Era buddyjska - Polski Serwis Naukowy

Era buddyjska (BE = Buddhist Era) - jest to okres chronologiczny liczony od śmierci (pali. Parinibbana; sanskr. Parinirvana) Siddhatthy Gotamy (sanskr. Siddhārtha Gautama) zwanego Buddą, używany w krajach buddyjskich. Budda umarł w wieku osiemdziesięciu lat w roku 480 p.n.e. (zgodnie z "historycznymi" ustaleniami) lub 544 roku p.n.e. (według tradycji).

Pierwszy Sobór Buddyjski – sobór, który odbył się trzy miesiące po śmierci Buddy, w Rājagaha. Wzięło w nim udział 500 urzeczywistnionych mnichów (arahantów). Ze względu na to, że nie żyli już Sariputta i Mogallana, przewodnictwo nad Soborem objął Mahākassapa. Sobór miał na celu zebranie i zapamiętanie nauk Przebudzonego. Kazania Buddy, recytowane przez jego najbliższego ucznia – Ānandę, zostały zatwierdzone jako Dhamma (Nauka), natomiast reguła zakonna, recytowana przez Upāli, została zatwierdzona jako Vinaya (Dyscyplina). Stąd w owych czasach buddyzm nazywano po prostu Dhamma-Vinaya.

Drugi sobór buddyjski odbył się w Vesali, około sto lat po osiągnięciu Parinibbany przez Buddą, w celu uregulowania poważnych kwestii zasad Winaji. Ortodoksyjni mnisi chcieli przekonać tych mnichów, których zachowanie stawiano pod znakiem zapytania. Sprawozdania z tych rozmów zostały zachowane w tekstach Winaji kilku wczesnych szkół buddyjskich. Jakiś czas po Drugim Soborze Buddyjskim powstał rozłam w monastycznej sandze, którego rezultatem było utworzenie się kilku nowych podgrup (szkół) takich jak sthaviravada, mahasanghika i sarvastivada. Powstanie tych szkół jest czasem wiązane z Drugim Soborem Buddyjskim, ale nie ma na to żadnych dowodów, wszystkie wczesne sprawozdania potwierdzają, ze konflikt ten został rozwiązany. Dyskusja rozgorzała od nowa na temat tzw. dziesięciu punktów. Jest wzmianka dotycząca niektórych mnichów łamiących dziesięć zasad, z których część uważano za główne. Dziesięcioma punktami Winaji były:

Dokładna data urodzin Buddy nie jest znana. Zgodnie z buddyjską tradycją przyjmuje się datę 624 roku p.n.e. Inne obliczenia umiejscowują datę urodzin Buddy nieco później, nawet w 448 roku p.n.e. . Rok 560 p.n.e. jest jednak najpowszechniej akceptowaną datą urodzin twórcy buddyzmu. Dlatego tutaj datę 480 rok p.n.e. wyznacza się względem niej.

Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; "język uporządkowany", w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o "nieuporządkowanej" gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (wg spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 - 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.

p.n.e. - skrót stosowany w języku polskim, rozwijany "przed naszą erą", oznaczający datę przed początkiem ery chrześcijańskiej, który wiązany jest z datą narodzenia Jezusa Chrystusa. Odpowiada on łacińskiemu skrótowi AC, czyli ante Christum lub angielskiemu B.C. lub BC, czyli before Christ (pol. "przed Chrystusem").

Daty do roku 250 p.n.e. bardzo często mają podwójna datę: jedna odpowiada "tradycyjnemu" liczeniu (624 p.n.e.) a drugie "historycznemu" (560 p.n.e.). Od roku 250 p.n.e. stosuje się wyłącznie jedną datę - odpowiadającą "tradycyjnej" dacie.

Aby obliczyć datę w erze chrześcijańskiej (tzw. "nasza era") należy odjąć od ery buddyjskiej 544 lata. Daty dobrze udokumentowanych ważnych wydarzeń w erze buddyjskiej (zwłaszcza te z XX wieku) mogą się różnić o jeden rok od dat w erze chrześcijańskiej gdyż lata w tych erach zaczynają się w różnych miesiącach (w maju - BE i styczniu - n.e).

Budda Siakjamuni (dopuszcza się też pisownie: Sakiamuni, Sakjamuni; Śakjamuni – mędrzec z (rodu) Śakjów) – założyciel jednej z religii powszechnych – buddyzmu.

Należy pamiętać, iż buddyzm nie jest jednolitą religią - posiada wiele tradycji i szkół. Każda z nich może mieć własny system datowania wydarzeń w erze buddyjskiej (przyjmując różne daty śmierci Buddy jako wyjściowe).

Istotne daty

Kilka ważnych dat z Buddyjskiej Ery (BE) według tradycji theravady:

80 BE (624 p.n.e.) – Narodziny Buddy

51 BE (595 p.n.e.) – Książę Siddhartha wyrzeka się świeckiego życia.

45 BE (589 p.n.e.) – Oświecenie Buddy

1 BE (544 p.n.e.) – Parinibbana Buddy, Pierwszy Sobór Buddyjski

100 BE (444 p.n.e.) – Drugi Sobór Buddyjski

294 BE (250 p.n.e.) – Trzeci Sobór Buddyjski, spisanie Kanonu palijskiego

444 BE (100 p.n.e.) – Czwarty Sobór Buddyjski

2412 BE (1868 – 1871) – Piąty Sobór Buddyjski (tylko tradycja theravady)

2498-2500 BE (1954 – 1956) – Szósty Sobór Buddyjski (tylko tradycja theravady)

Daty te są jedynie zgodne z podejściem tradycyjnym szkoły theravady. Współcześni naukowcy spierają się na temat dokładnej daty narodzin i śmierci Buddy. Większość XX-wiecznych historyków datowała życie Buddy od 563 p.n.e. do 483 p.n.e. Współcześnie jednak, sympozjum, które zebrało się w celu wyjaśnienia tej kwestii przyjęło ramy około 20 lat przed lub po roku 400 p.n.e. jako datę śmierci Buddy.

Przypisy

Zobacz też

Era kalendarzowa

Buddyzm

Theravada

Linki zewnętrzne

Chronologia buddyzmu Theravada