Literatura polska w okresie II wojny światowej - epoka w historii literatury polskiej przypadająca na lata okupacji niemieckiej oraz okupacji sowieckiej, kiedy zarówno twórczość polskich pisarzy jak i życie artystyczno-literackie zostały dramatycznie zagrożone. Wszelka legalna działalność wydawnicza bądź twórcza została zaprzepaszczona; instytucje związane z literaturą, wydawnictwa, stowarzyszenia, szkoły średnie i wyższe zmuszono do zaprzestania działalności. Środowisko pisarzy zostało więc chaotycznie rozproszone: część znalazła się w obozach koncentracyjnych, łagrach, gettach, została deportowana w inny rejon kraju, niektórzy wyemigrowali (Tuwim, Wierzyński). Wielu wstąpiło w szeregi wojska polskiego poza granicami kraju, wielu zostało zamordowanych lub zginęło w walce.

Historia – nauka, która zajmuje się badaniem przeszłości. Humanistyczna i społeczna dziedzina nauki zajmująca się dochodzeniem do wiedzy o zdarzeniach minionych na podstawie a) świadectw bezpośrednich, b) źródeł pisanych lub c) wyników badań nauk pomocniczych historii. Wynikiem badań historycznych jest opis dziejów (historiografia). Przedmiotem badań jest z reguły historia człowieka i cywilizacji ludzkiej.

Słowo filozofia (gr. φιλοσοφία, łac. philosophia) pochodzi (prawdopodobnie) od matematyka i filozofa Pitagorasa żyjącego w VI wieku p.n.e. Pierwotnie miało sens dosłowny i oznaczało poszukiwanie, umiłowanie mądrości lub posiadanie mądrości (gr. φιλέω phileo – kochać, σοφία sophia – mądrość). Obecnie terminu filozofia używa się w różnych znaczeniach. Trudno o jego definicję, gdyż zakres rozważań filozoficznych i ich metoda ulegały zmianom w historii, a rozumienie filozofii jest uzależnione od wielu czynników, w tym od przyjętej tradycji filozoficznej. W uproszczeniu można powiedzieć, że filozofia zajmuje się ogólnymi, podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi natury świata i człowieka. Filozofowie rozważają kwestie natury istnienia, rozumienia bytu i rzeczywistości (ontologia, metafizyka, teoria bytu), poznawalności rzeczywistości i prawdy (epistemologia czyli teoria poznania), moralności, powinności i koncepcji wartości (etyka oraz aksjologia czyli teoria wartości), także zagadnienia dotyczące człowieka antropologia filozoficzna, a także kwestie społeczne, prawne, kulturowe, teologiczne i inne.

Okres literacki – faza procesu rozwoju historii literatury, która daje się zamknąć w granicach czasowych. Wyodrębnienie okresów literackich związane jest z periodyzacją historycznoliteracką, która bierze pod uwagę kryteria społeczne, historyczne, polityczne, kulturowe. Okres literacki charakteryzuje się spójnością dążeń, jednością programów, często podobieństwem utworów pod kątem stylistycznym, technicznym, czy tematycznym. Nadrzędnym terminem wobec okresu literackiego jest epoka literacka, która składa się ze zbioru okresów, często reprezentujących odmienne prądy (np. w epoce oświecenie wyróżnić można prądy takie jak: klasycyzm, sentymentalizm, rokoko). Krytykę podziału literatury światowej na okresy i epoki daje się zauważyć w pracach dwudziestowiecznych filologów, którzy pragnęli dokonać syntezy literatury. Erich Auerbach występował przeciwko podziałowi na okresy i epoki uważając go za sztuczny, gdyż bazował na zbyt abstrakcyjnych kryteriach. Erns Robert Curtius w pracy Literatura europejska wychodził z podobnego założenia, twierdząc, że literatura europejska stanowi całość, której nie można dostrzec, jeśli dokona się sztucznych podziałów na literaturę danych narodów lub nieprecyzyjnie wytyczonych okresów i epok.