Epoka Meiji - Polski Serwis Naukowy

Epoka Meiji (jap. 明治時代, Meiji-jidai, "epoka światłych rządów") - nazwa okresu panowania cesarza Mutsuhito, od 8 września 1868 do 30 lipca 1912. (Uwaga: nazwy okresów panowania cesarzy obierane są w momencie objęcia przez nich tronu; po śmierci monarchy nazwa ery staje się jego imieniem). W znaczeniu dokonanych przemian politycznych, gospodarczych i społecznych, epokę tę nazywa się restauracją Meiji (jap. 明治維新, Meiji-ishin).

Powstanie bokserów – zbrojne wystąpienie ludowe w północno-wschodnich Chinach w latach 1899-1901, skierowane przeciwko cudzoziemcom i dynastii Qing. Inspiratorem powstania było tajne stowarzyszenie Yihequan (tzw. bokserzy, stąd nazwa).
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Jest to okres w historii Japonii, który doprowadził do obalenia feudalnego systemu siogunatu rodu Tokugawa, a następnie do dynamicznej modernizacji kraju na wzór zachodni i uzyskania silnej pozycji w Azji.

Kryzys

Po ponad dwustuletnim okresie izolacji, Japonia zmuszona została do otwarcia się w 1854 r. na handel z ówczesnymi mocarstwami.

W następnych latach napływ tanich towarów przemysłowych spowodował kryzys półfeudalnych manufaktur i rzemiosła, jak również kryzys władzy feudalnej w Japonii. W ich wyniku miały miejsce liczne bunty ludności oraz w latach 1867-1868 wojna domowa Boshin. W wojnie tej odwieczni wrogowie z zachodnich regionów: Satsuma, Chōshū i Tosa, za sprawą mediacji Ryōmy Sakamoto wystąpili przeciw ponad dwustuletniej uzurpacji władzy przez siogunów z rodu Tokugawa.

Tokio ?/i (jap. 東京都, Tōkyō-to?) – stolica Japonii położona nad Oceanem Spokojnym (Zatoka Tokijska) na Honsiu – największej z Wysp Japońskich. Główny ośrodek największego zespołu miejskiego świata (metropolis Greater Tokyo Area), który, wraz z Jokohamą, Kawasaki, Saitamą i innymi miastami nad zatoką, skupia 32-43 mln mieszkańców.
Wojna chińsko-japońska (1894-1895) (w Chinach nazywana wojną jiawu, upr: 甲午战争; trad. 甲午戰爭) – wojna podjęta przez Japonię w celu uzyskania koncesji terytorialnych i gospodarczych od Chin.

Pokonawszy siły sioguna, którym udało się na pewien czas stworzyć na Hokkaido secesyjną Republikę Ezo, samuraje ci przywrócili władzę w ręce cesarza. Cesarz Mutsuhito przyjął dla swojego panowania nazwę 'Meiji' ("oświecone rządy"), symbolicznie zaznaczając tym samym nadejście nowych czasów.

Mitsubishi (jap. 三菱, Mitsubishi?) - japoński konglomerat niezależnych przedsiębiorstw (Mitsubishi Group), działających pod marką Mitsubishi. Spółka akcyjna notowana na giełdzie w Tokio.
Tajwan (Formoza) – wyspa na Oceanie Spokojnym, oddzielona od Chin kontynentalnych Cieśniną Tajwańską. Jest wyspą w większości wyżynną, obrzeża Tajwanu są nizinne.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Historia Japonii rozpoczęła się od kształtowania się państwa w okresie Kofun, kiedy powstała w Yamato (obecna prefektura Nara) federacja plemienna stopniowo rozszerzająca kontrolę nad innymi rodami. W ciągu V i VI w. wykształcił się centralny ośrodek władzy – dwór cesarski, ustabilizowała się dynastia cesarska, kontynuowana w linii męskiej (kobiety z rodu cesarskiego też mogły obejmować tron) do dziś. W połowie VI w. kręgi dworskie zapoznały się z buddyzmem. Jednocześnie z nowymi ideami przybyli z kontynentu do Japonii wykształceni mnisi, rzemieślnicy, a wraz z nimi nowe techniki i technologie. Początkowo wpływ buddyzmu był ograniczony, doprowadził jednak do ostrych konfliktów wśród starszyzny rodowej. W 587, w wyniku walki zbrojnej, zwyciężyło stronnictwo popierające buddyzm z rodem Soga na czele. Ród ten, m.in. dzięki sukcesom gospodarczym oraz mariażom swoich kobiet z władcami, zdominował scenę polityczną.

Bitwa pod Cuszimą - bitwa morska pomiędzy flotą rosyjską a japońską podczas wojny rosyjsko-japońskiej 1904-1905, stoczona 27 - 28 maja 1905 w Cieśninie Cuszimskiej (położonej pomiędzy Japonią a Koreą) w pobliżu wyspy Cuszima, zakończona miażdżącym zwycięstwem Japończyków.

Siogunat (?, dosł.: „rządy spod namiotu”) – nazwa okresu historycznego oraz systemu zarządzania krajem przez dziedzicznych dowódców wojskowych (siogunów) w dawnej Japonii.

Liaotung (chiń. Liaodong Bandao) – półwysep w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning. Położony pomiędzy zatoką Liaotuńską na zachodzie i Zachodniokoreańską na wschodzie, na Morzu Żółtym. Powierzchnia półwyspu wynosi ok. 54 tys. km², długość ok. 225 - 250 km, szerokość 80 - 130 km, szerokość maksymalna u nasady ok. 150 km.

Yukichi Fukuzawa (jap. 福沢諭吉, Fukuzawa Yukichi, ur. 10 stycznia 1835 w Osace; zm. 3 lutego 1901 w Tokio) był japońskim pisarzem, pedagogiem, tłumaczem, przedsiębiorcą i politologiem. Założył Uniwersytet Keiō. Jego poglądy na temat władzy i instytucji publicznych wywarły wpływ na przemiany zachodzące w gwałtownie zmieniającej się Japonii w epoce Meiji. Został uznany za jednego z najbardziej wpływowych myślicieli japońskich i współtwórców współczesnej Japonii.

Od 1898 do 1904 roku Port Artur (Port Arthur, obecnie Lüshun) w Chinach był główną, ufortyfikowaną bazą morską rosyjskiej floty wojennej Oceanu Spokojnego. Podczas wojny rosyjsko-japońskiej 1904-1905 eskadra rosyjska bazująca w Port Artur brała udział w głównych zmaganiach morskich pierwszej fazy wojny, a od lipca 1904 do stycznia 1905 o samą fortecę toczyły się ciężkie walki lądowe.

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.