Emil Plage - Polski Serwis Naukowy

Płyta nagrobna Emila Plage z Cmentarza Ewangelickiego w Lublinie

Emil Plage (ur. w 1869, zm. w 1909) – mechanik, przemysłowiec i współwłaściciel "Zakładów Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz" w Lublinie.

Urodzony 17 stycznia 1869 roku w Lublinie - syn Alberta i Anny Justyny (z domu Gede) posiadających od roku 1860 warsztat kotlarski przy ul. Bernardyńskiej produkujący aparaturę do gorzelni. W ciągu ponad trzydziestu lat działalności mały zakład przekształcony został w fabrykę, którą w 1897 roku odkupił od ojca niespełna trzydziestoletni Emil. W dwa lata po przejęciu fabryki i dalszej jej rozbudowy w roku 1899 Emil przeniósł fabrykę do nowo wybudowanego obiektu na działce położonej poza ówczesnymi granicami miasta, a odkupionej od majątku Bronowice. Nowa fabryka była jak na ówczesne warunki nowoczesna posiadała zakład mechaniczny oraz dwie kotlarnie: miedzianą i żelazną. Fabryka posiadała maszynę parową o mocy 16 KM. Do prowadzenia zmodernizowanego zakładu na przedmieściach Lublina w dniu 2 stycznia 1899 roku Emil Plage zawiązał spółkę z inżynierem Teofilem Laśkiewiczem. Spółka została zawiązana na okres 10 lat pod nazwą "Zakładów Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz" w Lublinie.

Cmentarze przy ul. Lipowej to znajdujący się przy ul. Lipowej w Lublinie najstarszy i najbardziej znany zespół cmentarzy we wschodniej Polsce, w skład którego wchodzą:

Polmos (akronim od słów polski monopol spirytusowy) to nazwa przedsiębiorstw państwowych, które w latach PRL (historia samego monopolu spirytusowego sięga lat 20. XX wieku) miały monopol na produkcję wódek i innych produktów spirytusowych. Często produkowały także drożdże przemysłowe i piekarskie lub ocet. Państwowe Przedsiębiorstwo Przemysłu Spirytusowego "Polmos" powstało w 1972 z po przekształceniu Zjednoczenia Przemysłu Spirytusowego i Drożdżowego, które było kontynuatorem istniejącego do 1949, przedwojennego jeszcze, Państwowego Monopolu Spirytusowego. Po 1989 roku większość z Polmosów trafiła w ręcę kapitału zagranicznego lub prywatnych inwestorów. W roku 1999 w przetargu rozdysponowano marki dotychczasowego Polmosu. W tej chwili w Polsce pod nazwą Polmos działają:

W ciągu kilku następnych lat fabryka rozwijała się i dalej rozbudowywała. Rozszerzał się także asortyment wytwarzanych urządzeń. Stopniowo od kotłów dla gorzelni do kompletnych rozwiązań także dla cukrowni, krochmialni, browarów oraz kuchni polowych. Od 1907 roku zakłady rozpoczęły produkcję na dużą skalę kotłów parowych o niskim i wysokim ciśnieniu oraz konstrukcji żelaznych dla cukrowni i cementowni.

Plage i Laśkiewicz (Zakłady Mechaniczne E. Plage i T. Laśkiewicz – pierwsza polska wytwórnia lotnicza, mieszcząca się w Lublinie. Produkowała samoloty od 1921 do 1935, kiedy została znacjonalizowana, w tym od 1928 produkowała własne konstrukcje samolotów, pod nazwą Lublin.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Duża część produkcji sprzedawana była na terenie Imperium Rosyjskiego poprzez sprzedaż bezpośrednią oraz własne biura w Petersburgu, Kijowie, Rostowie nad Donem, Mińsku, Warszawie i Żytomierzu.

"Zakłady Mechaniczne E. Plage i T. Laśkiewicza" były jednym z większych zakładów na terenie Lublina. W 1899 roku zatrudnionych tam było 90 robotników, w 1901około 150 robotników, a 7 lat później już około 300. Za dobrą jakość produktów zakład uzyskał złoty medal na wystawie rolniczo-przemysłowej w Lublinie w 1901 roku.

Bronowice – dzielnica Lublina we wschodniej części miasta, od 23 lutego 2006 roku stanowi również dzielnicę administracyjną miasta. Sąsiaduje z następującymi jednostkami: Stare Miasto, Tatary, Felin, Kośminek, Za Cukrownią.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

W 1906 roku Emil Plage założył pierwszy zakład rektyfikacji spirytusu w Lublinie pod nazwą Rektyfikacja Lubelska. W 1908 r. zastosował w niej nowy sposób wyrobu spirytusu - produkcję z melasy. Jednak wywar z melasy był bardzo niebezpiecznym produktem ubocznym dla środowiska, stąd też w 1913 wybudowano stację do jego zagęszczania i specjalny piec. Wytwarzany ze spalania melasy węgiel okazał się bardzo opłacalnym wyrobem przemysłowym. W 1948 roku zakład ten został upaństwowiony i obecnie funkcjonuje jako Polmos Lublin.

Imperium Rosyjskie (ros: Российская империя) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721-1917. Imperium rosyjskie było jednym z najrozleglejszych imperiów w historii ludzkości. Stolicą imperium był Sankt Petersburg.

Lublin (łac. Lublinum, jid. לובלין, ukr. Люблін, lit. Liublinas, ros. Люблин) – największe polskie miasto po wschodniej stronie Wisły, stolica województwa lubelskiego (nieprzerwanie od 1474 roku) oraz Lubelszczyzny. Jest jednym z największych polskich miast, 2. w Małopolsce, a 9. miastem w kraju pod względem liczby ludności (349 440 mieszkańców) oraz 15. pod względem powierzchni (147 km²,).

Emil Plage zmarł nagle 12 grudnia 1909 roku w wieku 41 lat. Został pochowany na cmentarzu ewangelickim w Lublinie. Ponieważ był kawalerem, jego majątek przeszedł na rodziców, cztery siostry oraz brata Edwarda. Firmę dalej prowadził T. Laśkiewicz. Po śmierci rodziców Emila Plage cały udział w firmie przeszedł na siostry i brata, którzy odsprzedali go w 1911 roku K. Arkuszewskiemu (90%) oraz T. Laśkiewiczowi (10%), którzy zawarli spółkę do dalszego prowadzenia fabryki pod dawnym szyldem.

Plage wspomagał także Lubelskie Towarzystwo Dobroczynności oraz Polską Szkołę Handlową. Po jego śmierci jego siostra Justyna Plage przekazała 3000 rb. na fundusz stypendialny dla ubogich uczniów Niższej Szkoły Handlowej w Lublinie.

Źródła

Słownik biograficzny miasta Lublina, Adam Witusik i in. (red.), Wydawnictwo UMCS, Lublin, 1993

Michał Hucał: Albert i Emil Plage "w Ewangeliccy przemysłowcy Lublina (pol.). [dostęp 16.06.2008].

Przypisy

Obecnie dzielnica Lublina.