Erhard Heiden - Polski Serwis Naukowy

Erhard Heiden (ur. 23 lutego 1901, zm. we wrześniu 1933), dowódca (Reichsführer) SS, członek ruchu faszystowskiego od najwcześniejszych lat (nr NSDAP – 74, nr SS – nieznany).

Od kwietnia 1923 członek Stosstrupp Adolf Hitler – oddziału sformowanego do ochrony Adolfa Hitlera; od 1925 członek Schutzstaffeln (SS) – nowej formacji, stworzonej w miejsce nieistniejącego po puczu monachijskim Stosstrupp Adolf Hitler. Od marca 1927 pełnił funkcję Reichsführera SS, nosząc w tym czasie stopień SS-Sturmbannführera. Zastępcą Heidena został Heinrich Himmler, przyszły twórca potęgi SS.

Pucz monachijski — nieudana próba przejęcia władzy w Niemczech przez Adolfa Hitlera i gen. Ericha Ludendorffa, zorganizowana w nocy z 8 na 9 listopada 1923 r. przy pomocy bojówek partyjnych SA; zakończona rozwiązaniem NSDAP i skazaniem Hitlera na 5 lat więzienia.

Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników (niem. Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP) — niemiecka partia polityczna, zwana potocznie nazistowską, sprawująca totalitarną władzę w III Rzeszy w latach 1933–1945 z Adolfem Hitlerem jako kanclerzem Rzeszy (od 30 stycznia 1933), a od sierpnia 1934 Führerem i kanclerzem Rzeszy. Podczas procesów norymberskich partia została uznana za organizację zbrodniczą odpowiedzialną za szereg zbrodni przeciwko ludzkości.

W czasie kierowania SS Heiden, podobnie jak jego poprzednik Joseph Berchtold, nie potrafił skutecznie przeciwstawiać się działaniom dowództwa SA, zmierzającym do zahamowania rozwoju SS. Pomimo iż starał się podnosić karność i dyscyplinę w podległych sobie oddziałach, nie zdołał zapobiec upadkowi ich morale. Ponadto, w czasie jego kierownictwa, liczebność SS spadła z 1000 do 280 osób.

Sturmabteilung (SA, niem. Die Sturmabteilungen der NSDAP, pol. Oddziały Szturmowe NSDAP) – utworzone w 1920 roku bojówki, a następnie oddziały masowej organizacji wojskowej NSDAP. Sturmabteilung było głównym narzędziem terroru partii nazistowskiej w walce z bojówkami i sympatykami innych ugrupowań politycznych (głównie komunistami). Po tzw. nocy długich noży straciła na znaczeniu na rzecz SS.

Republika Weimarska – potoczna nazwa państwa niemieckiego istniejącego w latach 1919-1933 (nazwa urzędowa: Rzesza Niemiecka). Powstała w wyniku rewolucji listopadowej. Było to państwo federalne, demokratyczne, z mieszaną prezydencko-parlamentarną formą rządów. Parlamentem był Reichstag, stolicą – Berlin. Nazwa republiki pochodzi od miasta Weimar, w którym obradowało zgromadzenie narodowe, uchwalające konstytucję. Na powstanie republiki bezpośredni wpływ miały skutki I wojny światowej. Upadek republiki spowodowało powstanie i umocnienie się nazizmu.

Na początku 1929, kiedy wyszły na jaw jego powiązania z policją Republiki Weimarskiej (ponoć miał być w 1920 jej agentem), Heiden został usunięty ze stanowiska Reichsführera SS (z dniem 29 stycznia 1929). Nie odegrał już potem znaczącej roli. Zmarł w niejasnych okolicznościach we wrześniu 1933.

Adolf Hitler (ur. 20 kwietnia 1889 w Braunau am Inn, zm. 30 kwietnia 1945 w Berlinie) – polityk niemiecki, malarz, kanclerz Niemiec od 1933, führer i kanclerz Rzeszy od 1934, przywódca Narodowo-Socjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP), ideolog niemieckiej odmiany faszyzmu zwanej od jego nazwiska hitleryzmem, narodowym socjalizmem lub nazizmem – od niemieckiej nazwy partii (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej, zbrodniarz wojenny, odpowiedzialny za zbrodnie przeciw ludzkości.