Epoka hesperyjska - Polski Serwis Naukowy

Epoka hesperyjska – średnia epoka w geologii Marsa. Miała miejsce pomiędzy 3,5 a 1,8 miliarda lat temu, kiedy z północnych równin Marsa zniknął już ocean, ale w rejonach okołorównikowych istniały jeszcze jeziora powstałe ze stopionego lodu o średnicach około 20 km. Epoka ta plasuje się pomiędzy epoką noachijską i epoką amazońską.

Kometa – małe ciało niebieskie poruszające się w układzie planetarnym, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej. Ciepło tej gwiazdy powoduje, że wokół komety powstaje koma, czyli gazowa otoczka. W przestrzeń kosmiczną jądro komety wyrzuca materię, tworzącą dwa warkocze kometarne – gazowy i pyłowy, skierowane pod różnymi kątami do kierunku ruchu komety. Gazowy warkocz komety jest zawsze zwrócony w kierunku przeciwnym do gwiazdy, co spowodowane jest oddziaływaniem wiatru słonecznego, który "wieje" zawsze od gwiazdy. Pyłowy warkocz składa się z drobin zbyt masywnych, by wiatr słoneczny mógł znacząco zmienić kierunek ich ruchu.

Planetoida (planeta + gr. eídos postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie o małych rozmiarach - od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające gwiazdę centralną (w Układzie Słonecznym - Słońce), posiadające stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku asteroid mniejszych i mało masywnych – o nieregularnym kształcie, często noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.

Wcześniej prowadzone badania wskazywały, że ciepły i wilgotny okres geologiczny na Marsie skończył się przed nastaniem epoki hesperyjskiej. Planeta utraciła wtedy większość atmosfery, stając się zimną i suchą. Nowe badania oparte na szczegółowej analizie zdjęć wykonanych przez sondę Mars Reconnaissance Orbiter wskazują, że również w późniejszej historii Marsa na jego powierzchni występowały okresy ciepłe i wilgotne. Okresy te mogły pojawiać się zarówno w wyniku zwiększonej aktywności geologicznej, jak i uderzeń meteorytów, planetoid lub komet, czy też w wyniku zmian orbity planety, co doprowadziło do ogrzania atmosfery w stopniu pozwalającym na topnienie lodu. Proces ten spowodowałby czasowe uwolnienie gazów, zwiększających gęstość atmosfery na tyle, by mogły pojawić się okresy wystarczająco ciepłe i woda w stanie ciekłym.

Lawa – ciekły produkt działalności wulkanicznej, składający się głównie ze stopionych tlenków krzemu, żelaza, sodu, potasu, wapnia i innych metali. Ma podobny skład jak magma, z której stopienia powstaje, ale jest zubożona o składniki lotne.

Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.

Nazwa epoki hesperyjskiej pochodzi od Hesperia Planum. Epokę tę cechuje powstawanie rozległych równin lawy. W epoce tej rozpoczął się również proces wykształcania się Olympus Mons, największej góry w Układzie Słonecznym.

Miliony lat

Przypisy

Zdjęcia wskazują, że na Marsie istniały jeziora. astronomia.teleskopy.net. [dostęp 2010-07-05].