Elżbieta Piotrowna - Polski Serwis Naukowy

Elżbieta Piotrowna Romanowa, Елизавета Петровна (ur. 29 grudnia 1709 w Kołomienskim, zm. 5 stycznia 1762 w Sankt Petersburgu) – cesarzowa Rosji w latach 1741-1762, córka Piotra I Wielkiego (1689-1725) i cesarzowej Katarzyny I.

Życiorys

Elżbieta, druga córka Piotra I, została imperatorową w wyniku przewrotu pałacowego skierowanego przeciwko panoszącym się na dworze carskim wielkorządcom niemieckim sprawującym regencję nad nieletnim Iwanem VI (1740-1741). Pozbawiła władzy kilku Niemców piastujących wysokie urzędy, ale i tak wpływy niemieckie utrzymały się w Rosji nadal.

Pałac Zimowy w Petersburgu – położony na brzegu Newy barokowy pałac budowany w latach 1754 - 1762 według projektu Bartolomeo Rastrellego dla Elżbiety (wzorowany był na francuskim Wersalu). Budowę ukończono po jej śmierci. Jako pierwsza zamieszkała w nim cesarzowa Katarzyna II.

Holsztyn (niem. Holstein) to historyczna kraina położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od Zachodu przez plemiona północnych Sasów(Nordalbingów) a od Wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów. Przejściowo Nordalbingów zostali deportowani, a cały obszar był przyznany Obodrytom pod wodzą Drożko. Od roku 1111 hrabstwo cesarstwa rzymskiego. Od 1474 przekształcone w księstwo. Jeden z książąt Holsztynu, Karl Peter Ulrich von Holstein-Gottorp był w roku 1762 carem Rosji, znanym jako Piotr III Romanow. Aż do roku 1806 Holsztyn należał do Rzeszy, choć wcześniej znajdował się w strefie wpływów duńskich. Obecnie południowa część niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn.

Caryca znacznie poszerzyła przywileje szlachty. Między innymi mogli oni zsyłać chłopów za różne przewinienia na daleką Syberię, lecz tylko w wieku do 45 lat i sprawnych do pracy. Chodziło bowiem o zasiedlenie i zagospodarowanie surowych terytoriów azjatyckich. Zniesione zostały dotychczasowe wewnętrzne cła, które wpływały hamująco na handel, wiele zrobiono w dziedzinie oświaty i kultury. Za panowania Elżbiety zbudowany został m.in. barokowy Pałac Zimowy, rezydencja carów w Sankt Petersburgu.

Iwan VI Antonowicz (ros. Иоанн Антонович) (ur. 23 sierpnia 1740 w Sankt Petersburgu, zm. 16 lipca 1764 w Szlisselburgu) – cesarz Rosji w latach 1740-1741

Katarzyna I Aleksiejewna, Екатерина I Алексеевна właściwie Marta Helena Skowrońska (ur. 15 kwietnia 1683 lub 1684 r. w Jēkabpils w Inflantach, zm. 17 maja 1727 w Petersburgu) – cesarzowa Rosji w latach 1725 - 1727, żona Piotra I Wielkiego (1672-1725).

W 1751 r. Elżbieta zabroniła używania tortur w sprawach śledztw kryminalnych i zniosła karę śmierci. Zakazała również mieszkańcom Moskwy trzymania domowych i pałacowych niedźwiedzi, w dzień siedzących na łańcuchu i ryczących na przechodniów, a nocą wypuszczanych na swobodę do miasta.

Order Czarnego Orła (niem. Hoher Orden vom Schwarzen Adler, potocznie zwany Schwarzer Adlerorden) był do roku 1918 najwyższym odznaczeniem Królestwa Prus, zaś obecnie jest orderem domowym b. panującej pruskiej i cesarsko-niemieckiej dynastii Hohenzollernów.

Rosja jest państwem położonym na dwóch kontynentach. W swojej liczącej ponad 10000[potrzebne źródło] lat historii była zamieszkiwana przez plemiona indoeuropejskie oraz azjatyckie. Pierwsze zasiedlenia przez Słowian miały miejsce w V wieku. Wcześniej obecne terytoria Rosji były zamieszkiwane przez ludy barbarzyńskie. Państwo ruskie powstało w IX wieku. W XI wieku w doszło do rozbicia dzielnicowego. W XIII wieku ziemie rosyjskie zostało podbite przez Mongołów. Panowanie Mongołów skończyło się wraz z odmową płacenia daniny przez Iwana III pod koniec XV wieku. W XVI wieku Rosja stała się carstwem. Panowanie carów skończyło się z początkiem XX wieku wraz z rozstrzelaniem przez bolszewików Mikołaja II Romanowa i jego rodziny i zostało zastąpione przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Panowanie bolszewików trwało do 1991 roku gdy zostało zastąpione przez Federację Rosyjską która istnieje do chwili obecnej.

W 1757 r. Rosja włączyła się do wojny siedmioletniej toczonej przeciwko Prusom przez Austrię i Francję. Wojska rosyjskie zajęły tereny od Królewca po Berlin, stwarzając w 1762 r. sytuację bliską kapitulacji króla Prus Fryderyka II. Lecz wtedy właśnie zmarła cesarzowa, zaś jej następca Piotr III nakazał natychmiastowy odwrót zwycięskiej armii rosyjskiej.

Wojna siedmioletnia (1756-1763) – wojna pomiędzy Wielką Brytanią, Prusami i Hanowerem a Francją, Austrią, Rosją, Szwecją i Saksonią. Była to pierwsza wojna o zasięgu światowym – walki toczyły się w Europie, Ameryce Północnej, Indiach i na wyspach karaibskich. W późniejszej fazie konfliktu do wojny przyłączyły się Hiszpania i Portugalia oraz starająca się początkowo zachować neutralność Holandia, której siły zostały zaatakowane w Indiach. W związku z tym wojna ta może być uznana za wojnę hegemoniczną.

Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).

Swego następcę wyznaczyła Elżbieta już 20 lat przed swą śmiercią. Był nim syn siostry Anny, książę niemieckiego Holsztynu, Piotr III (1763).

Była odznaczona Orderem Orła Białego i pruskim Orderem Czarnego Orła.

Genealogia

Zobacz też

Imperium Rosyjskie

Historia Rosji

Przypisy

Сергей Кравченко.Кривая Империя. Елизавета Петровна
* Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 173.