Elżbieta Ryl-Górska - Polski Serwis Naukowy

Elżbieta Ryl-Górska (ur. 16 kwietnia 1933) - śpiewaczka operetkowa - sopran, związana głównie z Operetką Warszawską oraz pedagog muzyczny.

Dyplom w klasie śpiewu u Ady Sari uzyskała w 1954 roku. Jej opiekunami wokalnymi były: Ada Sari, Wanda Wermińska i Zofia Fedyczkowska.

W latach 1954-1982 była solistką Operetki Warszawskiej. Gościnnie śpiewała w Operetce Szczecińskiej, Krakowskiej, Operze Nova i Operze Wrocławskiej.

Sopran – najwyższy głos żeński. Zwykle obejmuje skalę - w muzyce chóralnej - od c1 do a2 (zobacz oktawa). Od solistek wymaga się zazwyczaj c3, rzadziej cis3, d3 czy es3, a od niektórych rodzajów głosu nawet dźwięków e3 czy f3.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Koncertowała na wielu scenach całego świata, czterokrotnie w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, wielokrotnie w Niemczech, krajach Beneluxu, krajach byłego Związku Radzieckiego i wielu innych.

W latach 1982-1996 śpiewała we Frankfurcie nad Menem i koncertowała w Niemczech. . Obecnie mieszka w Warszawie, zajmuje się pracą pedagogiczną i nadal występuje na estradzie.

Dokonała wiele nagrań radiowych i telewizyjnych. Wydała dwie płyty CD.

Gmach Teatru Miejskiego wzniesiono przy ulicy Świdnickiej w latach 1839 - 1841 wg projektu Carla Ferdinanda Langhansa, z nowoczesną sceną i widownią na około 1600 miejsc. Po pożarach (w 1865 i 1871), budynek przebudowano podwyższając widownię i nadscenium, dostawiono pawilon malarni i rozbudowano portyk oraz ozdobiono z zewnątrz malowidłami. Odbudową z 1865 kierował Karl Lüdecke, a tą z 1871-1872 Karl Schmidt. W 1871 postawiono także na krawędzi dachu rzeźby muz wykonane ze sztucznego piaskowca (obecnie stoją tam odlewy z zaginionych oryginałów wykonane na początku XXI wieku). Po 1945 usunięto zniszczone pociskami figury muz oraz z przyczyn politycznych zdjęto z fasady nieuszkodzone popiersia artystów niemieckich: Beethovena, Goethego, Mozarta i Schillera oraz skuto freski Schmidta z zewnętrznej ściany. W 1954-1956 rozbudowano południową część budynku. Gruntowna modernizacja rozpoczęła się w 1997 a zakończyła w 2006.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Wykaz ról i koncertów

W Polsce

H.Berte „Domek trzech dziewcząt” 1954 r. Rózia (występ gościnny w Miejskim Teatrze Muzycznym w Krakowie w roli Grisi)

J. Strauss „Noc w Wenecji” 1955 r. Barbara

J. Offenbach „Życie paryskie” 1955 r. 1973 r. Metella, Baronowa

C. Millocker „Gasparone” 1956 r. Carlotta

J. Offenbach „Piękna Helena” Helena

E. Kalman „Księżniczka czardasza” 1957 r. 1980 r. Stasi, Sylwia

J. Strauss „Zemsta nietoperza” 1958 r. 1971 r. 1978 r. Rosalinda (występ gościnny w Operze Wrocławskiej)

J. Gaczek „Bal z Fanfanem” 1959 r. Panna Ziuta

R. Heuberger „Bal w Operze” 1959 r. Hortensja (występ gościnny w Operetce Szczecińskiej)

J. Offenbach „Orfeusz w piekle” 1960 r. Wenus

G. Kramer „Dobranoc Bettino” 1960 r. Bettina

M. Sart “Miss Polonia” 1961 r. Mariola – Miss Polonia

C. Porter “Can-Can” 1961 r. Klaudyna

J. Lawina – Świętochowski “Panna wodna” 1962 r. Miss Mary

G. Kramer „Czarujący Giulio” 1962 r. Dorothy

F. Lehar „Wesoła wdówka” 1964 r. Walentyna 1977 r. 1982 r. Hanna Glavari

D. F. Auber „Fra Diavolo” 1965 r. Zerlina (występ gościnny w Operze Bydgoskiej)

T. Dobrzański „Loża królewska” 1966 r. Królowa

G. Kramer „Niedziela w Rzymie” 1967 r Sophilin Lolloe

J. S. Milutin „Aniuta” 1968 r. Margarita Apołłonowa Kołakolcewa

J. Offenbach „Rozbójnicy” 1969 r. Księżna

M. Lida „Miłość szejka” 1970 r. Maria Hetmańska

A. Pietrow „My chcemy tańczyć” 1972 r. Nina Wasyliewna

K. Kurpiński „Zamek na Czorsztynie” 1974 r. Królowa Marysieńka

R. Czubaty „Zapraszamy na rewię” 1975 r. różne postacie rewiowe

R. Czubaty „Trzej Muszkieterowie” 1975 r. Królowa Anna

R. Friml „Rose Marie” 1976 r. Lady Jane

J. Strauss “Król walca” 1977 r. Jetty – I Żona Straussa

A. Kołker „Wesele Kreczyńskiego” 1978 r. Anna Antonowna Atujewa

J. Baszny „Skalmierzanki” 1978 Hrabina Wanda

Występy zagraniczne

W roli Hanny Glavari w „Wesołej Wdówce” F. Lehara i Sylwii w „Księżniczce czardasza” E. Kalmana ( role tytułowe) występowała w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych na scenach teatrów muzycznych ZSRR w Moskwie, Baku, Charkowie i Rydze.

Czterokrotnie gościła w USA i Kanadzie występując na koncertach estradowych w programach: „Uśmiech za uśmiech” 1963 r. „Zgaduj – Zgadula” 1964 r. „Kabaret Dudek” 1966 r. „Sprawa o czardaszkę” 1970 r. „Kram z piosenkami” 1970 r.

Koncerty estradowe w NRD w latach siedemdziesiątych, w Czechosłowacji w latach sześćdziesiątych, ZSRR w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych oraz w latach siedemdziesiątych w Rumunii.

W latach 1982-1996 liczne koncerty w RFN

Nagrania i płyty CD

Archiwalne nagrania w Polskim Radiu, TVP 1970 r.

Nagranie operetki E. Kalmana „Księżniczka czardasza” rola tytułowa – Sylwia.

W latach osiemdziesiątych Polskie Nagrania wydały dwie płyty analogowe „Najpiękniejsze arie operetkowe śpiewają Elżbieta Ryl Górska i Ryszard Wojtkowski” oraz „Pokochaj mnie” Elżbieta Ryl Górska i Ryszard Wojtkowski.

Wydawnictwa CD:

1998 r. „Elżbieta Ryl – Górska zaprasza do krainy operetki”,

2006 r. „Elżbieta Ryl – Górska śpiewa…”

Źródła

Andrzej Tadeusz Kijowski* Opis obyczajów w 15-leciu międzysojuszniczym 1989-2004'' (Wydawnictwo AnTraKt) 2010

Benelux - region w Europie Zachodniej składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga. Nazwę tworzą pierwsze litery nazw tych krajów: Belgique/België (Belgia), Nederland (Holandia), Luxembourg/Luxemburg (Luksemburg). Pierwotnie ta nazwa oznaczała jedynie unię celną wspomnianych państw.

Polskie Nagrania "Muza" – polska, państwowa wytwórnia płytowa posiadająca dawniej własną tłocznię płyt gramofonowych. Założona w 1956 r. Zajmuje się głównie wydawaniem rodzimych artystów rozrywkowych, jazzowych oraz klasycznych. W jej katalogu znajdują się również – wydawane na licencji – nagrania artystów zagranicznych, swego czasu popularnych (m.in. za sprawą festiwali muzycznych lub koncertów) w Polsce.

Teatr to miejsce spotkania

Paradoks o Ogródkach (III) ISBN 978-83-923292-8-2

Thea to znaczy widzenie (IV) ISBN 978-83-923292-9-9