Etnos - Polski Serwis Naukowy

Grupa etniczna (inaczej: etnos), w znaczeniach antropologicznym i społecznym – zbiorowość, która postrzega siebie samą lub postrzegana jest przez otaczające ją zbiorowości jako odrębną i specyficzną ze względu na jedną lub więcej cech takich jak:

kulturę (język, gwarę, religię, obyczajowość itp.)
genealogię (wspólne losy/wspólna historia, wspólni przodkowie itp.)
poczucie posiadania własnego terytorium i praw do niego
odrębność osobowościową (stereotypy – czyli jak inni ich postrzegają, autostereotypy – czyli wyobrażenia o samych sobie)

Pojęcie etnosu jest labilne i subiektywne. Etnosy tworzą się w trakcie dziejów i zanikają. Etnosy łączą się lub wchłaniają inne. Czasem z etnosów ewoluują narody.

Genealogia (z Greki γενεά, genea – "ród" oraz λόγος, logos – "słowo", "wiedza") — jedna z nauk pomocniczych historii, zajmująca się badaniem więzi rodzinnych między ludźmi na bazie zachodzącego między nimi pokrewieństwa i powinowactwa. W szczególności przedmiotem zainteresowania genealogii są wybrane rodziny i rody, ich pochodzenie, historia oraz wzajemne relacje rodzinne i losy poszczególnych członków rodziny.

Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:

Pojęcia „grupa etniczna” nie należy mylić z grupą etnograficzną.

W znaczeniu politycznym używanym w Polsce, ale nie na przykład w Kanadzie, termin „grupa etniczna” określa zbiorowość ludzi odróżniającą się od większości społeczeństwa jakiegoś państwa, ale nieidentyfikującą się z żadnym narodem tworzącym inne państwo, np. Romowie (w wielu państwach Europy), Łemkowie (w Polsce) czy Arumuni (w Grecji). W tym użyciu termin ten jest kontrastowany w Polsce z terminem „grupa narodowa”.

Rasizm, dyskryminacja rasowa (z . Przetrwanie tych "wyższych" ras staje się wartością nadrzędną i z racji swej wyższości dążą do dominowania nad rasami "niższymi". Rasizm opiera się na przekonaniu, że różnice w wyglądzie ludzi niosą za sobą niezbywalne różnice osobowościowe i intelektualne (ten pogląd znany jest w ).

Społeczeństwo to podstawowe pojęcie socjologiczne, jednakże niejednoznacznie definiowane. Terminem tym tradycyjnie ujmuje się dużą zbiorowość społeczną, zamieszkującą dane terytorium, posiadające wspólną kulturę, wspólną tożsamość oraz sieć wzajemnych stosunków społecznych. Społeczeństwo ponadto posiada własne instytucje pozwalające mu na funkcjonowanie oraz formę organizacyjną w postaci państwa, plemienia czy narodu.

Mniejszościowe grupy etniczne bywają przedmiotem uprzedzeń i prześladowań. Większościowe lub mniejszościowe grupy etniczne bywają podmiotem lub przedmiotem etnocentryzmu. Grupy nie posiadające zadowalających reprezentacji w ramach istniejących struktur czasem dążą do autonomii, republiki związkowej, własnego państwa itp.

Kultura (z łac. colere = "uprawa, dbać, pielęgnować, kształcenie") – termin ten jest wieloznaczny, pochodzi od łac. cultus agri ("uprawa ziemi"), interpretuje się go w różny sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Kulturę można określić jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych, jak i niematerialnych: duchowych, symbolicznych (takich jak wzory myślenia i zachowania).

Gwara, gwara ludowa, gwara terytorialna - terytorialna odmiana języka, mowa ludności (zwłaszcza wiejskiej) na określonym terytorium, wyodrębniona z języka ogólnego i gwar sąsiadujących poprzez odrębności fonetyczne i leksykalne. Podrzędna w stosunku do dialektu. Czasem wyodrębnia się również podrzędne w stosunku do dialektu zespoły gwarowe. Granice gwar, podobnie jak granice dialektów, wyodrębniane są w badaniach językoznawczych poprzez zestawianie językowych cech dystynktywnych (cech odróżniających) na określonych terytoriach i niejednokrotnie mają charakter umowny.

Zobacz też

grupa etnograficzna

etniczność

etnogeneza

zróżnicowanie etniczne

Linki zewnętrzne

Definicja grupy etnicznej w Encyklopedii PWN