Ernst Mayr - Polski Serwis Naukowy

Ernst Walter Mayr (ur. 5 lipca 1904 w Kempten (Allgäu), zm. 3 lutego 2005 w Bedford) – ornitolog i ewolucjonista amerykański pochodzenia niemieckiego, jeden z współtwórców nowoczesnej teorii ewolucji: neodarwinowskiej „nowej syntezy” integrującej dorobek tradycyjnej biologii systematycznej z osiągnięciami genetyki klasycznej. Bywał nazywany „apostołem Darwina” i „Darwinem XX wieku”.

Biologia (z gr. βίος (bios) - życie i λόγος (logos) - słowo, nauka) – gałąź nauki zajmująca się badaniem życia. Nauka ta skupia się na charakterystyce, klasyfikacji oraz zachowaniu organizmów żywych, jak również sposobie powstawania nowych gatunków oraz zależnościami między nimi a środowiskiem naturalnym.

Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 000 gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

Syntetyczna teoria ewolucji, sformułowana w latach 40. XX wieku, pozostaje kluczowym paradygmatem jednoczącym różne dyscypliny biologii. Wkładem Mayra w tę syntezę była m.in. jego koncepcja specjacji allopatrycznej, czyli powstawania gatunków z populacji rozdzielonych barierami geograficznymi.

American Academy of Arts and Sciences (AMACAD) - niezależny ośrodek badawczy znajdujący się w Cambridge (USA), który prowadzi wielodyscyplinarne badania złożonych, jak i wschodzących problemów. Członkowie Akademii są liderami w dyscyplinach akademickich, sztuce, biznesie i sprawach publicznych.

Populacja biologiczna — zespół organizmów jednego gatunku żyjących równocześnie w określonym środowisku i wzajemnie na siebie wpływających, zdolnych do wydawania płodnego potomstwa. Nie jest to jednak suma osobników jednego gatunku, a zupełnie nowa całość.

Jako przedstawiciel taksonomii ewolucyjnej Mayr krytykował koncepcje Williego Henniga dotyczące systematyki. Ich spór odbił się szerokim echem w środowisku naukowym. Mayr skrytykował twierdzenie Henniga, że ptaki i krokodyle są w rzeczywistości grupami siostrzanymi – nazwał je „absurdem”, mimo iż nie negował, że cechy wspólne ptaków i krokodyli są synapomorfiami. To wówczas Mayr ukuł termin „kladystyka” (ang. cladistics), obecnie powszechnie stosowany.

Ewolucja (łac. evolutio – rozwinięcie, rozwój) – ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników (genotypów) z bieżącej populacji.

Gatunek (łac. species) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:

Mayr jako absolwent Uniwersytetu Berlińskiego uczestniczył w wyprawach naukowych na Nową Gwineę, Wyspy Salomona. W 1932 objął stanowisko kustosza kolekcji ornitologicznej w nowojorskim American Museum of Natural History, a od 1953 do emerytury w 1975 był profesorem Uniwersytetu Harvarda (w latach 1961–1970 kierował też tamtejszym Muzeum Zoologii Porównawczej). Współzałożyciel i sekretarz pierwszej kadencji Society for the Study of Evolution. Od 1954 członek Amerykańskiej Akademii Nauk. Laureat wielu nagród, m.in. Nagrody Crafoorda w 1999. Z żoną Margarete Simon miał dwójkę dzieci.

Krokodyle (Crocodilia) – rząd gadów, jedynych oprócz ptaków współczesnych przedstawicieli archozaurów (Archosauria) oraz jedynych żyjących przedstawicieli kladu Crurotarsi. Obecnie reprezentowany jest przez trzy rodziny: krokodylowatych, aligatorowatych oraz gawiali. Poszczególne rodziny różnią się między sobą kształtem pyska oraz liczbą i układem zębów. Żyją w strefie tropikalnej, subtropikalnej i umiarkowanej na wszystkich kontynentach oprócz Europy i Antarktydy.

Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).

Przypisy

↑ Axel Meyer. On the importance of being Ernst Mayr. „PLoS Biology”. 3 (5): e152, 2005. doi:10.1371/journal.pbio.0030152 (ang.).
Claude Dupuis. Willi Hennig's impact on taxonomic thought. „Annual Review of Ecology and Systematics”. 15, s. 1–24, 1984. doi:10.1146/annurev.es.15.110184.000245 (ang.).
Michael Schmitt: Willi Hennig and the Rise of Cladistics. W: A. Legakis, S. Sfenthourakis, R. Polymeni, M. Thessalou-Legaki (red.): The New Panorama of Animal Evolution. Proceedings of the XVIII International Congress of Zoology. Pensoft Publishers, 2003, s. 369–379. ISBN 978-9546421647. (ang.)
Ernst Mayr. Cladistic analysis or cladistic classification?. „Zeitschrift für Zoologische Systematik und Evolutionforschung”. 12 (1), s. 94–128, 1974. doi:10.1111/j.1439-0469.1974.tb00160.x (ang.).
Ernst Mayr: The Society for the Study of Evolution – History (ang.). [dostęp 2011-11-06].

Bibliografia

Walter J. Bock. Ernst Walter Mayr. 5 July 1904 — 3 February 2005. Elected ForMemRS 1988. „Biographical Memoirs of the Fellows of the Royal Society”. 52, s. 167–187, 2006. doi:10.1098/rsbm.2006.0013 (ang.).