Emmanuel Thédore de la Tour d'Auvergne (ur. 24 sierpnia 1643 w Turenne, zm. 2 marca 1715 w Rzymie) – francuski dyplomata, kardynał, książę Albret.

Trzeci syn księcia Fryderyka Maurycego z Sedan. W wieku 15 lat został kanonikiem Liège, w 1667 zrobił doktorat na Sorbonie.

W sierpniu 1669 został nominowany kardynałem-prezbiterem przez papieża Klemensa IX na życzenie króla Francji Ludwika XIV, który 2 lata później mianował go swym Wielkim Jałmużnikiem (sprawował tę funkcję do 1700) i obdarzył wieloma beneficjami (m. in. opactwo Cluny). W 1689 awansował do rangi kardynała-biskupa Albano, a w 1698 został kardynałem-biskupem Porto e Santa Rufina i subdziekanem kolegium kardynalskiego. Był jednym z liderów francuskiej frakcji wśród kardynałów. W międzyczasie, wskutek intryg na dworze królewskim, popadł w niełaskę króla, który odmówił wsparcia jego starań o niektóre beneficja (m. in. biskupstwo Liège). Kardynał odwdzięczył się stworzeniem satyry na Ludwika XIV, która bardzo dotknęła Króla Słońce. W 1698 doszło do pojednania między nimi, tak że kardynał został nawet ambasadorem Ludwika przy Stolicy Apostolskiej. Ponieważ jednak wbrew królewskim instrukcjom wspierał François Fénelon'a i kwietystów przeciw Jacques'owi Bossuet'owi, ponownie doszło do zatargu i w sierpniu 1700 król wezwał go z powrotem do Francji. Bouillon odmówił powrotu tłumacząc zbliżającym się konklawe (Innocenty XII był już wówczas ciężko chory, zmarł 27 września 1700), i tym, że z uwagi na śmierć kardynała Alderano Cibo, musiał przejąć obowiązki dziekana Św. Kolegium Kardynałów. Król nie przyjął tego tłumaczenia i zasekwestrował wszystkie jego dobra we Francji.

Kardynał pozostał w Rzymie przez cały rok 1700, uczestnicząc w obchodach roku jubileuszowego. Przewodniczył konklawe po śmierci Innocentego XII i konsekrował nowego papieża Klemensa XI, który w grudniu 1700 przeniósł go do diecezji podmiejskiej Ostia e Velletri. Na wieść o zajęciu swych dóbr powrócił do Francji i podporządkował się królowi. Mimo to na kilka lat wygnany został do opactwa Tournus. Pojednał się ponownie z królem w maju 1710. Ponieważ jednak król odmówił przywrócenia mu władzy nad opactwem Cluny, ponownie doszło do konfliktu i Bouillon uciekł do Niderlandów. Parlament wydał wówczas nakaz jego aresztowania i ponownego zajęcia jego dóbr. Bouillon nigdy już nie powrócił do Francji, wskutek podjętych zabiegów udało mu się jednak przed śmiercią zrehabilitować wobec króla, który przywrócił mu jego dochody. Zmarł w Rzymie w 72. roku życia.

Linki zewnętrzne