Estanislau da Silva - Polski Serwis Naukowy

Estanislau da Conceição Aleixo Maria da Silva (ur. 4 sierpnia 1952, w Dili), polityk działacz niepodległościowy, premier Timoru Wschodniego od 19 maja do 8 sierpnia 2007.

Biografia

Da Silva jest członkiem Rewolucyjnego Frontu na rzecz Niepodległości Timoru Wschodniego (FRETILIN) od 1974. W czasach indonezyjskiej okupacji wyspy (1975-1999), zajmował się głównie działalnością dyplomatyczną. W tym okresie Da Silva przebywał w Portugalii (1975-1976, 1984-1985), Mozambiku (1976-1984) i w Australii (1985-1999). W 1999 powrócił do Timoru Wschodniego.

Mozambik (port. Moçambique, Republika Mozambiku República de Moçambique) – państwo położone w południowo-wschodniej Afryce. Graniczy z RPA, Suazi, Tanzanią, Malawi, Zimbabwe i Zambią. Przez kilka wieków kolonia portugalska, w 1975 uzyskał niepodległość.

Kay Rala Xanana Gusmão (José Alexandre Gusmãour, ur. 20 czerwca 1946) - polityk timorski, obecny premier i minister obrony, prezydent Timoru Wschodniego (został wybrany na to stanowisko w 2001 roku, lecz oficjalnie został mianowany wraz z ustanowieniem niepodległości przez Timor Wschodni 20 maja 2002). Jest laureatem wielu pokojowych nagród oraz autorem autobiograficznej książki. Jego żona jest Australijką. 20 maja 2007 został zastąpiony na stanowisku prezydenta przez José Ramosa Hortę.

Po uzyskaniu przez wyspę niepodległości w 2002, Da Silva objął stanowisko ministra rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa. 10 lipca 2006 został ponadto mianowany pierwszym wicepremierem. 19 maja 2007 objął fotel szefa rządu, po tym jak José Ramos Horta został wybrany prezydentem kraju.

José Ramos Horta (ur. 26 grudnia 1949 w Dili we Timorze Wschodnim), pierwszy minister spraw zagranicznych Timoru Wschodniego, do 25 czerwca 2006. Od 26 czerwca 2006 tymczasowy premier Timoru Wschodniego. Premier od 8 lipca 2006 do 19 maja 2007. Prezydent Timoru Wschodniego od 20 maja 2007.

Uniwersytet w Sydney (University of Sydney) – najstarsza australijska uczelnia wyższa, z siedzibą w Sydney, założona w 1850 decyzją Rady Legislacyjnej Nowej Południowej Walii (wówczas brytyjskiej kolonii), zaś faktyczną działalność prowadząca od 1852 roku. W prestiżowym rankingu 200 najlepszych uczelni wyższych na świecie brytyjskiego magazynu Times Higher Education zajmuje 37. miejsce na świecie i drugie w Australii, po Australian National University (stan wg zestawienia z roku 2008).

Działalność polityczna

Da Silva był jednym ze współzałożycieli ruchu FRETILIN w 1974, organizacji dążącej do uzyskania niepodległości przez wschodnią część wyspy. Utworzył także jej oddział w Lizbonie.

Na początku lat 70. XX w. Da Silva wyjechał do Lizbony na studia inżynieryjne. W 1976 przerwał studia i wyjechał do Australii by móc wspierać ruch FRETILIN. Założył tam podziemne radio, które utrzymywało kontakt z bojownikami FRETILIN-u w Timorze Wschodnim. Spędził także sześć miesięcy w buszu na Terytorium Północnym. We wrześniu 1976 został aresztowany przez policję i po jednodniowym procesie wypuszczony.

Uniwersytet im. Eduardo Mondlane (port. Universidade Eduardo Mondlane) - najstarszy i największy uniwersytet w Mozambiku, znajduje się w Maputo i ma ok. 8000 studentów.

Portugalia, Republika Portugalska (port. República Portuguesa) – państwo europejskie położone w zachodniej części Europy Południowej na południowym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego. Jest najdalej wysuniętym na zachód państwem Europy, od północy i wschodu graniczy z Hiszpanią a od zachodu i południa Portugalię oblewają wody Oceanu Atlantyckiego. Dodatkowo w skład Portugalii wchodzi szereg wysp położonych na Oceanie Atlantyckim, jak Archipelag Azorski (Açores) i Madera (Madeira). Jest członkiem Unii Europejskiej oraz NATO.

W 1976 Da Silva wyjechał do Mozambiku, gdzie podjął studia na agronomiczne na Uniwersytecie im. Edurado Mondlane.

W 1985 ponownie wyjechał do Australii. Kontynuował studia z dziedziny agronomii na Uniwersytecie Sydney. Następnie pracował w Trangie Research Agricultural Centre, a w latach 1994-1997 w Australian Cotton Research Institute w Narrabri. Kontynuował również swoją działalność polityczną, przemawiając w debatach publicznych, organizując demonstracje niepodległościowe, gromadząc fundusze dla ruchu FRETILIN i prowadząc działalność lobbystyczną. W 1994 został oficjalnym przedstawicielem FRETILIN w Australii. Zaangażował się ponadto w pomoc osobom prześladowanym na wyspie i ich osiedlaniu się w Australii.

Prezydent jest głową państwa niepodległej od 20 maja 2002 Demokratycznej Republiki Timoru Wschodniego. Pełni funkcje ceremonialne, ma jednak prawo weta w odniesieniu do części ustaw. Jest wybierany w wyborach powszechnych na 5 lat. Do jego obowiązków należy m.in. powołanie szefa rządu, którym zostaje lider zwycięskiej w wyborach parlamentarnych partii lub koalicji.

Da Silva powrócił do Timoru Wschodniego w 1999. Pracował dla Banku Światowego jako konsultant ds. rolnictwa, a następnie dla Azjatyckiego Banku Rozwoju. W maju 2002 został mianowany ministrem rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa. 19 maja 2007 objął stanowisko szefa rządu. Ustąpił z niego 8 sierpnia 2007, gdy w wyniku wygranych wyborów parlamentarnych nowym premierem został Xanana Gusmao.