Erwin Kruk - Polski Serwis Naukowy

Erwin Kruk (ur. 4 maja 1941 w Dobrzyniu) – polski pisarz i poeta, senator I kadencji.

Życiorys

Urodził się w Dobrzyniu koło Nidzicy w rodzinie rolnika Hermana Kruka i Mety ze Stachów. W 1945 został osierocony, do 1956 przebywał u krewnych. W 1960 ukończył Liceum Ogólnokształcące w Morągu, następnie w 1966 studia polonistyczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W czasie studiów kierował redakcją literacką studenckiego radia. Był założycielem grupy poetyckiej "Kadyk", redaktorem Studenckiej Grupy Informacyjno-Fotograficznej oraz wydawcą książki Almanach poezji, zawierającej utwory studentów UMK (z lat 1945–1965).

Gazeta Olsztyńska – gazeta regionalna ukazująca się w województwie warmińsko-mazurskim, powstała 6 kwietnia 1970 roku z przemianowania "Głosu Olsztyńskiego".

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

W Olsztynie zamieszkał w 1966, podjął pracę w redakcji gazety "Głos Olsztyński", przekształconej później w "Gazetę Olsztyńską". Przez 13 lat pracował jako dziennikarz (od stażysty do starszego publicysty). Był redaktorem czasopisma "Przemiany", wydawanego przez Klub Literacki ZMS. Od 1969 należał do Związku Literatów Polskich oraz Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (do jego rozwiązania w 1981). W marcu 1980 zrezygnował z pracy w "Gazecie Olsztyńskiej".

Dobrzyń (do 1938 Dobrzyn, Dobrziennen, następnie Gutfeld) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica.

Stan wojenny został wprowadzony 13 grudnia 1981 r. na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na mocy uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r., podjętej niejednogłośnie na polecenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (pozakonstytucyjnego tymczasowego organu władzy, faktycznie nadrzędnego wobec konstytucyjnych władz państwowych), poparty przez Sejm PRL uchwałą z dnia 25 stycznia 1982 r.. Został zawieszony 31 grudnia 1982 r., a zniesiono go 22 lipca 1983 r.

W 1980 wstąpił do "Solidarności", był m.in. członkiem zarządu regionu. Współtworzył Mazurskie Zrzeszenie Kulturalne, które nie uzyskało zgody na rejestrację od ówczesnych władz. Współpracował z ogólnopolskimi czasopismami społeczno-kulturalnymi. W 1981 rozpoczął prace w miesięczniku "Meritum" (wydawanym w Warszawie). W okresie stanu wojennego utrzymywał się z pracy twórczej. W latach 1989–1991 był senatorem I kadencji z listy Komitetu Obywatelskiego z województwa olsztyńskiego. Później przeszedł do klubu parlamentarnego Unii Demokratycznej.

Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich - stowarzyszenie zrzeszające polskich dziennikarzy. Powstało w 1951 r, zajmując miejsce Związku Zawodowego Dziennikarzy RP. Dwukrotnie odegrało kluczową rolę w życiu Polski: w 1956 roku, kiedy uczestniczyło w próbie demokratyzacji ustroju PRL i w latach 1980-1981, kiedy aktywnie współdziałało z Solidarnością.

Związek Młodzieży Socjalistycznej (ZMS) - organizacja młodzieżowa powstała 3 stycznia 1957 r. w Warszawie przez połączenie Rewolucyjnego Związku Młodzieży i Związku Młodzieży Robotniczej. Od grudnia 1957 r. ZMS był ideowo, politycznie i organizacyjnie podporządkowany PZPR.

Pod koniec lat 90. pełnił funkcję wiceprezesa zarządu Polskiego PEN Clubu, a także prezesa Klubu SPP w Olsztynie. Był członkiem synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. W 1999 współtworzył Mazurskie Towarzystwo Ewangelickie.

Jest laureatem wielu nagród za twórczość literacką, m.in. Nagrody Pióra (1964), Nagrody im. Stanisława Piętaka (1977), dorocznych nagród miesięcznika "Literatura" za Książkę Roku (1988, 1989), nagród Polcul Foundation (1988), Ministra Kultury i Sztuki (1989), polskiego PEN Clubu (1993), Medalu Marcina Lutra (1991), Literackiej Nagrody Warmii i Mazur (2006).

Senatorowie I kadencji (od 18 czerwca 1989 do 25 listopada 1991) zostali wybrani 4 i 18 czerwca 1989. W trzech przypadkach mandaty, które wygasły przed upływem kadencji, zostały obsadzone w drodze wyborów uzupełniających. Wybory uzupełniające do Senatu I kadencji odbyły się:

Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność" – ogólnopolski związek zawodowy powstały w 1980 dla obrony praw pracowniczych, do 1989 również jeden z głównych ośrodków masowego ruchu oporu przeciw socjalistycznym rządom Polski Ludowej. Początkowo duże wpływy polityczne organizacji w III Rzeczypospolitej (np. Akcja Wyborcza Solidarność w latach 1997-2001) uległy następnie znacznemu osłabieniu.

Wybrane publikacje

Powieści

Drogami o świcie (1967)

Na uboczu święta (1967)

Rondo (1971)

Pusta noc (1976)

Łaknienie (1980)

Kronika z Mazur (1989)

Zbiór esejów

Szkice z mazurskiego brulionu (2003)

Spadek. Zapiski mazurskie 2007–2008 (2009)

Poezja

Rysowane z pamięci (1963)

Zapisy powrotu (1969)

Moja Północ (1977)

Powrót na wygnanie (1977)

Z krainy Nod (1987)

Znikanie (2005)

Opracowania historyczne

Ewangelicy w Olsztynie (2002)

Warmia i Mazury (2003)

Przypisy

Informacje na stronie Senatu. [dostęp 2011-06-23].

Źródła

Jan Chłosta, Znani i nieznani olsztyniacy XIX i XX wieku, Książnica Polska, Olsztyn 1996

Z dróg Erwina Kruka (pr. zbior.), Olsztyn 2006

Wydawnictwo Mazurskie Towarzystwo Ewangelickie. luteranie.pl. [dostęp 2011-06-23].