Eugeniusz Chrobak - Polski Serwis Naukowy

Zapoznaj się również z: inne osoby o nazwisku Chrobak.

Eugeniusz Chrobak (ur. 1 czerwca 1939 w Bielsku-Białej, zm. 28 maja 1989 pod Mount Everest) – polski taternik, alpinista i himalaista, także autor artykułów i opowiadań o tematyce wspinaczkowej, z zawodu inżynier chemik.

Biografia

Wspinanie rozpoczął w wieku 19 lat i stosunkowo szybko przeszedł wiele istotnych dróg w Tatrach. Wraz z Januszem Kurczabem, Zygmuntem Andrzejem Heinrichem i Krzysztofem Zdzitowieckim w 1962 dokonał pierwszego przejścia Filara Kazalnicy Mięguszowieckiej. Był też autorem innych dróg, m.in. na Kazalnicy (środkiem ściany północno-wschodniej, z Zygmuntem Andrzejem Heinrichem), Skrajnym Jastrzębim Kopiniaku (środkiem południowej ściany, z Andrzejem Mrozem) i Złotej Turni (ścianą północną). W roku 1961 jako pierwszy przeszedł zimą Wariant R na Mnichu, w 1963 z Tadeuszem Łaukajtysem drogę Momatiuka na Kazalnicy.

Andy (hiszp. Los Andes, Cordillera de los Andes) to góry fałdowe znajdujące się w Ameryce Południowej na terenie Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Chile oraz Argentyny. Góry ciągną się wzdłuż Oceanu Spokojnego od zatoki Paria na północy po Ziemię Ognistą na południu, na przestrzeni ponad 9000 km, co sprawia, że jest to najdłuższy łańcuch górski na Ziemi. Szerokość Andów wynosi 200–800 km. Najwyższe szczyty to Aconcagua (6959 m n.p.m.), Ojos del Salado (6893 m n.p.m.) oraz Nevado Pissis (6793 m n.p.m.).

Zygmunt Andrzej Heinrich, pseud. "Zyga", "Dziadek" (ur. 21 lipca 1937 we Łbowie, zm. 27 maja 1989 pod Mount Everest) – polski taternik i alpinista, jeden z najbardziej doświadczonych himalaistów, z zawodu inżynier budownictwa. Zginął w lawinie na stoku Mount Everest.

Dokonał też wielu przejść dróg w Alpach. W Dolomitach przeszedł m.in. drogę Solledera na Monte Civetta oraz superdirettissimę północnej ściany Cima Grande di Lavaredo. Poprowadził drogę wschodnią ścianą Wielkiego Filara Narożnego (1969) oraz północną ścianą Pointe Hélène na Grandes Jorasses (1970) w masywie Mont Blanc. Uczestniczył też w wyprawach w Kaukaz, Andy, Pamir, Hindukusz, Karakorum i Himalaje. Zginął w drodze powrotnej do bazy z Mount Everest, zdobytego granią zachodnią. W lawinie 27 maja 1989 zginęli Zygmunt Andrzej Heinrich, Wacław Otręba, Mirosław Dąsal i Mirosław Gardzielewski, Chrobak zmarł dzień później wskutek odniesionych obrażeń. Jedynym ocalałym był Andrzej Marciniak.

Złota Turnia (słow. Ušatá veža, niem. Gaffelstürme, węg. Rézpadtornyok) – dwuwierzchołkowa turnia o wysokości 2265 m n.p.m. w słowackich Tatrach Wysokich. Znajduje się w krótkiej, bocznej grani odchodzącej na północny zachód od Małego Kieżmarskiego Szczytu. Od ściany tegoż szczytu oddzielona jest wybitną przełączką zwaną Złotą. Od przełączki tej pomiędzy Złotą Turnią a ścianą Małego Kieżmarskiego Szczytu ciągnie się ukośnie w dół piarżysty żleb zwany Niemiecką Drabiną. Złota Turnia jest szczytem dwuwierzchołkowym, oba mają taką samą wysokość. Ściany Złotej Turni opadają do Doliny Dzikiej i w kierunku Zielonego Stawu Kieżmarskiego w Dolinie Zielonej Kieżmarskiej. Oba wierzchołki nie są dostępne dla turystów, nie biegną na nie żadne znakowane szlaki turystyczne.

Wojciech Wróż (ur. 17 grudnia 1942 w Poznaniu – zm. 3 sierpnia 1986 pod K2) – polski taternik, alpinista i himalaista, a także autor książek o tematyce wspinaczkowej, magister nauk fizycznych, specjalista w dziedzinie elektronicznej aparatury medycznej.

Pasjonował się filmem, był autorem kilkunastu filmów górskich, w tym o zdobyciu Kunyang Chhisha i o K2. Zajmował się także pisaniem artykułów o górach, głównie dla "Taternika". W 2005 wydano książkę Oddychać górami – zbiór reportaży Chrobaka publikowanych w latach 1963-1987.

Kazalnica Mięguszowiecka, Kazalnica (2159 m n.p.m.) – kulminacja bocznej, północno-wschodniej grańki, wyrastającej z północnych stoków Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego (po polskiej stronie). Podcięta jest północno-wschodnią ścianą, jedną z najwspanialszych w Tatrach i mającą kluczowe znaczenie dla historii polskiego taternictwa. Opada ona do brzegu Czarnego Stawu pod Rysami urwiskami o łącznej szerokości ponad 400 m i wysokości ponad 500 m. Pasjonowała taterników od blisko 70 lat. Drogi wspinaczkowe poprowadzone w głównym spiętrzeniu tzw. Lewego Filara ściany (zwanego też Filarem Kazalnicy) oraz lewą częścią ściany należą do najtrudniejszych w Tatrach. Ku lewej ściana przechodzi w urwiska wysoko zawieszonego tzw. Kotła Kazalnicy (zwanego też Sanktuarium, formacji dolinnej niedostępnej z dołu). Na progu podcinającym ten Kocioł znajdują się również najtrudniejsze drogi, nieco krótsze, ale zwłaszcza na styku z właściwą ścianą Kazalnicy równie strome jak na Filarze. Z powodów obiektywnych drogi na Kotle uważa się czasem za bardziej wymagające i niebezpieczne (bo np. są w pobliżu okresowego ścieku wody z Kotła), za to są one bardzo cenione zimą.

Hindukusz (paszto: هندوکش; lub Hindu Kūh = هندوکوه i Kūh-e Hind = کوه هند) – pasmo górskie w środkowej części Azji mieszczące się w północno-zachodnim Pakistanie oraz centralnym i wschodnim Afganistanie. Hindukusz graniczy z górami Safed Koh na zachodzie, natomiast od wschodu – z wyżyną Pamiru, górami Karakorum oraz z Himalajami.

Osiągnięcia w himalaizmie

1967 – z grupą innych wspinaczy polskich – pierwszy siedmiotysięcznik, Pik Lenina w Pamirze

1976 – razem z Wojciechem Wróżem – pokonanie wysokości 8400 metrów podczas ataku szczytowego na K2

1978 – razem z Wojciechem Wróżem – pierwsze wejście na Kanczendzongę Południową (8476 m)

1986 – kierownik wyprawy, która pokonała południową ścianę Dhaulagiri bez dotarcia do wierzchołka

1989 – kierownik wyprawy na Mount Everest, szczyt zdobył zachodnią granią razem z Andrzejem Marciniakiem – zginął podczas zejścia.

Bibliografia

Oddychać górami, Wyd. Stapis, Katowice 2006, ISBN 83-88212-45-1

Źródła

Janusz Kurczab: Leksykon polskiego himalaizmu. Warszawa: Agora SA – Biblioteka Gazety Wyborczej, 2008, s. 29-30, seria: Polskie Himalaje. ISBN 978-83-7552-383-6.
Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.