Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
Regulaminy
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Śląski - dialekt czy język regionalny?
21 lutego obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego UNESCO, ustanowiony dla chronienia zanikających języków. W polskim Sejmie toczy się właśnie dyskusja na temat nadania statusu języka regionalnego dialektowi śląskiemu. Poseł...
 
Śląskie/ Rozpoczęły się zajęcia szkoły j. polskiego dla obcokrajowców
Ponad stu pięćdziesięciu obcokrajowców przyjechało w niedzielę do Cieszyna, żeby wziąć udział w 21. Letniej Szkole Języka, Literatury i Kultury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego - poinformował rzecznik prasowy szkoły Marcin Maciołek. Kurs w ramach 21. Letniej Szkoły J...
 
Śląskie Centrum Chorób Serca planuje przeszczepy płuc u chorych na mukowiscydozę
Jeden z czołowych w Polsce ośrodków transplantologicznych - Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu - planuje rozpocząć pierwszy w Polsce program transplantacji płuc u chorych na mukowiscydozę. Pierwszy taki zabieg mógłby się odbyć jeszcze w tym roku.Ta groźna i nieuleczalna, uwaru...
 
Śląskie Centrum Chorób Serca apeluje do Polaków o zdrowy styl życia
W niedzielę po raz ósmy będzie obchodzony w Polsce Światowy Dzień Serca. Z tej okazji Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu zaapelowało w piątek do Polaków o zdrowy i aktywny styl życia oraz o udział w badaniach profilaktycznych. Tegoroczny Światowy Dzień Ser...
 
I Śląskie Dni Społeczeństwa Informacyjnego
"Truizmem stało się już twierdzenie, że współczesna gospodarka opiera się na wiedzy. Jest oczywiste, że tylko regiony potrafiące zapewnić swoim mieszkańcom realizację takich właśnie potrzeb, mają szansę stać się motorami rozwoju i atrakcyjnym...

Reklama:


Etnolekt śląski

To hasło encyklopedii posiada podstrony: [1][2] 3

Czy wiesz że...?
Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób - przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest językiem urzędowym. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.

Mikrojęzyki – języki o zmniejszonych zdolnościach poliwalencyjnych, używane przez grupy słabo lub niewyraźnie uformowane pod względem etnonacjonalnym. Mikrojęzyki literackie posiadają nieznaną lub mało znaną literaturę piękną.
Wzajemne oddziaływanie literackiej polszczyzny i dialektu śląskiego

Wpływ języka literackiego na dialekt śląski

Na popularyzację gwar śląskich w Polsce ma wpływ m.in. miesięcznik Śląsk. Wraz ze wzrostem ruchów migracyjnych ludności czysta mowa śląska zaczęła zmniejszać swój zasięg. Doprowadziło to do powstania instytucji i inicjatyw broniących czystości dialektów śląskich. Przykładem może być organizowany od 1993 roku konkurs Po naszymu, czyli po śląsku.

Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po roku 1701 wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 roku wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego.
Ojcze nasz, Modlitwa Pańska, Modlitwa wzorcowa, (łac. Oratio Dominica, Pater Noster) – najstarsza modlitwa chrześcijan, którą według Nowego Testamentu przekazał swoim uczniom sam Jezus w czasie kazania na górze. Jest to formuła chwaląca wspaniałość Boga, jednocześnie mająca formę błagalną. Według Ojców Kościoła stanowi ona wzór modlitwy chrześcijańskiej. Ojcze nasz jest często używanym narzędziem w językoznawstwie porównawczym.

Wpływ dialektu śląskiego na język literacki

Dialekt śląski w małym stopniu kształtował język ogólny, obszar Śląska nie wszedł po okresie rozbicia dzielnicowego w skład państwa polskiego. Cechą języka ogólnego wywodzącą się ze Śląska jest tylko upowszechnienie się przyrostka -ow. W dialekcie małopolskim i wielkopolskim istniało początkowo rozróżnienie: po głosce miękkiej przyrostek -ew (krolewi, koniewi), po twardej -ow (domowi, chłopakowi). To rozróżnienie zanikło na Śląsku już w XII w. gdzie mówiono zarówno krolowi, koniowi jak i chłopakowi.

Bolko (Bolesław) I Surowy (Srogi) lub jaworski (ur. pomiędzy 1252 a 1256, zm. 9 listopada 1301) - od 1278 roku książę jaworski, w latach 1278 - 1281 i od 1286 roku lwówecki , od 1291 roku świdnicki , opiekun księstwa wrocławskiego i legnickiego od 1296 roku.
Jabłonkowanie (siakanie, sziakanie) – występujące w dialekcie śląskim, w gwarach znajdujących się w pobliżu Jabłonkowa (stąd nazwa) oraz w gwarze warmińskiej zjawisko polegającę na pomieszaniu lub spłynięciu się spółgłosek dziąsłowych (szumiących: sz, cz, ż, dż) z palatalnymi (ciszące: ś, ć, ź, dź) w pośredni szereg – śz, ćz, źż, dźż (głoski wymawiane są jednocześnie – właściwie [š´ č´ ž´ ǯ(dž´)] czyli [ʃʲ tʃʲ ʒʲ dʒʲ]), np. śzćziekaćz – szczekać i ściekać, śzare śzano, ćzarne ćziele. Jest wynikiem dążenia do ograniczenia liczby spółgłosek palatalnych, które w innych gwarach polskich wyraziło się mazurzeniem lub, jak w języku literackim, depalatalizacją szeregów Š´ i C´.

Słowo "fajny" pochodzi z dialektu śląskiego.

Przypisy

  1. ↑ Ludność według języka używanego w domu oraz województw w 2002 r.. W: Wyniki Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002 [on-line]. Główny Urząd Statystyczny, 2008-07-15. [dostęp 2011-04-21].
  2. Prof. Wyderka: Oddzielmy gwarę od polityki. [dostęp 2010-05-21].
  3. Izabela Winiarska: Zasięg terytorialny i podziały dialektu śląskiego. [dostęp 2010-05-21].
  4. Stanisław Dubisz: Dialekty i gwary polskie. Warszawa: "Wiedza Powszechna", 1995, s. 140. ISBN 83-214-0989-X. 
  5. Stanisław Rospond, Polszczyzna śląska, Zakład Narodowy im. Ossolińskich-Wydawnictwo, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970, rozdział "Staropolszczyzna w gwarze śląskiej", str. 80-87
  6. Dokumentacja dla kodu ISO 639
  7. Ethnologue report for language code: szl
  8. Lucjan Malinowski, Zarysy życia ludowego na Szląsku, „Ateneum” 1877 zeszyt 1.; Josef Vochala, Rok 1848 ve Slezsku a na severnovyvhodni Moravě , Opava 1948; Tomasz Kamusella, Schlonzska mowa. Język, Górny Śląsk i nacjonalizmy, Zabrze 2005.; Maria Wanda Wanatowicz, Społeczeństwo polskie wobec Górnego Śląska (1795-1914), Katowice 1992.
  9. "Gwara Śląska – świadectwo kultury, narzędzie komunikacji", Aldona Skudrzykowa, Katowice 2002, ISBN 83-7164-314-4
  10. "Słownik gwar Śląskich". Opole, red. Bogusław Wyderka
  11. "Dialekt śląski" autor: Feliks Pluta, czasopismo/publikacja: Wczoraj, Dzisiaj, Jutro. – 1996, nr 1/4, s. 5-19
  12. "Fenomen śląskiej gwary" autor: Jan Miodek czasopismo/publikacja: Śląsk. – 1996, nr 5, s. 52
  13. scdk.pl: Zróżnicowanie etnograficzne obecnego województwa śląskiego. [dostęp 18.11.2010].
  14. Gerd Hentschel: Das Schlesische – eine neue (oder auch nicht neue) slavische Sprache?, Mitteleuropa – Osteuropa. Oldenburger Beiträge zur Kultur und Geschichte Ostmitteleuropas. Band 2, 2001 ISBN 3-631-37648-0
  15. Joanna Rostropowicz: Śląski był jego językiem ojczystym [Reinhold Olesch, 1910-1990] w: Śląsk bogaty różnorodnością – kultur, narodów i wyznań. Historia lokalna na przykładzie wybranych powiatów, miast i gmin (red. Krzysztof Kluczniok, Tomasz Zając), Urząd Gm. i M. Czerwionka-Leszczyny, Dom Współpracy Pol.-Niem., Czerwionka-Leszczyny 2004, ISBN 83-920458-5-8
  16. Norman Davies, Europe: A History, Oxford 1996 s. 1233
  17. SIL International, Documentation for ISO 639 identifier: szl
  18. "Śląskie dyktando" – Dziennik Zachodni, 12 września 2007
  19. Ortografia diakrytyczna, czeska, fonetyczna, Hermannowa, polska, polska plus, Steuera, Tadzikowa, Wieczorkowa, wieloznakowa.
  20. "23 posłów chce nadania gwarze śląskiej statusu języka regionalnego" – Gazeta.pl, 07.09.2007
  21. Przemysław Jedlecki: Rząd nie uznał godki: To nie język, nie ma mowy! (pol.). [dostęp 18.10.2010].
  22. PAP: Projekt ustawy wprowadzającej śląski jako język regionalny - w Sejmie. 2010-10-30. [dostęp 2010-10-31].
  23. ↑ .gwarypolskie.uw.edu.pl
  24. "Gwara Śląska – świadectwo kultury, narzędzie komunikacji", Aldona Skudrzykowa, Katowice 2002, red. Jolanty Tambor, 2002 ISBN 83-7164-314-4
  25. Słownik gwar Śląskich. Opole, red. B. Wyderka
  26. Mały słownik gwary Górnego Śląska, Część I., Katowice 2000, red. Cząstka-Szymon, B., J. Ludwig, H. Synowiec
  27. "Mowa Górnoślązaków oraz ich świadomość językowa i etniczna",Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 2006, Jolanta Tambor
  28. “Dialekt śląski” autor: Feliks Pluta, czasopismo/publikacja: Wczoraj, Dzisiaj, Jutro. – 1996, nr 1/4, s. 5-19
  29. “Fenomen śląskiej gwary” autor: Jan Miodek czasopismo/publikacja: Śląsk. – 1996, nr 5, s. 52
  30. “Germanizmy w gwarze śląskiej – stopień przyswojenia” autor:Jolanta Tambor , czasopismo/publikacja Prace Językoznawcze. – Nr 25 (1998), s. 210-218
  31. “Status gwary śląskiej w opiniach nie-Ślązaków” Aldona Skurzykowa, Krystyna Urban , czasopismo/publikacja: Prace Językoznawcze. – Nr 25 (1998), s. 174-181
  32. “Wartościowanie gwary śląskiej : mity i rzeczywistość autor”: Antonina Grybosiowa czasopismo/publikacja: Prace Językoznawcze. – Nr 25 (1998), s. 40-47
  33. "Zasięg i podział gwar śląskich", Krzysztof Kleszcz (Uniwersytet Opolski)
  34. Słownik gwarowy Śląska Cieszyńskiego. Wydanie drugie, poprawione i rozszerzone. Jadwiga Wronicz (redaktor). Ustroń: 2010, s. 78. ISBN 978-83-60551-28-8. 
  35. Katowice w naszemiasto.pl
  36. Informacja Biura Analiz Sejmowych
  37. Lewis, M. Paul: Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition (ang.). SIL International, 2009. [dostęp 2009-09-25].
  38. Joseph S. Roucek (Editor), Slavonic Encyclopedia, New York 1949, s. 1149-1151
  39. Lewis, M. Paul: Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition (ang.). SIL International. [dostęp 2009-09-24].
  40. Zwolennik godki rozprawia się z mitami
  41. ceeol.com
  42. artykuł w serwisie Fundacji Brata Alberta
  43. ↑ Nie występuje na Śląsku Cieszyńskim, za: Słownik gwarowy Śląska Cieszyńskiego. Wydanie drugie, poprawione i rozszerzone. Jadwiga Wronicz (redaktor). Ustroń: 2010, s. 115. ISBN 978-83-60551-28-8. 
  44. Górny Śląsk
  45. "Angora", nr 12, 23 marca 2008, ISSN 0867-8162, zdjęcie na str. 15
  46. Wybjer uortografijo, dyktando.org., [dostęp 09.06.2009]
  47. Andrzej Markowski, 500 zagadek o języku polskim, WP, Warszawa 1986, str.201, ISBN 83-214-0481-2
  48. Pu nasymu

Literatura

  • "Słownik gwarowy Śląska" – Stanisław Bąk, Stanisław Rospond, Opole 1962 (zeszyt próbny)
  • "Wśród śląskich nazw" – Henryk Borek, Opole 1991
  • "Atlas językowy Śląska" – Alfred Zaręba, T. 1-8 (1969-1996)
  • "Polszczyzna Śląska" – Stanisław Rospond, 1970
    • Kąty Wrocławskie (niem. Kanth; do 1930 Canth; tuż po II wojnie światowej - Kąty Śląskie) — miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie wrocławskim. Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Kąty Wrocławskie.
    Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO, ang. International Organization for Standardization, fra. Organisation internationale de normalisation) – organizacja pozarządowa zrzeszająca krajowe organizacje normalizacyjne.


    przejdź do podstrony: [1][2] 3




    Czy wiesz że...? beta

    Schwyzertüütsch (także: Schwyzerdütsch i Schweizerdeutsch) to grupa gwar alemańskich języka niemieckiego na terenie Szwajcarii i Księstwa Liechtenstein. Dialekty te dominują w mowie, podczas gdy językiem literackim jest standardowy język niemiecki (jednakże na terenie kantonów: Sankt Gallen i Zurych wydawane są książki w miejscowych gwarach alemańskich).
    Górny Śląsk (, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien, czes. Horní Slezsko, łac. Silesia Superior) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.
    Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach, wojewódzka samorządowa instytucja kultury, która zajmuje się dokumentowaniem wartości materialnych, duchowych i przestrzennych należących do dziedzictwa kulturowego Górnego Śląska. Centrum prezentuje gromadzone materiały w formie publikacji książkowych, filmów, wystaw i seminariów. Przy centrum działa biblioteka. Placówka dysponuje zbiorem fotografii miast i osiedli wiejskich, a także zdjęć lotniczych nadających się do wykorzystania w przygotowaniu opracowań dokumentacyjnych, plakatów, folderów, albumów.
    Bitwa pod Legnicą – bitwa, która rozegrała się 9 kwietnia 1241 między rycerstwem niemiecko-polskim (głównie ze Śląska ale także z ziemi krakowskiej i z Wielkopolski) i wspierającymi go posiłkami (m.in. templariusze – kilkunastu rycerzy z pachołkami oraz być może Krzyżacy w liczbie kilkudziesięciu) a Mongołami (zwanych Thartari - "z piekła rodem"[1]).
    Dialekt śląski języka niemieckiego (dś. Schläsch , nie jest to jednak nazwa geograficznie precyzyjna, gdyż etnolekt ten obejmował również obszary należące do Górnego Śląska.
    Alfabet śląski Steuera, ortografia Steuera (śl.: Steuerowy szrajbůnek) – zmodyfikowany alfabet łaciński stworzony w okresie międzywojennym przez doktora Feliksa Steuera, służący początkowo do zapisu dialektu sułkowskiego, obecnie w swej zmodyfikowanej wersji stanowi propozycję ortografii skodyfikowanego języka śląskiego. Alfabet ten składa się z 30 znaków:
    Pro Loquela Silesiana – Towarzystwo Kultywowania i Promowania Śląskiej Mowy - stowarzyszenie rejestrowe, działające od 2007 roku. 8 stycznia 2009 r. Pro Loquela Silesiana decyzją sądu rejestrowego otrzymała status organizacji pożytku publicznego.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.