Ernest Orlando Lawrence - Polski Serwis Naukowy

Od lewej: R. Oppenheimer, E. Fermi oraz Ernest O. Lawrence

Ernest Orlando Lawrence (ur. 8 sierpnia 1901 w Canton w Dakocie Południowej, zm. 27 sierpnia 1958 w Palo Alto w Kalifornii) – amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla za wynalezienie i udoskonalenie cyklotronu oraz za wyniki uzyskane przy jego użyciu, w szczególności odnoszące się do pierwiastków sztucznie promieniotwórczych.

Palo Alto – miasto w hrabstwie Santa Clara na południowym wybrzeżu zatoki San Francisco w stanie Kalifornia, USA. Położone w Krzemowej Dolinie jest siedzibą Uniwersytetu Stanforda (faktycznie ulokowanego na obrzeżu miasta w osobnym dystrykcie) oraz wielu firm związanych z nowymi technologiami. W Palo Alto mieszczą się główne siedziby firm takich jak Facebook, Hewlett-Packard czy VMware, a także oddziały firm Google, Logitech i PayPal.

Kalifornia (ang. California) – najludniejszy, najbogatszy oraz trzeci co do wielkości (po Alasce i Teksasie) stan USA. Położony na zachodnim wybrzeżu USA, nad Oceanem Spokojnym. Na północy graniczy ze stanem Oregon, na wschodzie ze stanem Nevada, na południowym wschodzie z Arizoną, a na południu z meksykańskim stanem Baja California. Cztery największe miasta stanu to: Los Angeles, San Francisco, San Diego i San José. W Kalifornii znajduje się aż osiem z pięćdziesięciu największych miast USA. Stan znany jest ze zróżnicowanego środowiska przyrodniczego i klimatu, a także z powodu wielorasowego i wielokulturowego społeczeństwa.

Ukończył uniwersytet stanowy w Dakocie Południowej w 1922, trzy lata później otrzymując doktorat z Yale, gdzie pracował do 1927, między innymi prowadząc eksperymenty z efektem fotoelektrycznym.

W 1928 przyjął ofertę pracy na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, a już dwa lata później został profesorem tej uczelni.

Koncepcję nowej metody przyspieszania cząstek w cyklotronie opracował w 1929. W 1931 potencjał 1800 woltów pozwolił na nadanie jonom wodoru energii rzędu 80000 elektronowoltów w urządzeniu o średnicy 4,5 cala. Kolejne udoskonalane modele były coraz większe i pozwalały na uzyskiwanie eksperymentów z cząstkami o większych energiach. W 1939 za te prace otrzymał Nagrodę Nobla.

Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley (University of California, Berkeley), skrótowo nazywany UC Berkeley lub po prostu Berkeley czy Cal – najstarszy i najważniejszy spośród dziesięciu kampusów Uniwersytetu Kalifornijskiego. Położony w Berkeley w Kalifornii nad Zatoką San Francisco.

Uniwersytet Yale (Yale University) – prywatny uniwersytet w Stanach Zjednoczonych, w mieście New Haven, w stanie Connecticut. Jeden z najbardziej prestiżowych uniwersytetów amerykańskich, należący do tzw. Ligi Bluszczowej (Ivy League). Yale University przoduje m.in. w rankingach kierunków prawniczych.

W czasie II wojny światowej Lawrence przyłączył się do szeregu projektów które ostatecznie znalazły realizację w rozpoczęciu projektu "Manhattan". Był zwolennikiem elektromagnetycznej metody separacji wzbogaconego uranu; zaprojektował i zbudował calutron – wyspecjalizowaną odmianę spektometru masowego, służącą do pozyskiwania wzbogaconego uranu.

Dakota Południowa (ang. South Dakota) – stan w środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych, na obszarze Wielkich Równin. Sąsiaduje od północy ze stanem Dakota Północna, od zachodu z Montaną i Wyoming, od południa z Nebraską, od wschodu z Minnesotą i Iowa. Rzeźba terenu na ogół wyżynna, z głęboko wciętymi dolinami rzeki Missouri i jej dopływów. Na zachodzie Góry Czarne (ang. Black Hills) z najwyższym szczytem Harney Peak (2207 m n.p.m.).

J. Robert Oppenheimer[1][2] (ur. 22 kwietnia 1904 r. w Nowym Jorku, zm. 18 lutego 1967 w Princeton) – amerykański fizyk, profesor na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, dyrektor naukowy projektu Manhattan – przedsięwzięcia mającego na celu opracowanie pierwszej broni atomowej, trwającego w czasie II wojny światowej. Z tego powodu jest nazywany ojcem bomby atomowej.

Po wojnie Lawrence był zwolennikiem i orędownikiem programów tzw. "Dużej Nauki", prowadząc kampanię na rzecz dotacji ze strony państwa na duże programy naukowe.

Pierwiastek o liczbie atomowej 103, odkryty w 1961, został nazwany na jego cześć lawrencium (Lr, Lorens).

Przypisy

Lawrence and the Cyclotron: AIP History Center

Manhattan Engineering District (MED) szerzej znany pod nazwą skróconą Manhattan Project (Projekt Manhattan) – amerykański program naukowo-badawczy i konstrukcyjny zmierzający do konstrukcji i produkcji bomby atomowej. Program zapoczątkowany został w 1942 roku na polecenie prezydenta F. D. Roosevelta, wykorzystano w nim jednak rezultaty przedwojennych amerykańskich prac zmierzających do wykorzystania energii jądrowej dla napędu okrętów, w tym metodę separacji izotopu U235. Badania prowadzono w 3 ośrodkach: w Columbia University w Nowym Jorku, uniwersytecie w Chicago i uniwersytecie kalifornijskim. Konstrukcję bomby opracowano w Los Alamos National Laboratory. Program miał też swoją część zmierzająca do opracowania sposobów niedestrukcyjnego użycia energii atomowej, dzięki czemu opracowano konstrukcje i wyprodukowano pierwsze reaktory jądrowe.

Radioaktywność (promieniotwórczość) – zdolność jąder atomowych do rozpadu promieniotwórczego, który najczęściej jest związany z emisją cząstek alfa, cząstek beta oraz promieniowania gamma (promieniowanie elektromagnetyczne o bardzo dużej energii).