Elena Ceauşescu (ur. 7 stycznia 1916 w Petresti - zm. 25 grudnia 1989 w Târgovişte) - żona komunistycznego dyktatora Rumunii Nicolae Ceauşescu, pełniła funkcję wicepremiera Rumunii.

Życiorys

Urodziła się jako Elena Petrescu w ubogiej chłopskiej rodzinie w miejscowości Petreşti w okręgu Ilfov na Wołoszczyźnie — prawdziwy rok urodzenia to 1916, a nie 1919, jak podawały oficjalne biografie — zmieniono to, ponieważ Nicolae Ceauşescu (urodzony w 1918) nie chciał, żeby wszyscy wiedzieli, że jego żona jest starsza od niego. Zakończyła swoją edukację na czwartej klasie szkoły podstawowej, po czym przeniosła się wraz ze swoim bratem do Bukaresztu. Tutaj pracowała początkowo jako asystentka w laboratorium, a później w fabryce włókienniczej. Okres ten w oficjalnych biografiach był opisywany pobieżnie, jak również nie zachowały się odpowiednie dokumenty — powszechne były plotki, że Elena Petrescu wtedy uprawiała prostytucję lub też była kochanką i utrzymanką jakiegoś bogacza lub posiadacza stanowiska (osoby powtarzające tę plotkę twierdziły, że wykształcenie Eleny było zbyt niskie, aby bez dodatkowego poparcia otrzymała te posady, na jakich pracowała, a po drugie w latach 30. w Bukareszcie częste były takie zjawiska). W połowie lat 30. wstąpiła do Komunistycznej Partii Rumunii. W 1939 poznała Nicolae Ceauşescu, za którego wyszła za mąż w 1946. Po przejęciu władzy przez komunistów pracowała jako sekretarka w ministerstwie spraw zagranicznych.

Jej sytuacja zmieniła się po dojściu Nicolae Ceauşescu do władzy. Od kiedy w 1965 został on sekretarzem generalnym partii komunistycznej, rola polityczna jego żony nieustannie wzrastała. Jej mąż publicznie oświadczył, że uznaje to za zaszczyt, że może zwracać się do niej per "towarzyszko". W kręgach emigracji rumuńskiej w USA określana była raczej pogardliwym mianem "Madame Ceauşescu".

W oficjalnej propagandzie Elena Ceauşescu nazywana była "naukowcem światowej sławy", aczkolwiek jej osiągnięcia na polu naukowym podawane są często w wątpliwość (np. została wyrzucona za ściąganie podczas egzaminu z chemii w studium dla dorosłych). Mimo to za rządów jej męża otrzymała wiele nagród naukowych za osiągnięcia na polu chemii polimerów, m.in. doktorat honoris causa Uniwersytetu w Bolonii. Jeszcze 6 stycznia 1989 PWN wydało jej książkę pt. Stereospecyficzna polimeryzacja izoprenu. Od lipca 1971 Elena Ceauşescu pełniła również różne ważne funkcje w Komunistycznej Partii Rumunii.

Elena Ceauşescu jest obwiniana przez Rumunów za ograniczenie programu kontroli urodzeń, co doprowadziło do pojawienia się w latach 70. i 80. znacznej liczby niechcianych dzieci, które porzucane przez rodziców trafiały do zaniedbanych rumuńskich sierocińców. Elena Ceauşescu kierowała również komisją ds. zdrowia, która zaprzeczała istnieniu w Rumunii zachorowań na AIDS, co doprowadziło do znacznego rozprzestrzenienia się tej choroby w kraju.

W 1989 roku podczas wydarzeń rewolucji rumuńskiej Elena Ceauşescu uciekła wraz z mężem z Bukaresztu. Po kilku dniach oboje zostali jednak aresztowani i postawieni przed doraźnie sformowanym trybunałem. Podczas procesu Elena Ceauşescu odmówiła składania zeznań i konsekwentnie podawała w wątpliwość legalność postępowania sądowego. Niezwłocznie po wyroku, 25 grudnia 1989, Elena i Nicolae Ceauşescu zostali rozstrzelani w miejscowości Târgovişte.

Odznaczenia

Przypisy