|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Dzisiaj elektryczność kojarzy nam się z czymś, co bierze się z gniazdka w ścianie. Ale w 1800 roku nie było jeszcze linii elektrycznych i pionierskie eksperymenty z prądem przeprowadzano przy użyciu baterii. Pierwsza ba... Trzy koła, kierownica, łańcuch, pedały i mały silnik, a nad głową, niczym dach, panel słoneczny - tak w skrócie, wymyślony i zbudowany przez studentów Akademii Górniczo-Hutniczej pojazd, opisuje "Dziennik Polski". Nietypowy pojazd, będący tró... Ostatni etap nowego projektu finansowanego ze środków unijnych, który ma na celu wprowadzenie pojazdów elektrycznych na drogi właśnie się rozpoczął. Chociaż pojazdy elektryczne pojawiły się już jakiś czas temu to nadal mają długą drogę do przebycia,... Podczas zakupów w piekarni mało kto zdaje sobie sprawę z tego, jak bardzo chleb jest chlebowi nierówny. O jakości pieczywa w ogromnym stopniu decydują tzw. kultury starterowe. Te powstające w laboratoriach Instytutu Biotechn... Elektryczne silniki plazmowe typu Halla są przyszłością astronautyki, mają jednak istotną wadę: gazem roboczym jest w nich trudno dostępny i drogi ksenon. Naukowcy z Instytutu Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy w Warszawie zbudowali silnik, w który...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 ElektrowózCzy wiesz że...? ET22 (również oznaczenie prywatnych przewoźników 201E; oznaczenie marokańskie E1000; typ 7E, 201E, 201Ec, 201Ee, 201Ef, 201Eg, 201Eh, 201Em i 202E) – normalnotorowa ciężka elektryczna lokomotywa towarowa produkcji polskiej produkowana w latach 1969 - 1989 w zakładach Pafawag we Wrocławiu dla Polskich Kolei Państwowych. Przez polskich maszynistów i miłośników kolei bywa nazywana "bykiem" lub "helmutem". Pafawag (Państwowa Fabryka Wagonów, Fabryka Wagonów "Pafawag", Adtranz-Pafawag sp. z o.o., obecnie Bombardier Transportation Polska Sp. z o.o.) to zakład we Wrocławiu produkujący pudła lokomotyw. Pojazd szynowy - urządzenie transportu lądowego, poruszające po torze kolejowym lub innych systemach szynowych. Wśród pojazdów szynowych wyróżnić można pojazdy trakcyjne mające własny napęd (poruszające się na zasadzie adhezyjnej lub przy pomocy zębatki) oraz wagony, czyli pojazdy doczepne pozbawione napędu. W historii i współcześnie stosowane są też systemy z napędem centralnym - pneumatycznym lub linowym, a także napędzane przez silnik liniowy (metro). Elektrowóz, lokomotywa elektryczna – pojazd szynowy zasilany energią elektryczną z zewnętrznego źródła (w odróżnieniu od lokomotywy akumulatorowej), wyposażony w silnik lub silniki elektryczne. Zasadniczym przeznaczeniem elektrowozu jest ciągnięcie wagonów. 
Pierwsze, bardzo proste pojazdy o napędzie elektrycznym, zasilane jednak z baterii, powstawały w latach 30. XIX w., głównie w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, jednak za pierwszy elektrowóz przyjmuje się małą lokomotywkę skonstruowaną w roku 1879 przez Wernera von Siemensa, która pobierając prąd z trzeciej szyny ciągnęła mały wagonik-ławkę po terenach wystawy powszechnej w Berlinie. E405 (oznaczenie polskie EU11; typ 113E) - zamówiona przez Polskie Koleje Państwowe w 1996 seria 42 lokomotyw elektrycznych produkcji zakładów Adtranz-Pafawag we Wrocławiu, która jednak z powodów finansowych nigdy nie została odebrana przez zamawiającego. Ostatecznie lokomotywy te zostały zakupione przez włoskie linie Ferrovie dello Stato (FS) i eksploatowane są tam pod oznaczeniem E405.
Metro to potoczne określenie (wywodzące się od ang. Metropolitan Railway) szybkiej kolei miejskiej, z niezależnym całkowicie lub częściowo, podziemnym korytarzem. Charakteryzuje się wysokimi peronami, wagonami jeżdżącymi pojedynczo lub w układach wielowagonowych, rozwijającymi wysoką prędkość i osiągającymi duże przyspieszenia, na torach oddzielonych od innego typu ruchu specjalną sygnalizacją. W 15 starych krajach UE istnieje obecnie przeszło 30 systemów metra, ostatnie inwestycje to systemy w: Tuluzie (1993), Neapolu (1995), Warszawie (1995), Bilbao (1997), Atenach (1998), Katanii (1999), Kopenhadze (październik 2002), Porto (grudzień 2002) i Turynie (2005). 
 
Od tamtego czasu powstało wiele różnorodnych konstrukcji elektrowozów. Początkowo ich układ jezdny dość dokładnie odwzorowywał układ jezdny parowozów (przeniesienie napędu za pomocą ślepych wałów i wiązarów) a silniki były bardzo prymitywne – ciężkie i o niewielkiej mocy, jednak już na tym wczesnym etapie rozwoju lokomotywy elektryczne wykazywały szereg zalet w porównaniu z dominującymi wówczas parowozami. Przełomem okazało się zastosowanie trakcji elektrycznej na liniach górskich, m.in. w tunelu na przełęczy Simplon – był to z jednej strony poligon dla nowych konstrukcji, a z drugiej – jedyne dające się zastosować rozwiązanie napędu pociągów w tunelu. Powstawały konstrukcje do ciągnięcia ciężkich pociągów w trudnych warunkach (np. skandynawska linia do wywozu surowców z Kiruny z trójczłonowymi lokomotywami wiązarowymi o układzie osi 1'D+D+D1', pracującymi w warunkach arktycznych). Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna (PKP S.A.) – powstała w wyniku komercjalizacji istniejącego od 1926 przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Ich jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, który reprezentuje obecnie Ministerstwo Infrastruktury. Spółka pełni dominującą rolę w Grupie PKP. Do jej podstawowych zadań należą:
Trakcja – pojęcie odnoszące się do szynowego systemu transportowego, określające sposób napędu. Historycznie rozwijały się: trakcja konna, parowa, pneumatyczna (system tramwajowy Mękarskiego), elektryczna, spalinowa (niekiedy nazywana motorową). Z czasem napęd korbowy został wyparty przez różne rodzaje systemów mniej lub bardziej elastycznego przeniesienia napędu. Postęp w konstrukcji silników elektrycznych spowodował ich znaczne zmniejszenie (ciężar i gabaryty) a jednocześnie wzrost mocy. Powstał używany do dziś tzw. tramwajowy system zawieszenia silnika, odznaczający się prostotą i pracujący poprawnie do prędkości ok. 100 km/h, ale też zapewniający pełne odsprężynowanie jedynie połowie masy silnika (silnik jest z jednej strony zawieszony na osi). Zarzucono stosowanie osi tocznych i wykształcił się obowiązujący do dziś układ osi lokomotyw – Co'Co', Bo'Bo'Bo', Bo'Bo' (ten ostatni zdecydowanie dominuje). Nie brakowało w tym czasie (połowa XX w.) różnych konstrukcji eksperymentalnych, np. lokomotywa z silnikami o osiach pionowych (próba udana – lokomotywa kolei austriackich wykazywała dobre własności trakcyjne, lecz konstrukcji tej nie rozwijano) czy próba zastosowania silników bezpośrednio na osi (okazało się, że lokomotywy w tym układzie pracują dobrze jedynie przy dużych prędkościach, natomiast wykazują małą moc rozruchową). Rezygnacja z wiązarów uwolniła lokomotywy od największej wady tego napędu – niezrównoważenia mas i związanego z tym niekorzystnego oddziaływania na tor. Następnie pojawiły się napędy z pełnym odsprężynowaniem – od bardzo prymitywnych z wirującymi sprężynami śrubowymi (konstrukcje amerykańskie), przez konstrukcje firmy Sécheron i Brown-Boveri (napędzanie koła poprzez elementy amortyzujące między szprychami koła), przeniesienie napędu za pomocą stalowej elastycznej tarczy czy konstrukcje z dźwigniami i popychaczmi (Alsthom – stosowany np. w lokomotywie EU07). ET21, ET21M (dawniej E06; również oznaczenia prywatnych przewoźników: 3E, 3E/1, 3E/1M; typ 3E, 3E/1 i 3E/1M) – normalnotorowa elektryczna lokomotywa towarowa produkcji polskiej. Przez miłośników kolei jak i kolejarzy nazywana "sputnikiem".
Parowóz (lokomotywa parowa) – lokomotywa napędzana maszyną parową lub turbiną parową. Para pochodzi z kotła opalanego węglem i drewnem, rzadziej ropą czy mazutem, a w parowozach bezogniowych z zasobnika pary. Zasilanie lokomotyw odbywa się najczęściej za pośrednictwem przewodu jezdnego zawieszonego nad torem, odbieraka prądu (pantografu) i szyn jezdnych stanowiących przewód powrotny. Istnieją systemy zasilania z trzeciej szyny, bez sieci górnej (np. metro, koleje brytyjskie). Stosuje się różne systemy zasilania, najczęściej: EU07 (oznaczenie prywatnych przewoźników 4E; typ 4E i 303E) – seria normalnotorowych uniwersalnych lokomotyw elektrycznych, produkcji polskiej na licencji angielskiej lokomotywy EU06. Podobnie, jak inne lokomotywy elektryczne i zestawy trakcyjne eksploatowane w Polsce, EU07 pracują przy zasilaniu z górnej sieci trakcyjnej o napięciu 3 kV prądu stałego.
Odbierak prądu (pantograf) – element pojazdu lub urządzenia zasilanego z zewnątrz energią elektryczną (wyłączając pojazdy zasilane kablem i z akumulatorów) stykający się z przewodem jezdnym lub szyną prądową, służący doprowadzeniu napięcia zasilającego. Przetwornica przetwarza wysokie napięcie w niskie, potrzebne np. do zasilania instalacji oświetleniowej i sterowania lokomotywą. EU44 (nazwa handlowa Siemens EuroSprinter ES64U4 lub Taurus; oficjalna polska nazwa Husarz; oznaczenie wg PLK ES64U4) – lokomotywa elektryczna produkowana przez koncern Siemens AG. Jej prędkość konstrukcyjna wynosi 230 km/h.
Wagon - pojazd szynowy służący do przewozu osób, ładunków lub urządzeń w kolejowym transporcie lądowym. Wagon porusza się po torze lub linie (kolej linowa). Elektrowóz posiada kilka systemów zabezpieczeń instalacji elektrycznej, np.: wyłącznik szybki, wyłącznik nadmiarowy, wyłącznik zanikowo-napięciowy. Lokomotywy elektryczne osiągają największe moce spośród wszystkich typów (parowóz, spalinowóz), w Polsce do ponad 6 MW (Siemens ES64U4). Oznaczenia elektrowozówPKPInni przewoźnicyZobacz teżSpalinowóz czyli lokomotywa spalinowa, jest to lokomotywa napędzana silnikiem spalinowym, zazwyczaj czterosuwowym (czasem dwusuwowym np. ST44) silnikiem Diesla.
Przewód jezdny – część elektrycznej sieci trakcyjnej, przewód elektryczny zawieszony najczęściej nad torem kolejowym lub tramwajowym, lub nad trasą trolejbusów, służący do zasilania pojazdów z napędem elektrycznym za pośrednictwem odbieraka prądu.
Czy wiesz że...? beta Pafawag (Państwowa Fabryka Wagonów, Fabryka Wagonów "Pafawag", Adtranz-Pafawag sp. z o.o., obecnie Bombardier Transportation Polska Sp. z o.o.) to zakład we Wrocławiu produkujący pudła lokomotyw.
Przełęcz Simplon – przełęcz położona około 2005 m n.p.m. w Alpach Lepontyjskich. Biegnie przez nią drogowa trasa europejska, jak również szlak kolejowy Orient Expressu.
Wiązar (więzar) - poziomy drąg stalowy łączący czop korbowy koła napędzanego silnikiem z czopami korbowymi kół napędowych. Stosowany w prawie wszystkich parowozach, a rzadko w spalinowozach i elektrowozach. Osie połączone wiązarami nazywamy osiami wiązanymi.
Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna (PKP S.A.) – powstała w wyniku komercjalizacji istniejącego od 1926 przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Ich jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, który reprezentuje obecnie Ministerstwo Infrastruktury. Spółka pełni dominującą rolę w Grupie PKP. Do jej podstawowych zadań należą:
Przetwornica napięcia, nazywana także konwerterem mocy lub przekształtnikiem napięcia – urządzenie elektryczne lub elektromechaniczne pozwalające na zasilanie odbiorników energii elektrycznej z układów zasilających, których parametry prądowo-napięciowe nie pozwalają na bezpośrednie połączenie z odbiornikiem. Zadaniem konwertera mocy jest zmiana wartości prądu i napięcia w sposób odpowiadający wymaganiom zasilanego odbiornika, z możliwie najmniejszymi stratami mocy. Niskie straty mocy są równoznaczne z wysoką sprawnością konwertera.
Ernst Werner von Siemens (ur. 13 grudnia 1816 w Lenthe - obecnie część Gehrden koło Hanoweru, zm. 6 grudnia 1892 w Berlinie) - niemiecki wynalazca i konstruktor w dziedzinie elektrotechniki. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
