Eustachy Grothus - Polski Serwis Naukowy

Eustachy Grothus (Grotus, Grotuz, Grothaus, Grothauzen) herbu Grothuz (ur. 1792 lub 1793 w Trzebieniu, zm. 10/11 lipca 1858 w Paryżu) – podpułkownik Wojska Polskiego.

Urodzony w rodzinie ziemiańskiej pochodzącej z Inflant. Mając 17 lat, wstąpił jako ochotnik do guidów księcia Józefa Poniatowskiego. Jako podporucznik przeszedł do 17. Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego. W roku 1811 porzucił wojsko i osiadł na roli. W 1812 był organizatorem pospolitego ruszenia. W Królestwie Kongresowym był radcą wojewódzkim.

Podpułkownik (ppłk) – stopień oficerski. W Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora. Jest zaliczany w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych.

Galicja (niem. Galizien, węg. Gácsország, cz. Halič, jid. גאַליציע - Golicje, tur. Haliç, rum. Galiţia, ros. Галиция - Galicija, ukr. Галичина - Hałyczyna) – potoczna nazwa narzucona przez zaborców i stosowana na określenie ziem znajdujących się obecnie w Polsce i Ukrainie składających się na dawny zabór austriacki. Również nazwa austriackiego kraju koronnego (dokładniej Królestwo Galicji i Lodomerii), istniejącego w latach 1772-1918. Zalicza się do niej ziemie południowej Małopolski po Wisłę, Ruś Czerwoną oraz zachodnią część Podola do linii Zbrucza. Jest to stosunkowo nowe pojęcie o charakterze kulturowym i historyczno-administracyjnym. Granice Galicji nie pokrywają się z granicami dawniejszych krain historycznych ani regionów geograficznych takich jak Małopolska czy ziemia halicka.

W czasie powstania listopadowego, 30 grudnia 1830 r., otrzymał od gen. Jana Skrzyneckiego patent na zorganizowanie ochotniczego Batalionu Sandomierskich Strzelców Celnych. Przystąpił do formowania tego oddziału w Radomiu i w Warszawie.

Rozlokowany wzdłuż Wisły na południe od Warszawy batalion ten przyczynił się do zlikwidowania prób zniszczenia mostu w stolicy przez wojska rosyjskie. 5 czerwca 1831 oddział otrzymał rozkaz przejścia na prawy brzeg Wisły i rozwinięcia tam działań partyzanckich. W maju Grothus został przydzielony do korpusu gen. Wojciecha Chrzanowskiego, skierowanego na Lublin i Zamość. W czasie walk odznaczony został Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari. Brał udział w wielu bitwach, m.in. pod Wieprzowym Jeziorem, gdzie stawił opór znaczniejszym siłom rosyjskim z korpusu gen. Teodora Rüdigera. W początkach sierpnia batalion przerzucono na lewy brzeg Wisły i oddano pod rozkazy gen. Samuela Różyckiego. Brał udział w wielu bitwach.

Powstanie listopadowe – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831 [5]. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część prowincji zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Po upadku powstania Grothus przeszedł do Galicji. Po 1833 osiadł na stałe we Francji. Był członkiem Towarzystwa Demokratycznego Polskiego, a od 1838 do 1843 – Klubu Polskiego. Pochowany na Cmentarzu Montmartre.

Przypisy

Polacy pochowani na cmentarzu Monmartre oraz Saint-Vincent i Batignolles w Paryżu, praca zbiorowa pod redakcją Andrzeja Biernata i Sławomira Górzyńskiego, Warszawa 1999, s. 105.

Bibliografia

Eligiusz Kozłowski, Eustachy Grothus, w: Polski Słownik Biograficzny, t. IX, 1960-1961, s. 19-20.

Polacy pochowani na cmentarzu Monmartre oraz Saint-Vincent i Batignolles w Paryżu, praca zbiorowa pod redakcją Andrzeja Biernata i Sławomira Górzyńskiego, Warszawa 1999

Zobacz też

Batalion Sandomierskich Strzelców Celnych