Elżbieta Farnese - Polski Serwis Naukowy

Elżbieta Farnese, wł. Elisabetta Farnese, hiszp. Isabel de Farnesio (ur. 25 października 1692 - zm. 11 lipca, 1766) - księżniczka Parmy, królowa Hiszpanii jako druga żona Filipa V Burbona.

Urodziła się w Palazzo della Pilotta jako jedyna córka Doroty Zofii von Pfalz-Neuburg (córki Filipa Wilhelma, elektora Palatynatu Reńskiego) i Odoardo II Farnese (syna Ranuccio II Farnese, księcia Parmy). Jej młodszym bratem był Alessandro Ignazio, który żył tylko dwa lata. Elżbieta zostałaby dziedziczką Parmy gdyby jej brat i wuj zmarli bezpotomnie. Została starannie wyedukowana i znana była z powodu swojej ambicji oraz dominującego charakteru.

Karol III (ur. 20 stycznia 1716 w Madrycie, zm. 14 grudnia 1788 w Madrycie) – książę Parmy, Piacenzy i Guastalii w latach 1731-1735, król Neapolu (jako Karol VII) i Sycylii (jako Karol IV) w latach 1735-1759, król Hiszpanii w latach 1759-1788 z dynastii Burbonów.

Filip V (ur. 19 grudnia 1683 w Wersalu, zm. 9 lipca 1746 w Madrycie) – król Hiszpanii z dynastii Burbonów panujący w latach 1700-1724 i 1724-1746 (w 1724 abdykował na rzecz swojego syna Ludwika I, po jego śmierci wrócił na tron).

Królowa Hiszpanii

24 grudnia 1714 w Parmie Elżbieta poślubiła per procura owdowiałego króla Filipa V. Małżeństwo zaaranżował kardynał i hiszpański polityk - Giulio Alberoni oraz Maria Anna de La Trémoille, księżniczka des Ursins, nazywana Camarera Mayor, przyjaciółka Markizy de Maintenon.

Ranuccio II Farnese (ur. 17 września 1630, zm. 11 grudnia 1694 w Parmie) – od 1646 do śmierci książę Parmy i Piacenzy, w latach 1646-1649 również książę Castro.

Karol III (ur. 20 stycznia 1716 w Madrycie, zm. 14 grudnia 1788 w Madrycie) – książę Parmy, Piacenzy i Guastalii w latach 1731-1735, król Neapolu (jako Karol VII) i Sycylii (jako Karol IV) w latach 1735-1759, król Hiszpanii w latach 1759-1788 z dynastii Burbonów.

Elżbieta szybko zdominowała pogrążonego w depresji Filipa V. Chciała aby Hiszpania odzyskała swoje dawne ziemie we Włoszech i w tym celu sprzymierzyła się z Alberonim. Wojska hiszpańskie opanowały Sardynię i Sycylię, ale w 1720 Trójprzymierze doprowadziło do wygnania Alberoniego. Elżbiecie nie udało się również zapobiec abdykacji męża. W 1724, Filip V abdykował na korzyść swojego syna z pierwszego małżeństwa, a sam osiadł w pałacu La Granja. Pasierb Elżbiety zmarł 7 miesięcy później, Filip V odzyskał tron, ale rządy sprawowała już nieoficjalnie Elżbieta i to ona zdobyła trony we Włoszech dla swoich synów.

Kardynał (łac. cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany) – potocznie nazywany purpuratem z racji koloru noszonego mucetu, w Kościele katolickim najwyższa po papieżu godność kościelna.

Sardynia (wł. Sardegna) – to skalista wyspa, druga pod względem wielkości na Morzu Śródziemnym. Wraz z pobliskimi wyspami tworzy region administracyjny we Włoszech.

Hiszpańska rodzina królewska; Filip V, Elżbieta i ich potomstwo

W 1731 traktat wiedeński przyznał tytuł księcia Parmy jej najstarszemu synowi - Karolowi, a w 1738 na mocy kolejnego traktatu wiedeńskiego Karol otrzymał tytuł króla Sycylii. W 1748 księstwo Parmy przypadło młodszemu synowi Elżbiety - Filipowi. Elżbieta zadbała również, aby wszystkie jej dzieci zawarły związki małżeńskie z członkami znaczących dynastii europejskich:

Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

Maria Klotylda Burbon, znana też jako Madame Clotilde (Madame Klotylda), (ur. w 1759 w Wersalu, zm.w 1802) – druga córka delfina Francji – Ludwika Ferdynanda, i jego drugiej żony – Marii Józefy Wettyn. Była wnuczką króla Ludwika XV.

Karol (1716–1788), książę Parmy, następnie król Sycylii, następnie król Hiszpanii. Jego żoną była Maria Amalia Wettyn, księżniczka polska, doczekał się z nią 13 dzieci.

Marianna Wiktoria (1718–1781), zaręczona z Ludwikiem XV, królem Francji, została żoną Józefa I, króla Portugalii. W 1774 została regentką Portugalii. Jej córka Maria I została pierwszą samodzielnie rządząca królową Portugalii.

Franciszek (1717–1717)

Filip (1720–1765), książę Parmy, mąż Ludwiki Elżbiety Burbon, córki Ludwika XV, księżniczki francuskiej. Założył linii Bourbon-Parma.

Maria Teresa (1726–1746), żona Ludwika Ferdynanda Burbona, syna Ludwika XV, delfina francuskiego.

Ludwik Antoni (1727–1785), arcybiskup Toledo, prymas Hiszpanii, od 1735 kardynał. W 1754 zrzekł się godności kościelnych i został księciem Chinchón. W 1776 poślubił Maríę Teresę de Vallabriga y de Rozas i przejął jej tytuły.

Maria Antonietta (1729–1785), żona Wiktora Amadeusza III, króla Sardynii. Jej syna Karol Emanuel IV ożenił się z Marią Klotyldą Burbon, księżniczką francuską, córką Ludwika Ferdynanda.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Elżbieta Farnese