Eligiusz z Noyon - Polski Serwis Naukowy

Eligiusz z Noyon, fr. Éloi de Noyon (ur. ok. 588 w Chaptelat w Akwitanii, zm. 1 grudnia 660 w Noyonie) – złotnik na dworze króla Franków Chlotara II z dynastii Merowingów, biskup Noyonu i Tournai (641-659), misjonarz, święty Kościoła katolickiego i ewangelickiego.

Życiorys

Eligiusz pochodził z akwitańskiej chrześcijańskiej rodziny, prawdopodobnie galloromańskiego pochodzenia. Jako chłopiec uczył się rzemiosła w warsztacie menniczym w pobliskim Limoges. Później udał się do Paryża, gdzie został wprowadzony na dwór Chlotara II za sprawą podskarbiego królewskiego Bobona u którego był na służbie. Tam został przeszkolony w zakresie złotnictwa. Na dworze pracował zarówno dla Chlotara, jak i jego syna, późniejszego następcy, Dagoberta, którego został głównym doradcą. Założył w tym czasie kilka klasztorów m.in. w Solignac i Paryżu, przekazywał datki dla biednych i podejmował próby ewangelizacji podbijanych terenów. Po śmierci Dagoberta (+639) opuścił dwór i został kapłanem. 13 maja 640 roku otrzymał, razem ze swoim przyjacielem Audoenem, sakrę biskupią i objął, po śmieci bpa Akariusza, urząd w Noyonie , który swoją jurysdykcją obejmował również Tournai.
Audoen (Ouen) objął urząd w Rouen i napisał w późniejszym okresie biografię Eligiusza.

Wydawnictwo WAM, znane jako: Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy (WAM) (1872-1918, 1935-1994), Wydawnictwo Księży Jezuitów (1918-1935), Wydawnictwo WAM (od 1994) – najstarsze polskie wydawnictwo katolickie, założone w 1872 przez ks. Stanisława Stojałowskiego SJ w Krakowie.
Kult Świętych - w katolicyzmie i prawosławiu szczególny szacunek do osób zbawionych oraz do świętych aniołów, którzy stawiani są za wzór dla wszystkich żyjących. Do świętych można zwracać się z prośbą o wstawiennictwo do Boga.

W 654 roku Eligiusz przyjął słynny przywilej dla opactwa Saint-Denis (wyłączenia go spod jurysdykcji zwykłych). W swoim mieście Noyon zbudował klasztor dla panien i założył tam opactwo, co uczynił także w Tournai i w Saint-Quentin. Po znalezieniu ciała indiańskiego wodza Qintina, który został pojmany w tym miejscu, biskup wzniósł ku jego czci kościół z regułą zakonną irlandzkiego mnicha św. Kolumba. Odkrył również ciała św. Piatusa (+ ok. 286) i towarzyszy oraz szczątki irlandzkiego misjonarza św. Furseusza (+ ok. 650).

Modlitwa za wstawiennictwem świętego (czasem błędnie rozumiana jako modlitwa do świętego) – rodzaj modlitw katolickich, prawosławnych a także części innych wyznań chrześcijańskich, zanoszonych do Boga za pośrednictwem (przyczyną, wstawiennictwem) świętego, często patronów osób modlących się lub uchodzących za szczególnie skutecznych w danych problemach. Występują w wielu wyznaniach.
Chrześcijaństwo, chrystianizm ( ludzi (1/3 ludności świata), biorąc pod uwagę wszystkie odłamy wchodzące w jej skład. Zgodnie z Dziejami Apostolskimi (11,26) "W Antiochii po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami" (gr. Χριστιανός).

W 659 roku zrezygnował z urzędu i podjął się chrystianizacji terenów Flandrii, zamieszkanych przez pogańskich Flamandów i kolejno: Fryzów, mieszkańców prowincji Antwerpii, Tournai, Courtrai (w pobliżu Gandawy), Brugii (fr. Bruges) i Douai oraz barbarzyńskich plemion zamieszkujących wzdłuż wybrzeża.

Eligiusz zmarł w wieku ok. 70 lat. Pochowany został w Noyonie.

Ewangelizacja (gr. euaggelizein – głosić dobrą nowinę) – propagowanie głównych kanonów wiary chrześcijańskiej, a przede wszystkim nauki o Jezusie.
Ewangelikalizm, chrześcijaństwo ewangeliczne, chrześcijaństwo ewangelikalne – jest jednym z dwóch wielkich nurtów protestantyzmu (obecnie największym, obok ewangelicyzmu), charakteryzującym się specyficzną pobożnością (duchowością) i określonymi poglądami teologicznymi (oprócz pięciu zasad protestantyzmu przyjmuje także tzw. siedem punktów teologii ewangelikalnej). W większości protestantyzm ewangelikalny jest nurtem konserwatywnym i sprzeciwia się tendencjom liberalnego chrześcijaństwa, które przyjmują się wśród części protestantów ewangelickich. Powstał na gruncie purytanizmu, ortodoksji protestanckiej i pietyzmu. Niektóre jego elementy pobożnościowe w 2. połowie XX wieku przyjęły się także poza protestantyzmem. Wspólnoty ewangelikalne łączy wiara w osobistą relację z Jezusem Chrystusem, podkreślenie ostatecznego autorytetu Pisma Świętego w sprawach wiary i życia, również przede wszystkim szczególny typ duchowości, podkreślający konieczność świadomego osobistego nawrócenia (nowe narodzenie) do zbawienia człowieka. Ewangelikaliści uznają bezbłędność Biblii, którą nierzadko interpretują dosłownie. Ewangelikalizm jest zazwyczaj utożsamiany z ewangelizacją polegającą na wywołaniu u słuchacza żalu za grzechy oraz przekazaniu mu wiary w przebaczenie grzechów dzięki ofierze Jezusa Chrystusa na krzyżu.

Zostawił po sobie spisane kazanie, z okresu w którym walczył z praktykami pogańskimi, homilię na Sąd Ostateczny oraz list napisany w 645, w którym prosi o modlitwę św. Dezyderiusza, biskupa Cahors, powiernika króla Dagoberta. Pozostałych 14 homilii, którym przypisuje się jego autorstwo, jest mało wiarygodnych.

Kult i relikwie

W średniowieczu jego relikwie zostały przedmiotem szczególnej czci. Często były przenoszone do innych miejsc spoczynku w latach: 881, 1066, 1137, 1255 i 1306.

Złotnictwo – rzemiosło artystyczne zajmujące się wytwarzaniem wyrobów ze złota, platyny, srebra, stopów, metali szlachetnych, kamieni szlachetnych oraz innych drogocennych materiałów. Termin jubilerstwo, dotyczący głównie czasów nowszych, obejmuje przede wszystkim wyrób klejnotów i ozdób ze złota, srebra i kamieni szlachetnych. W starożytności złotnictwo obejmowało głównie wytwarzanie luksusowych przedmiotów codziennego użytku (świeczniki, srebrne zastawy, szkatułki, wazony, figurki), różnego typu ozdób (diademy, naszyjniki, brosze, klamry, naramienniki, pierścienie), oraz przedmiotów służących kultowi religijnemu (złote lub srebrne relikwiarze, monstrancje, kielichy, puszki, pateny). Od XIII wieku w Europie Zachodniej, a od XIV wieku w Polsce działalność warsztatów złotniczych została ujęta przez struktury cechowe, które w późniejszym czasie wprowadziły obowiązek oznaczania wyrobów znakiem złotniczym (puncą).
Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Stał się jednym z najpopularniejszych świętych dawnej Galii, a jego kult rozprzestrzenił się poza granice kraju docierając również do Polski. Czczony jest szczególnie we Flandrii, w prowincji Antwerpia, Tournai, Courtrai k. Gandawy, Brugii i Douai.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)