że woda nie jest pod ciśnieniem, jest tylko gorąca, jednak ze względu na długi kontakt wody ze zmieloną kawą napar zawiera zwykle więcej kofeiny. Działanie takiego ekspresu jest zazwyczaj następujące:

do pojemnika na kawę wkłada się papierowy filtr, wsypuje do niego kawę, a do pojemnika na wodę wlewa wodę;

po zamknięciu uruchamia się urządzenie;

porcja wody wlewa się do zbiorniczka z grzałką, następuje jej zagotowanie i z powodu wzrostu ciśnienia woda płynie rurką do góry (nie wraca do zbiornika z powodu zastosowania zaworu zwrotnego);

kolejne porcje wody wlewają się do filtra z kawą i przelewając się przez nią tworzy się napar;

napar wlewa się do dzbanka umieszczonego pod filtrem;

kiedy woda w zbiorniku się skończy, grzałka nagrzewa się bardziej, aż do zadziałania wyłącznika bimetalicznego i cyklicznie włącza się i wyłącza podgrzewając płytę na której stoi dzbanek (dzięki temu kawa pozostaje ciepła).