Erazm z Formii - Polski Serwis Naukowy

Dzwonnica katedry św. Erazma w Gaecie.

Erazm z Formii znany też jako Elmo, cs. Swiaszczennomuczenik Jerazm (ur. ok. 240, zm. 10 czerwca ok. 303 w Formii w obecnych Włoszech) – święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, biskup, męczennik, jeden z Czternastu Świętych Wspomożycieli.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Legendy

Na jego temat wiadomo niewiele, w znacznej mierze są to legendy (dodatkowo nie ma pewności czy nie zostało w nich pomieszanych kilka różnych osób o tym imieniu – a przede wszystkim syryjski biskup Antiochii). Prawdopodobnie św. Erazm pochodził z Antiochii. Został biskupem rodzinnego miasta. W czasie prześladowań ukrywał się w jaskini w górach Libanu. Został jednak schwytany za panowania cesarza Dioklecjana. Poddano go torturom. Według legendy został uwolniony z więzienia przez św. Michała Archanioła. Udał się statkiem do Kampanii i w miejscowości Formia zmarł na skutek odniesionych ran.

Liban (arab. لبنان Lubnān; الجمهوريّة اللبنانيّة al-Jumhūrīyah al-Lubnānīyah, Republika Libańska) – państwo w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym graniczące z Syrią i Izraelem.

Patron – symboliczny religijny opiekun kraju, miasta, diecezji, przedsięwzięcia, profesji, obiektu budowlanego, zawodów sportowych, ludzi itp. W Kościele katolickim i innych kościołach chrześcijańskich takimi osobami są święci, którzy najczęściej stają się opiekunami świątyń i poszczególnych ludzi noszących ich imię (wezwanie).

Jedna z legend mówi, że pewnego razu, gdy św. Elmo głosił kazanie, obok niego uderzył piorun. Święty jednak kontynuował kazanie nie zwracając uwagi na niebezpieczeństwo. Jego odwaga zachwyciła słuchaczy. Żeglarze podczas burz zaczęli zanosić modlitwy do Boga właśnie za wstawiennictwem świętego, obierając go sobie za patrona.

Spośród licznych świętych w poczet Czternastu Świętych Wspomożycieli Kościół katolicki zaliczył tych, których wstawiennictwo u Boga uznał za wyjątkowo skuteczne, szczególnie w wypadku chorób. Większość z nich żyła na przełomie III i IV wieku za panowania cesarza Dioklecjana. Miały wtedy miejsce najdłuższe i najkrwawsze w historii Cesarstwa rzymskiego prześladowania chrześcijan. Ich kult jako wspomożycieli sięga XIV wieku i jest związany z epidemią dżumy zwaną czarną śmiercią.

Kalendarz gregoriański – kalendarz słoneczny, zreformowany kalendarz juliański autorstwa Luigiego Lilio na zlecenie Grzegorza XIII. Jest to w zasadzie kalendarz juliański, do którego wprowadzono niewielką poprawkę mającą na celu zniwelowanie opóźnienia w stosunku do roku zwrotnikowego, narosłego od roku 46 p.n.e. oraz zapobieżenie jego powstawaniu na przyszłość. Kalendarz juliański spóźniał się 1 dzień na 128 lat, natomiast opóźnienie kalendarza gregoriańskiego wynosi 1 dzień na ok. 3000 lat. Różnice pomiędzy kalendarzami juliańskim a gregoriańskim sprowadzają się do dwóch kwestii:

Patronat

Wzywano go jako obrońcę przed zarazą, w czasie kolek i boleści brzucha (co miało związek z torturami jakie mu zadano, a polegającymi na wyrywaniu wnętrzności) oraz podczas porodu. Jest patronem marynarzy (wyładowania elektryczne obserwowane na masztach statków odczytywano jako znak jego opieki i nazywano ogniami św. Elma), żeglarzy, tokarzy, Gaety, Formii.

Kampania (wł. Campania) – region administracyjny w południowych Włoszech, o powierzchni 13 595 km²; 5,7 miliona mieszkańców ze stolicą w Neapolu (1,2 miliona mieszkańców). Gęstość zaludnienia 419 os./km².

Saraceni (gr. Σαρακηνοí Sarakēnoí, z arab. شرقيين szarkijjin od شرق szark "wschód") – w starożytności używana przez Greków i Rzymian nazwa koczowniczych plemion arabskich, żyjących w północno-zachodniej Arabii i na półwyspie Synaj. W średniowieczu określenie Saraceni obejmowało wszystkich Arabów – później także wszystkich wyznawców islamu – zwłaszcza tych, którzy walczyli z krzyżowcami oraz piratów muzułmańskich pływających po Morzu Śródziemnym, napadających na wybrzeża włoskie i francuskie.

Dzień obchodów

Wspomnienie liturgiczne obchodzone jest w Kościele katolickim 2 czerwca.

Cerkiew prawosławna wspomina męczennika 4/17 maja, tj. 17 maja według kalendarza gregoriańskiego.

Ikonografia

Przedstawiany jest w biskupich szatach z księgą w ręku, również w czasie męczeństwa z korbą, na którą są nawijane jego wnętrzności, z żelaznymi pazurami.

Relikwie

Początkowo jego relikwie były przechowywane w Formii. Po zniszczeniu miasta w 842 r. przez Saracenów zostały one przeniesione do Gaety, gdzie do dzisiaj znajduje się katedra pod jego wezwaniem.