Europa Zachodnia - Polski Serwis Naukowy

Wielkie regiony Europy wg klasyfikacji statystycznej ONZ. Legenda:

Europa Zachodnia

Klasyfikacja według CIA World Factbook:

Europa Zachodnia

Europa Południowo-Zachodnia

Obszar cywilizacji zachodniej wg Huntingtona (oznaczony na czerwono)

Europa Zachodnia – nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Unia Europejska (oficjalny skrót w Polsce: UE) – powstały . W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi.

Według klasyfikacji geograficznej ONZ

Według podziału używanego przez Wydział Statystyczny Organizacji Narodów Zjednoczonych , Europę Zachodnią tworzą:

Austria

Belgia

Francja

Niemcy

Monako

Państwa te zajmują powierzchnię ponad 1,4 mln km, a liczba ludności przekracza 240 mln mieszkańców (1995). Należy jednak zwrócić uwagę, iż zakwalifikowanie konkretnych państw lub obszarów do danego regionu ma na celu ułatwienie badań statystycznych i nie jest wyrazem uznania przez Organizację Narodów Zjednoczonych przynależności politycznej lub innej danego państwa lub obszaru.

Europa Środkowa – region położony pomiędzy różnie definiowanymi Europą Zachodnią i Europą Wschodnią. Europa Północna, Południowa i Południowo-Wschodnia również wpływają na zakres tego pojęcia, w zależności od ujęcia ich granic. Termin zaczął być znów używany po upadku żelaznej kurtyny, dzielącej "Europę Środkową" na dwie części. Pojęcie rozumiane jest różnie w zależności od okresu historycznego.

Europa Środkowo-Wschodnia – nazwa stosowana[potrzebne źródło] dla określenia europejskich państw powstałych w wyniku rozpadu bloku socjalistycznego. Jest to zbitek dwóch określeń tej części Europy – geograficznego (środkowa) i politycznego (Wschodnia).

Według klasyfikacji CIA

Amerykańska Centralna Agencja Wywiadowcza, w swoim corocznym raporcie The World Factbook , do krajów Europy Zachodniej zalicza:

Wielka Brytania

Irlandia

Belgia

Francja

Holandia

Luksemburg

Monako

Europa Południowo-Zachodnia:

Andora

Gibraltar

Portugalia

Hiszpania

Kwestia państw niemieckojęzycznych

Większość geografów i historyków zalicza jednak Niemcy, Austrię, Szwajcarię i Liechtenstein do Europy Środkowej (Europa Środkowo-Zachodnia), która nie istnieje w – powstałym w czasie zimnej wojny – podziale statystycznym ONZ.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Irlandia (irl. Éire [ˈeːɾʲə]; ang. Ireland) – państwo w Europie Zachodniej, od 1973 państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej. Zajmuje większość terytorium wyspy o tej samej nazwie.

Określenie polityczno-gospodarcze

Stosunkowo często określenie to używa się w stosunku do wszystkich państw "starej" Unii Europejskiej oraz krajów EFTA (Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii). Tak rozumiane pojęcie Europy Zachodniej – raczej historyczno-polityczne niż geograficzne – ukształtowało się w okresie zimnej wojny, gdy Europa podzielona była tzw. 'żelazną kurtyną', na dwa wrogie obozy: kapitalistyczną Europę Zachodnią i socjalistyczną Europę Wschodnią.

Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja Ajax).

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Przypisy

ONZ: Composition of macro geographical (continental) regions [...] (ang.). United Nations Statistics Division, 2008-01-31. [dostęp 2008-08-22].
United Nations Statistics Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49)
CIA: The World Factbook (ang.). [dostęp 2008-02-22].
O. Halecki, The Limits and Divisions of European History, Sheed & Ward, London and New York 1950, wersja polska: Historia Europy – jej granice i podziały, Lublin 2002, s. 121

Zobacz też

Europa Środkowa

Europa Środkowo-Wschodnia

Europa Wschodnia

Europa Północna

Europa Południowa

The World Factbook jest coroczną publikacją Centralnej Agencji Wywiadowczej Stanów Zjednoczonych zawierającą podstawowe informacje o wszystkich krajach świata. Factbook na kilku stronach podsumowuje najważniejsze informacje o danym kraju: jego historię, geografię, demografię, rząd, ekonomię, telekomunikację, transport, wojsko i kwestie międzynarodowe. Redakcja mieści się w Waszyngtonie. Z chwilą wydania I wydania w 1980 tytuł publikacji był następujący: National Basic Intelligence Factbook, to już w kolejnym roku nosił bieżący tytuł. Obecnie bezpośrednimi wydawcami są dwa wydawnictwa Potomac Books Inc. z Dulles, VA, oraz Skyhorse Publishing z Nowego Jorku.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.